![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/bundle/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px_0.png?itok=PgQm9J5z)
Je vertrek voorbereiden of je verzekering afsluiten bij studie, stage of onderzoek in het buitenland
Study or work abroad? check your insurance options with The JoHo Foundation
College 3
Anatomie van de frontaalkwab
Afgegrensd door de centrale sulcus
Omvat ruim 30% van de cortex
3 hoofdgebieden:
Omvat 3 subregio’s
Theorie functioneren
Illustratief voorbeeld: je verzint iets in de middag en wilt dat de avond nog uitvoeren
Executieve Functies
Motorische cortex: beweging
Premotorische cortex: selectie bewegingen
Prefrontale cortex: controleert cognitieve processen zodat het op juiste manier en tijd wordt uitgevoerd
Interne (gestimuleerd vanuit jezelf), externe cues (gestimuleerd vanuit omgeving), context van belang
‘Autonoetic awareness’
Asymmetrie
Linker hemisfeer
Rechter hemisfeer
Verdeling eerder relatief dan absoluut
Phineas Gage heeft een speciale beroerte in zijn hersenen gehad, waardoor hij erg is veranderd. Zijn emoties zijn erg vlak.
Groepen symptomen van frontaalkwablesies
Problemen met motorisch functioneren
Convergent denken/redeneren: 1 juist antwoord (sommetjes)
Divergent denken/redeneren: creatief denken (zoveel mogelijk woorden met een s)
Gebrek aan creativiteit in denken, uitdrukkingsvaardigheid, spontaan gedrag
Problemen met controle van gedrag
Lesies linker frontaalkwab
Apathie, onverschilligheid, gebrek aan initiatief
Verminderde seksuele interesse, weinig emoties
Lesies rechter frontaalkwab
Onvolwassen gedrag, gebrek aan tact
Promiscue seksueel gedragr
Grof taalgebruik, moeite sociale omgang, toename motorische activiteit
Ziektes; relatie met functioneren frontaalkwab
Buitensporige activiteit van dopamine
Verminderde bloedstroom naar frontaalkwab
Verlies dopaminerge cellen (in substantia nigra)
Vooral veroorzaakt door langdurig overmatig alcoholgebruik
(Ernstige) beperkingen lichamelijk (lever, nieren, hart) en psychisch gebied (gedesorienteerd), eerst korte termijn daarna lange termijn geheugen beschadigd.
TBI (traumatisch hersenletsel)
Als gevolg van: val, verkeersongeluk, tijdens (contact)sporten, geweld, in oorlogssituaties
Prevalentie: Europa 1,6 miljoen; NL mininaal 85.000 per jaar
Incidentie, belangrijke factoren: leeftijd, geslacht
Aantasting hersenfuncties door:
2 types tbi:
1. Open schedelhersenletsel (‘Open-head injuries’)
Opening naar buiten, kans op infectie. Breuk in de hersenen.
Doorboring van schedel
Slachtoffers meestal niet buiten bewustzijn (wel bij gesloten hersenletsel)
Specifieke neurologische symptomen
Deels spontaan herstel
2. Gesloten schedelhersenletsel (‘Closed-head injuries’)
Vallen en je hoofd stoten. De occipitaalkwab krijgt schade, daardoor ook schade aan de voorkant.
Letsel:
Coup, countercoup, uitrekking / beschadiging zenuwbanen, bloedingen en zwellingen, oedeem (hersenschudding)
Coma:
Bewustzijnsverlies
Duur kan dienen als maat voor de ernst van de opgelopen schade
Vaak overlijden bij het lange tijd (langer dan een maand) liggen in een coma.
Diagnostiek tbi
MRI
Glasgow Coma Scale
Objectieve indicator
Post-Traumatische Amnesie
Correlatie met latere geheugenproblemen
Impact tbi
Heterogeniteit aan combinaties
Relatie met o.a. de plaats in de hersenen, omvang, leeftijd waarop letsel is ontstaan
‘Growing into deficit’
Als je op 2 jarige leeftijd een hersenletsel oploopt en nog maar twee woordjes kon spreken kan het zijn dat het pas later opvalt. Bij 3 of 4 jaar kan je dan zien dat de taalontwikkeling achter blijft.
Tumoren
Weefsel dat onafhankelijk groeit van het omliggende weefsel
Goedaardig
Keert na verwijdering meestal niet terug
Dubbel zien is een duidelijk teken van het hebben van een tumor
Kwaadaardig
(Grotere) Kans op terugkeer
Progressief, levensbedreigend
Diverse symptomen
Afzonderlijke entiteit
Oefent druk uit
Verbonden met omliggend weefsel
Vernietigt normale cellen en interfeert met functies
Ontstaan vanuit gliacellen
Vergroeien met meningen (hersenvliezen)
Leiden vaak tot epileptische aanvallen
Slechte prognose
Operatief
Bestraling
Epilepsie
Specifieke oorzaak
Spontaan, geen specifieke oorzaak
Aura
Bewustzijnsverlies
Onwillekeurige bewegingen
Aangeboren
Of later ontstaan
Partieel (‘focal seizures’)
Gegeneraliseerde (‘grand mal’)
Akinetisch, Myoclonisch
Medicatie
Chirurgie
College 4
H.M. case
Ernstige epilepsie → onvoldoende reactie op anti-epileptica
Operatie door William Scoville (temporaalkwab → hippocampus)
Ongeluk met fiets
Geheugenverlies na de operatie (anterograde amnesie). Hij kon niks meer opslaan, geen nieuwe herrinneringen maken. Dingen van vroeger kon hij zich nog wel herrinneren.
Groot deel van de hypocampus werd weg gehaald; geconstateerd dat dit dus een belangrijk deel was voor het geheugen; voor het onthouden van dingen.
Bovengemiddelde intelligentie (IQ=118), begrip van taal normaal
Herinnering aan gebeurtenissen van voor de operatie
Amnesie
Gedeeltelijk of totaal verlies van het geheugen
We hebben er allemaal (ooit) wel eens mee te maken (gehad)
Verschillende vormen, zoals:
Infantiele amnesie
verlies van herinneringen aan onze eerste levensjaren
Voorbijgaande globale amnesie (transient global amnesia)
plotseling begin, meestal kort beloop, verschillende oorzaken (door een val bijvoorbeeld)
Anterograde amnesie
Retrograde amnesia
Hoe kan het dat ‘oudere’ herinneringen bewaard blijven en meer ‘recentere/jongere’ herinneringen uit de tijd vlak voor het hersenletsel verloren gaan?
Consolidatie Theorie (vastleggen van herrinneringen)
Rol van hippocampus bij vastleggen permanente herinneringen
Sommige herrinneren heb je al vaak opgehaald in je leven en die sla je elke keer dat je ze ophaalt weer opnieuw op. Hoe vaker je oude herrinneringen hebt opgehaald, hoe steviger ze vastliggen.
Multiple-trace Theorie
Verschillende soorten geheugen (fysueel/auditief), ieder gerelateerd aan ander gebied in hersenen
Herinneringen veranderen in de loop der tijd, ‘oudere’ herinneringen proces vaker ondergaan, meer resistent
Reconsolidatie Theorie
Elke keer wanneer herinnering wordt opgehaald, wordt deze opgeslagen als een nieuwe herinnering
Aspecten van het geheugen:
Opslag
Vasthouden/Bewaren
Terughalen van informatie
Verschillende geheugensystemen
Model werkgeheugen volgens Baddeley (2000
Het kort termijn geheugen is beperkt, lange termijn geheugen is onbeperkt. Fonologisch is talig. Episodisch is ervaringen
Geheugensysteem:
Componenten van het lange termijn geheugen
Expliciet geheugen
Bewust
Autobiografisch of episodisch geheugen
Persoonlijke gebeurtenissen uit verleden (eerste vriendje)
Semantisch geheugen
Alles wat niet autobiografisch is (feitjes, schoolse kennis)
Kennis van de wereld (historische gebeurtenissen/figuren, kennis van taal, rekenen enz.)
Intact bij patiënt H.M. (hij kon nog kruiswoord puzzles oplossen)
Impliciet geheugen
Vaardigheden (bijv. fietsen, zwemmen)
Onbewust
Patiënt H.M.
In staat tot het leren van een motorische taak (steeds beter worden in het inkleuren van een ster)
(alhoewel hij geen idee had de taak ooit eerder te hebben gedaan)
Priming
Sneller herkennen van of reageren op bepaalde stimulus als deze eerder is waargenomen
Primingtaken, oa:
Gollin Incomplete Figuren Test
Impliciet en expliciet geheugen werken onafhankelijk
Emotioneel geheugen
Geheugen voor affectieve eigenschappen stimuli
Bewust en onbewust
Diagnostiek van geheugenproblemen bij kinderen
Uitspraak doen over kwaliteit en capaciteit van geheugenprocessen
Geheugentesten
Anamnese (ouders, leerkracht)
Assessment
Kan het gecompenseerd worden?
(niet alleen richten op geheugenproblemen, kijken naar neurocognitieve ontwikkeling)
Nagaan hoe het zit met de beїnvloeding van geheugenprestaties
(door bijv. eigenschappen van het kind)
Behandeling
In hoeverre kan het geheugen direct worden getraind?
Wat zijn mogelijkheden voor compensatie?
Waar kan de omgeving worden aangepast?
Psycho-educatie
Temporaal-frontaalkwab neurale basis voor expliciet geheugen
Hyppocampus
Hippocampus maakt deel van een groter geheel. Onderdeel van limpische systeem (voor emoties), samen met Amigdala en hipotalamus.
Onderdeel van limbische systeem (samen met hypothalamus en amygdala)
Korrelvormige cellen (granule)
Onderste deel van hippocampus (dentate gyrus)
Sensorische cellen
Piramide cellen
Ammon’s hoorn
Motorische cellen (fysueel waarnemen, maar ook met pen beweging making)
Taxichauffeurs Londen (knowledge test waarbij je 320 routes en 2000 landmarks uit je hoofd moet kennen)
Impliciet geheugen
Emoties
Amygdala (onderdeel limbische systeem); zorgt voor emotionele koppeling in lange termijn geheugen
Schade geen invloed op impliciet of expliciet geheugen
Aandoeningen met afwijkend functioneren van het geheugen
Herpes simplex encefalitis
Ontsteking hersenweefsel
NB-er: Clive Wearing http://www.youtube.com/watch?v=Vwigmktix2Y
Ziekte van Korsakov
Anterograde en retrograde amnesie, afasie, confabulaties, gebrek aan ziekteinzicht, apathisch
Thiamine (vitamine B1) tekort. Enorm te kort, niet op te lossen met een vitamin pil.
Schade in mediale thalamus, hypothalamus; atrofie (wegkwijnen)
Dementie
Degeneratief
Non-degeneratief (vasculair, endocrien, toxisch, ontsteking, ondervoeding)
Ziekte van Alzheimer
Degeneratief
Meestal > 65 jr, maar ook vroege vorm
Voortschrijdende cognitieve achteruitgang (verdwalen in eigen huis), mogelijke stemmingsveranderingen
Amyloïde plaques, neurofibrillaire kluwen
Pas vast te stellen nadat iemand dood is en je de hersenen kan onderzoeken
Rol van eiwitten, erfelijke factoren, overige factoren (aluminium, kwik, andere metalen, tekort aan vitaminen, diabetes). Als gevolg van Alzheimer vergeten mensen goede voedingsstoffen in te nemen en dat zorgt voor gebrek in de hersenen.
Behandeling: geen genezing, medicatie. Alleen medicatie om beter te slapen oid, er bestaat nog niks om het geheugen te verbeteren.
Bijzondere vormen van geheugen (ASS)
Syndroom van Asperger:
Pervasieve ontwikkelingsstoornis
Gemiddeld tot hooggemiddelde intelligentie, en bijzondere geestelijke vermogens (uitblinken in een bepaalde vaardigheden)
Savant: Iemand met autisme spectrum stoornis en zeer bijzondere geestelijke vermogens op een bepaald terrein
NB-er: casus S.
Synesthesie : koppelen van zintuigen (zien/horen/voelen) gaat om een betere verminding dan bij gemiddelde mensen. De onnodige dingen worden verwijderd. Ze koppelen dagen aan kleuren en kunnen daardoor beter en meer dingen onthouden
College 5
Wat is emotie?
Paul Ekman, 6 basisemoties:
Eerste studies begin 20ste eeuw
James Papez
Klüver-Bucy syndroom
Circuits voor emoties in ons brein
Amygdala
Limbisch Systeem à
Werkt samen met hipotalemus
en hipocampus en amygdala
Emotie theorieën
James-Lange Theorie
Het gevoel dat je lichaam reageert wekt het gevoel op dat er iets aan de hand is
Somatische Marker Theorie (Damasio)
Cognitieve-Emotionele Interactie Theorie (LeDoux)
Emotionele informatieverwerking
Korte route: emoties vanuit omgeving in talamus, daarna in amygdale; fight or flight.
Lange route: na de talamus komt het ook in de hipocampus en die zoekt contact met de amygdala
Productie van emotioneel gedrag
Interpretatie van emotioneel gedrag
Onderzoek Borod et all.
Sociale cognitieve neurosciences
Filmpje ‘False Belief’ Test http://youtu.be/8hLubgpY2_w
Filmpje Rouge Test http://youtu.be/M2I0kwSua44
Psychiatrische aandoeningen
Tedtalk ‘schizofrenie’: https://youtu.be/sE3gxX5CiW0
Indeling Timothy Crow:
Stemmingsstoornissen
Hypothalamus-Hypofyse-Bijnieras (HPA-as)
Methabolische activiteit
Verminderde activiteit in (Dolan et all):
Verhoogde activiteit in (Drevet et all):
Slaap-waak cyclus: veranderd agv verminderde activiteit serotine
Moorhead et all.
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
Je vertrek voorbereiden of je verzekering afsluiten bij studie, stage of onderzoek in het buitenland
Study or work abroad? check your insurance options with The JoHo Foundation
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
Field of study
Add new contribution