TentamenTips bij Kennismaking met Onderzoeksmethoden en Statistiek (KOM) aan de Universiteit Utrecht

Het vak Kennismaking met Onderzoeksmethoden en Statistiek (KOM) is voor veel studenten even wennen. Begrippen als “variantie”, “betrouwbaarheid” of “hypothese” kunnen in het begin abstract aanvoelen. Toch vormt dit vak een belangrijke basis voor je hele studie. Hieronder vind je praktische tips om het vak goed aan te pakken – per onderdeel van de cursus.

Tijdens de colleges – volg actief en leg verbanden

• Kom met een open houding – je hoeft niet alles meteen te begrijpen. Het gaat erom dat je het gedachteproces leert volgen.

• Let op bij voorbeelden – docenten gebruiken vaak herkenbare situaties om abstracte theorieën duidelijk te maken.

• Koppel nieuwe begrippen aan eerdere stof – hoe hangen validiteit, betrouwbaarheid en operationaliseren met elkaar samen?

• Stel vragen – als jij iets niet snapt, hebben anderen daar vaak ook moeite mee.

De literatuur – studeer gericht met Grasple en het boek

• Gebruik Grasple als basis – de uitleg en oefeningen op dit platform sluiten goed aan bij het tentamen.

• Lees het boek (Morling & Carr) voor extra context – focus op de hoofdstukken die bij jouw deeltentamen horen.

• Studeer per thema – bijvoorbeeld: “Wat is een z-score?”, “Wanneer gebruik je een t-toets?”

• Herhaal fouten – oefenvragen waarin je de fout ingaat zijn juist het meest leerzaam.

De werkgroepen – durf fouten te maken

• Zie werkgroepen als oefenterrein – je mag twijfelen, proberen, fouten maken. Dat is de bedoeling.

• Breng vragen mee – noteer tijdens het studeren waar je op vastloopt.

• Bespreek casussen – je leert het meest van het toepassen van theorie op situaties uit de praktijk.

Het tentamen – weet wat je kunt verwachten

• Twee deeltentamens – de eerste toets richt zich op de basis van onderzoek en beschrijvende statistiek, de tweede toets behandelt vooral experimenten, integriteit en toepassing van theorie op onderzoeksartikelen.

• Verschillende vraagtypes – je krijgt meerkeuzevragen én open vragen over begrippen, toepassingen en rekenmethodes.

• Denk logisch – bij veel vragen draait het om redeneren, verbanden leggen en het herkennen van denkfouten.

• Zorg dat je onderzoeksresultaten kunt lezen – je krijgt tabellen of fragmenten uit artikelen om te interpreteren.

• Deze onderwerpen komen (bijna) altijd terug op het tentamen - dus ken ze goed, maar leer breder:

  • meetniveaus, variabelen en operationalisatie

  • onderzoeksopzet (experimenteel/correlationeel)

  • steekproeven en validiteit

  • ANOVA, t-toetsen, correlatie, chi-kwadraat

  • begrippen als standaardfout, power, betrouwbaarheidsintervallen

Tot slot – begin op tijd en wees vriendelijk voor jezelf

• Wacht niet tot de laatste week – door wekelijks wat te doen voorkom je stress.

• Statistiek is een vaardigheid – geen trucje. Die vaardigheid kun je trainen.

• Zoek steun – praat met een tutor, medestudent of docent als je vastloopt.

• En onthoud – dit vak is er om je op weg te helpen, niet om je af te schrikken.

Veelvoorkomende oefenvragen - met antwoord

1. Wat is het verschil tussen een populatie en een steekproef?
Een populatie is de volledige groep die je wilt bestuderen – een steekproef is een kleinere groep die je daadwerkelijk onderzoekt.

2. Wat is een afhankelijke variabele?
Dat is de uitkomstvariabele – degene die je meet om te kijken of er effect is van je manipulatie of voorspeller.

3. Wanneer gebruik je een t-toets?
Als je twee gemiddelden met elkaar vergelijkt – bijvoorbeeld van twee groepen of twee meetmomenten.

4. Wat betekent een p-waarde van 0,02?
Dat de kans 2% is dat je dit resultaat (of extremer) zou vinden als er in werkelijkheid geen effect is – dus H0 waar is.

5. Wat zegt het als een test betrouwbaar is, maar niet valide?
Dan meet de test steeds hetzelfde – maar niet per se wat je eigenlijk wilt meten.