![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/tips_suggestions/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px.png?itok=rEljlfYL)
Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
Vandaag zal gaan over het vervolg van de omvang van het geding en de toetsing.
Invloed rechter omvang discussie in beroep
Artikel 8:69 is van belang, lid 1 t/m 3.
Lid 1: Hoofdregel: De partijen bepalen de omvang van het geding. Uitzondering: De bestuursrechter toetst ambtshalve de regels van openbare orde, deze uitzondering volgt uit de wetsgeschiedenis. Maar wat zijn nou regels van openbare orde? Regels van openbare orde zijn bepalingen waarvan de betekenis voor de rechtsorde zo groot is, dat de rechter vindt dat hun gelding moet worden verzekerd, ongeacht de wil, de kennis of het belang van de partijen.
Bepalingen van openbare orde:
- Bepalingen inzake de toegang tot de rechter.
- Bepalingen inzake de harde buitengrenzen van de bestuursbevoegdheid. Denk aan regels over delegatie, mandaat en attributie.
- De grondregels voor een behoorlijk proces.
Procedurele voorschriften die gelden voor de voorbereiding worden niet ambtshalve getoetst.
Een van de vragen is of er ambtshalve getoetst moet worden aan regels van Europees recht? Arrest: Van der Weerd: De (bestuurs)rechter hoeft niet ambtshalve het Europees recht toe te passen. Dat heeft te maken met het uitgangspunt van procedurele autonomie. Europa bemoeit zich in principe niet met hoe lidstaten het procesrecht inrichten.
In van der Weerd wordt ook beantwoord: “Eisen het gelijkwaardigheidsbeginsel en/of het doeltreffendheidsbeginsel in dit geval dat de Nederlandse bestuursrechter toetst aan bepalingen van materieel Europees recht?”
- Gelijkwaardigheidsbeginsel: Nationale procesregels die gelden voor vorderingen waarmee een burger probeert een aan het gemeenschapsrecht ontleend belang te beschermen, mogen niet ongunstiger zijn dan de regels die voor soortgelijke nationale vorderingen gelden.
- Doeltreffendheidsbeginsel: Nationale procesregels mogen de uitoefening van door het gemeenschapsrecht verleende rechten in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk maken.
Lid 2: De rechter vult ambtshalve de rechtsgronden aan. ‘Ius curia novit’. De eiser voert iets aan in zijn beroepschrift en als daar niet de juiste rechtsgrond bij genoemd wordt, vult de rechter dit aan. Dit vloeit voort uit ‘ius curia novit’, de rechter kent het recht, de burger niet.
Lid 3: De bestuursrechter kan ambtshalve de feiten aanvullen. In de praktijk laat de bestuursrechter zoveel mogelijk aan de partijen zelf over.
De partij die zich beroept op de rechtsgevolgen van door haar gestelde feiten of rechten, draagt die bewijslast van die feiten of rechten, tenzij uit enige bijzondere regel of uit eisen van redelijkheid en billijkheid een andere verdeling van de bewijslast vloeit.
Invloed bestuur omvang discussie in beroep
Het bestuur kan de discussie bij de rechter beïnvloeden, door het bestreden besluit – hangende het daartegen ingestelde beroep – te wijzigen, in te trekken of te vervangen.
Artikel 6:19
Lid 1: Het bezwaar of beroep heeft van rechtswege mede betrekking op een besluit tot intrekking, wijziging of vervanging van het bestreden besluit, tenzij partijen daarbij onvoldoende belang hebben. (Met onvoldoende belang wordt procesbelang bedoeld)
Lid 5: de bestuursrechter kan her beroep tegen het nieuwe besluit echter verwijzen naar een ander orgaan, indien behandeling door dit orgaan gewenst is.
Toetsing door de bestuursrechter
We gaan kijken naar vier punten:
- Toetsing rechtmatigheid
- Toetsingsmoment
- Passeren gebreken
- Relativiteitsvereiste
Toetsing rechtmatigheid
Artikel 8:77 lid 2 Awb.
- Beoordelingsruimte: vage term die moet worden ingevuld; er moet volledig/integraal worden getoetst.
- Beoordelingsvrijheid: er is impliciet of expliciet aan het bestuursorgaan de vrijheid gegeven om een concreet geval te beoordelen; er moet terughoudend worden getoetst door de rechter.
- Beleidsvrijheid: indien er aan de voorwaarden van bevoegdheidsuitoefening is voldaan mag een bestuursorgaan in een concreet geval na afweging van belangen beoordelen; er moet terughoudend worden getoetst.
Standaardjurisprudentie: Kwantum/Venlo: Het is niet de bedoeling dat de rechter gaat beoordelen welke gevolgen nog wel en welke niet meer evenredig zijn, of dat de rechter gaat uitmaken welke uitkomst van de belangenafweging als het meest evenwichtig moet worden beschouwd (3:4 lid 2).
Toetsingsmoment
Hoofdregel bezwaar: ex nunc (op het moment zoals het is op het moment).
Hoofdregel beroep: ex tunc (op het moment zoals het was toen het besluit werd genomen).
Art 6:22
- Bevoegdheid rechter om schending juridische norm te passeren (beroep ongegrond)
- Verschil met in stand laten van rechtsgevolgen 8:72 lid 3 onder a Awb!
- Voorwaarde: aannemelijk dat belanghebbenden door schending niet zijn benadeeld
- Bijdrage finale geschilbeslechting en sluit aan bij uitgangspunt individuele rechtsbescherming.
Gesprek passeerbaar?
Beoordeling: geen benadeling als de inhoud van een besluit niet anders zou kunnen luiden zonder het geconstateerde gebrek ›
- Niet sturen van de stukken ›
- Fouten bij de terinzagelegging ›
- Niet tijdig overleggen van boeterapport ›
- Geen (deugdelijk) verslag van hoorzitting ›
- Bevoegdheidsgebreken, mits door bestuur bekrachtigd ›
- Bij onjuiste wettelijke grondslag › Schending hoorplicht ›
- Zorgvuldigheidsgebreken & motiveringsgebreken
Gebrek niet passeerbaar na een bestuurlijke lus (8:51a Awb)! In beginsel niet na informele lus.
Relativiteitsvereiste, art. 8:69a Awb
8: 69a Awb: De bestuursrechter vernietigt een besluit niet op de grond dat het in strijd is met een geschreven of ongeschreven rechtsregel of een algemeen rechtsbeginsel, indien deze regel of dit beginsel kennelijk niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die zich daarop beroept.
6:163 BW Geen verplichting tot schadevergoeding bestaat, wanneer de geschonden norm niet strekt tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden.
- Is er verband tussen de gestelde geschonden norm en de daadwerkelijke reden van eiser om in beroep te gaan? (Congruentie)
Wordt het belang van eiser feitelijk geschaad, of dreigt het feitelijk te worden geschaad, door schending van de gestelde geschonden norm? (Causaliteit) `
Welke onderwerpen worden besproken die niet worden behandeld in de literatuur? Vat deze kort samen of haal ze uit de aantekeningen van vorig jaar.
Alle onderwerpen die worden besproken zijn terug te vinden in de literatuur.
Welke recente ontwikkelingen in het vakgebied worden besproken?
Er worden geen recente ontwikkelingen in het vakgebied besproken.
Welke opmerkingen worden er tijdens het college gedaan door de docent met betrekking tot het tentamen?
Er worden geen opmerkingen gemaakt met betrekking tot het tentamen.
Welke vragen worden behandeld die gesteld kunnen worden op het tentamen?
Er worden geen vragen behandeld die gesteld zouden kunnen worden op het tentamen.
Sheetnotes hoorcolleges bestuursrecht III 2018/2019
Sheetnote hoorcollege 1 bestuursrecht III 2018/2019
- Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
Bevoegdheid bestuursrechter
Is de bestuursrechter bevoegd? Om die vraag te beantwoorden moet je altijd beginnen in hoofdstuk acht van de Algemene wet bestuursrecht. Art. 8:1 Awb: besluiten zijn voor de bestuursrechter, al het andere handelen niet. Maar artikel 8:1 vertelt niet het hele verhaal, soms is het zo dat al heb je een besluit, dat je dan alsnog niet naar de bestuursrechter kan en soms heb je geen besluit en kan je toch naar de bestuursrechter.
Verruimingen
- Art 1:3 lid 2, een afwijzing van een aanvraag zijn gelijk gesteld aan beschikkingen (besluiten)
- Art 6:2 sub a, schriftelijke weigering besluit te nemen is gelijkgesteld aan een besluit
- Art 6:2 sub b, niet tijdig nemen van een besluit is gelijkgesteld aan een besluit
- Art 8:2 lid 1, andere handelingen ten aanzien van een ambtenaar, maar deze bepaling vervalt binnenkort.
Beperkingen
- Art 6:3, voorbereidingsbeslissingen kunnen niet tegen worden geprocedeerd bij de bestuursrechter
- Art 8:3 lid 1 sub a, algemene verbindende voorschriften, beleidsregels kun je niet tegen procederen bij de bestuursrechter
- Art 8:4, een lijst van expliciet uitgezonderde besluiten
- Art 8:5, uitgezonderde besluiten (verwijzing naar de bevoegdheidsregeling bestuursrechtspraak, hoofdstuk 1)
Afbakening bestuursrechter – strafrechter
Als algemene regel zeggen dat alles voor de civiele rechter is, tenzij dat uit een bijzondere regeling blijkt dat je bij de bestuursrechter moet zijn. De vraag is of strafrechtelijke geschillen niet gewoon bestuursrechtelijke geschillen zijn. Als je de officier van justitie op de definitie van bestuursorgaan legt, is de OvJ een bestuursorgaan. De vordering van de officier van justitie is dan eigenlijk een besluit. Maar de wetgever heeft dat uitgesloten in artikel 1:6 lid 1 sub a Awb.
Materieel strafrecht zit heel veel in het bestuursrecht verpakt, denk aan bestuurlijke boetes. Als je een bijstandsuitkering hebt en je voldoet niet aan de voorwaardes, kan je een boete krijgen. Dat is materieel strafrecht. Als je het niet eens bent met die boete moet je niet naar de strafrechter, want het is een besluit van het college.
Afbakening bestuursrechter – civiele rechter
Het bestuursrecht is het recht betreffende de uitoefening van publiekrechtelijke bevoegdheden. Als de overheid gebruik maakt van het privaatrecht van het om beleid te voeren en daar ontstaan geschillen is dat privaatrecht of bestuursrecht? Dat valt onder bestuursrecht.
Voorbeelden van moeilijkheden:
- Iemand was veroordeeld voor pedofilie en kwam naar een tijd vrij. De man wilde een nieuwe woning huren en de burgemeester lichtte de buurt in. De man vond dat niet kunnen en vond dat een schending van de privacy. Hij is gaan procederen. De vraag is waar. De advocaat van de man wilde gaan procederen bij de civiele rechter, omdat de bijeenkomst waar de burgemeester de buurt inlichtte geen besluit was.
- Bedrijf wil zich ergens vestigen en gaat in onderhandeling met de gemeente.
Sheetnote hoorcollege 2 bestuursrecht III 2018/2019
Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
Ontvankelijkheid en voorprocedures
Ontvankelijkheid
Als er sprake is van een appellabel besluit moet er aan een aantal vereisten voldaan zijn om in bezwaar te gaan:
- Bezwaar of beroeps bevoegdheid
- Bezwaar of beroepstermijn
- Inhoud bezwaar of beroepstermijn (aanvullende eisen in procedure bij bestuursrechter)
- Verplichte voorprocedure
- Griffierecht
Bezwaar of beroeps bevoegdheid
Een belanghebbende (1:2 Awb) kan ik bezwaar of beroep gaan. Het enkele feit dat iemand belanghebbende is, is niet voldoende. Iemand moet ook procesbelang hebben. We hebben het dan over een daadwerkelijk belang bij het de uitkomst van een procedure. Procesbelang kan verloren gaan. Bijvoorbeeld indien aan iemand zijn wensen tegemoet wordt gekomen.
Bezwaar of beroepstermijn
Binnen welke termijn moet er actie ondernomen worden? De lengte van termijnen staan in hoofdstuk zes van de Awb. De lengte van de termijn is zes weken (6:7 Awb). Dit termijn is relatief kort om iemand die een vergunning heeft gekregen niet te lang in onzekerheid te laten.
Wanneer vangt de termijn aan? 6:8 Awb: de dag waarop het besluit op de voorgeschreven wijze bekend is gemaakt. De wijze van bekendmaking staat in 3:41 of 3:42, goed de wet lezen, om te kijken wanneer een termijn aanvangt. Raak niet in de war met een mededeling in de zin van 3:43 of 3:44: dit is niet hetzelfde als een bekendmaking. Aan het begin van de dag, om 00.00 begint de termijn te lopen.
Wanneer eindigt de termijn? De laatste dag van de termijn is dezelfde weekdag als de dag van bekendmaking, art 6:9 Awb. De termijn eindigt aan het einde van de dag om 23:59. Let ook op de algemene termijnenwet! Als het gaat om een zaterdag, zondag of algemene erkende feestdag, dan wordt de termijn verlengd.
Let op! Een termijn kan wel aanvangen op een zaterdag, zondag of feestdag, alleen niet eindigen.
Wanneer ben je tijdig? 6:9 lid 1 Ontvangsttheorie, ontvangen voor het einde van het termijn en lid 2 verzendtheorie, voor het einde van de termijn verzonden en niet later dan een week na het einde van een termijn ontvangen verzonden met Post Nl. Voor de fax en e-mail geldt afdeling 2.3 van de Awb.
Er zijn vaan verzend en ontvangstperikelen. Is een besluit werkelijk verzonden? Een bestuursorgaan moet bewijzen dat een besluit genomen is en dat deze bekendgemaakt is. Dit kan door een logboek bij te houden. Dan ligt het aan de burger om het tegendeel te bewijzen, het enkele feit dat de postbezorging wel eens gebreken vertoont is onvoldoende. Is een bezwaar/beroep tijdig per post bezorgd? Wat als een poststempel ontbreekt of onleesbaar is, in dat geval wordt geacht dat dit tijdig is in geval de eerste of tweede werkdag na het aflopen van de termijn
.....read more
Sheetnote hoorcollege 3 bestuursrecht III 2018/2019
Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
De procedure bij de bestuursrechter
Dit college zal gaan over het verloop van de procedure en de omvang van het geding.
Kenmerken procedure bij bestuursrechter
- Een procedure betreft altijd een besluit (1:3 Awb). Let op, er zijn een aantal handelingen die met een besluit worden gelijkgesteld ten opzichte van de rechtsbescherming (bijv. art. 6:3 Awb). Een beslissing op bezwaar is altijd een besluit in de zin van de Awb, ook al is dat een handeling dat niet gebaseerd is op een besluit.
- Eiser is nooit het bestuur, maar altijd een (rechts)persoon die het niet eens is met een besluit van een bestuursorgaan. Nuance: bestuursorgaan kan wel besluit aanvechten als belanghebbende tegen besluit van een ander bestuursorgaan.
- Doel van het beroep: vernietiging van het besluit
- De taak van de bestuursrechter is om te beoordelen of het besluit van het bestuur rechtmatig of onrechtmatig is. De uitkomst;
- Rechtmatig: beroep ongegrond, vordering afgewezen, besluit blijft in stand
- Onrechtmatig: beroep gegrond, vordering toegewezen, besluit wordt vernietigd -> het besluit bestaat dan niet meer art. 8:72 lid 2 Awb.
Ook andere belanghebbende kunnen worden betrokken bij de procedure. De andere belanghebbende kunnen geen beroepsgronden indienen art 8:26 Awb. Ze kunnen dus geen invloed uitoefenen op de omgang van het geding. In het bestuursrecht geldt niet de verplichte partijvertegenwoordiging, dit tekent de laagdrempeligheid van bestuursrecht. Je kunt wel iemand machtigen om voor je belangen op te komen zie art. 8:24 Awb.
Startprocedure - art. 6:14 Awb
- Het orgaan waarbij het bezwaar- of beroepschrift is ingediend, bevestigt de ontvangst daarvan schriftelijk.
- Het orgaan waarbij het beroepsschrift is ingediend, geeft daarvan zo spoedig mogelijk kennis aan het bestuursorgaan dat het bestreden besluit heeft genomen.
Vooronderzoek: afd. 8.2.2 Awb
- Binnen vier weken na de dag van verzending van de gronden van het beroepschrift aan het bestuursorgaan zendt dit de op de zaak betrekking hebbende stukken aan de bestuursrechter en kan het een verweerschrift indienen (…)
Op de zaak betrekking hebbende stukken: gaat om alle stukken die omtrent de voorgaande procedure zijn gevormd. De Hoge Raad heeft nadere uitleg gegeven over de op de zaak betrekking hebbende stukken. Alleen stukken die betrekking hebben op de belanghebbende. De reikwijdte van op de zaak betrekking hebbende stukken, dit wordt nader besproken in de werkgroepen.
Mogelijkheid van:
- Re- en dupliek (8:43 Awb)
- Comparitie (8:44 Awb) -> zitting in het kader van het vooronderzoek, je kunt partijen oproepen om vragen te stellen/te horen
- Nadere
Sheetnote hoorcollege 4 bestuursrecht III 2018/2019
Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
Vandaag zal gaan over het vervolg van de omvang van het geding en de toetsing.
Invloed rechter omvang discussie in beroep
Artikel 8:69 is van belang, lid 1 t/m 3.
Lid 1: Hoofdregel: De partijen bepalen de omvang van het geding. Uitzondering: De bestuursrechter toetst ambtshalve de regels van openbare orde, deze uitzondering volgt uit de wetsgeschiedenis. Maar wat zijn nou regels van openbare orde? Regels van openbare orde zijn bepalingen waarvan de betekenis voor de rechtsorde zo groot is, dat de rechter vindt dat hun gelding moet worden verzekerd, ongeacht de wil, de kennis of het belang van de partijen.
Bepalingen van openbare orde:
- Bepalingen inzake de toegang tot de rechter.
- Bepalingen inzake de harde buitengrenzen van de bestuursbevoegdheid. Denk aan regels over delegatie, mandaat en attributie.
- De grondregels voor een behoorlijk proces.
Procedurele voorschriften die gelden voor de voorbereiding worden niet ambtshalve getoetst.
Een van de vragen is of er ambtshalve getoetst moet worden aan regels van Europees recht? Arrest: Van der Weerd: De (bestuurs)rechter hoeft niet ambtshalve het Europees recht toe te passen. Dat heeft te maken met het uitgangspunt van procedurele autonomie. Europa bemoeit zich in principe niet met hoe lidstaten het procesrecht inrichten.
In van der Weerd wordt ook beantwoord: “Eisen het gelijkwaardigheidsbeginsel en/of het doeltreffendheidsbeginsel in dit geval dat de Nederlandse bestuursrechter toetst aan bepalingen van materieel Europees recht?”
- Gelijkwaardigheidsbeginsel: Nationale procesregels die gelden voor vorderingen waarmee een burger probeert een aan het gemeenschapsrecht ontleend belang te beschermen, mogen niet ongunstiger zijn dan de regels die voor soortgelijke nationale vorderingen gelden.
- Doeltreffendheidsbeginsel: Nationale procesregels mogen de uitoefening van door het gemeenschapsrecht verleende rechten in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk maken.
Lid 2: De rechter vult ambtshalve de rechtsgronden aan. ‘Ius curia novit’. De eiser voert iets aan in zijn beroepschrift en als daar niet de juiste rechtsgrond bij genoemd wordt, vult de rechter dit aan. Dit vloeit voort uit ‘ius curia novit’, de rechter kent het recht, de burger niet.
Lid 3: De bestuursrechter kan ambtshalve de feiten aanvullen. In de praktijk laat de bestuursrechter zoveel mogelijk aan de partijen zelf over.
De partij die zich beroept op de rechtsgevolgen van door haar gestelde feiten of rechten, draagt die bewijslast van die feiten of rechten, tenzij uit enige bijzondere regel of uit eisen van redelijkheid en billijkheid een andere verdeling van de bewijslast vloeit.
Invloed bestuur omvang discussie in beroep
Het bestuur kan de discussie bij de rechter beïnvloeden, door het bestreden besluit – hangende het daartegen ingestelde beroep – te wijzigen, in te trekken of te vervangen.
Artikel 6:19
.....read more
Sheetnote hoorcollege 5 bestuursrecht III 2018/2019
Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
Uitspraak, tijdige en finale geschilbeslechting
Vandaag gaan we het hebben over de uitspraak van de bestuursrechter. Het zal gaan over de instrumenten om te komen tot een uitspraak, tot tijdige en finale geschilbeslechting.
Terminologie
- De bestuursrechter doet uitspraak. Geen vonnis, arrest of beschikking.
- Wanneer de bestuurlijke lus wordt toegepast, wordt er een tussenuitspraak gemaakt.
- Procedurele beslissingen worden niet bij uitspraak gedaan, maar worden met een griffiersbrief aan de partijen bekend gemaakt. Door het geen uitspraak kan noemen, weet je ook dat je tegen deze beslissing niet rechtstreeks in hoger beroep kan gaan.
- Prejudiciële vragen gaat in de vorm van een uitspraak.
Uitspraak
Een uitspraak kan zowel mondeling als schriftelijk worden gedaan. In de praktijk wordt bijna nooit mondeling uitspraak gedaan, maar hier wordt wel voor gepleit in de literatuur. De schriftelijke uitspraak moet binnen zes weken na sluiting van het onderzoek worden gedaan, zie art. 8:66 lid 1 Awb. Die termijn kan wegens bijzondere omstandigheden worden verlengd. De mondelinge uitspraak geschiedt meteen na sluiting van het onderzoek ter zitting, 8:67 lid 1 Awb. Soms moet er heel lang op de zitting gewacht worden, soms wordt er dan in een wettelijk voorschrift de uitspraaktermijn aan een maximum gebonden, bijvoorbeeld in art. 8.2 lid 2 Wro, daar geldt een maximumtermijn van zes dagen, gerekend vanaf het einde van het einde van de beroepstermijn.
Binnen twee weken na dagtekening moet de griffier een afschrift van de uitspraak ter beschikking moet stellen aan partijen. De toezending op papier bepaalt de datum van het aanvangen van de hogerberoepstermijn.
Openbaarheid
De uitspraken moeten openbaar worden gemaakt, omdat geheime rechtspraak natuurlijk ondenkbaar is in een democratische rechtsstaat. Alle uitspraken van de hoogste bestuursrechter en de rechterlijke macht wordt zoveel mogelijk gepubliceerd. Een ander aspect is dat uitspraken openbaar moeten worden uitgesproken. Dat om de burger te vrijwaren tegen geheime vonnissen, het vertrouwen op de rechterlijke macht, controle op de rechterlijke macht en waarborgen van het recht op een eerlijk proces.
De inhoud van een schriftelijke uitspraak staat in art. 8:77 Awb:
- Namen van partijen
- Gronden van beslissingen, motivering. De motivering dient een zodanig inzicht te geven in de gedachtegang van de rechter, dat het aanvaardbaar is, bestrijdbaar is en een controlefunctie vormt. De motivering kan het beste zo uitgebreid mogelijk zijn.
- Beslissing
- Namen van rechters
- Dag waarop de beslissing is genomen
- Rechtsmiddelverwijzing
Dictum
Er zijn vier hoofd dicta:
- Onbevoegdverklaring. Een rechter kan zich onbevoegd verklaren wanneer een andere rechter bevoegd is. Dit kan ook wanneer een bestreden handeling niet vatbaar is voor beroep.
- Niet-ontvankelijkverklaring. Wanneer de rechter wel bevoegd is, maar een rechter geen oordeel kan vellen omdat het beroepsschrift
Sheetnote hoorcollege 6 bestuursrecht III 2018/2019
Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
Hoger beroep en voorlopige voorzieningen
Vandaag zal gaan over hoger beroep en voorlopige voorzieningen.
Hoger beroep
Wat opvallend is aan de procedure van het hoger beroep is dat er in het bestuursrecht vaak een hogere beroepsprocedure wordt gestart. Meestal wordt het hoger beroep ingesteld door de burger, terwijl de kans van slagen kleiner is dan dat een bestuursorgaan hoger beroep instelt. In het perspectief van de wetgever is dit een onwenselijke situatie, omdat de procedures tijd en geld kosten. Hoe kan je die onwenselijke situatie tegengaan?
- Verhoging griffierechten
- Verplichte procesvertegenwoordiging
- Incidenteel hoger beroep
Wie kan er in hoger beroep, waartegen en waar?
Artikel 8:104 lid 1 Awb. Een belanghebbende kan beroep instellen, dit is in ieder geval degene die een beroepschrift bij de rechtbank heeft ingediend. Ook derde-belanghebbende kunnen in beroep gaan, indien de verplichte voorprocedures zijn gevolgd door deze belanghebbende (6:13 jo. 6:24). Ook het bestuursorgaan kan hoger beroep instellen.
Waartegen? Art. 8:104 lid 1 en lid 3, uitspraken van de rechtbank en van de voorzieningsrechter indien er sprake is van kortsluiten (dan wordt er ook gelijk uitspraak gedaan in de bodemzaak). Niet tegen art. 8:104 lid 2; uitspraken van een vereenvoudigde behandeling in eerste aanleg, tegen een uitspraak van de voorzieningenrechter.
Waar?
- ABRvS
- CRvB
- CBb
- Hof
Art 8:105 lid 1 Awb.
Procesrecht
De procesrechtelijke regels voor hoger beroep zijn te vinden in titel 8.5. Een belangrijke schakelbepaling is art. 8:108 Awb, heel veel regels uit eerste aanleg zijn ook van toepassing op de procedure in hoger beroep. Een paar verschillen:
- Uitgangspunt meervoudige behandeling
- Griffierecht hoger
- Regeling incidenteel beroep
- Uitspraakbevoegdheden zijn anders
Nog een schakelbepaling; 6:24 Awb, eisen die gelden voor de voorprocedure.
Object van het geding
Aan het hoger beroep worden drie functies toegekend:
- Rechtseenheid en rechtsvorming. Om dit te bewaken is er informeel overleg, de Grote Kamer en de conclusie van de Advocaatgeneraal.
- Controlefunctie. Controleren of de rechtbank inhoudelijk een juiste uitspraak heeft gedaan en of het volgens de procedurele regels is verlopen.
- Herkansingsfunctie. Een partij krijgt nogmaals de kans om de bestuursrechter te overtuigen dat het besluit onjuist is.
Bij de ABRvS ligt de nadruk op de controlefunctie. Het object van het geding wordt beperkt opgevat. Er wordt gecontroleerd of de rechtbank het in de eerste aanleg goed heeft gedaan. Zij beschouwen het als een retroperspectief proces. Bij de CRvB (maar ook de andere hogere beroepsrechters) gaat het vooral om de herkansingsfunctie. Het object van het geding is hierdoor breder. Er wordt ook wel gesproken van een integrale beoordeling.
In hoger beroep bij de ABRvS mogen geen nieuwe beroepsgronden worden aangevoerd. De ratio hierachter is dat de rechtbank in de eerste aanleg geen rekening heeft kunnen houden met deze
.....read more
Sheetnote hoorcollege 7 bestuursrecht III 2018/2019
Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?
Bevoegdheidsverdeling civiele en bestuursrechter
Dit college zal gaan over zes hoofdlijnen:
- Gebruikersperspectief, wat heeft men liever?
- Burger tegen burger, burger tegen overheid, overheid tegen burger
- Rechtsmachtverdeling bezien van de Awb
- Rechtsmachtverdeling vanuit de Grondwet
- De wetgever kan niet kiezen in het geval van schade
- Civiele rechter bevoegd, maar facultatieve bestuursrechtelijke voorprocedure; klachtprocedure
Gebruikersperspectief
Burgers hebben een voorkeur voor de bestuursrechter omdat de toegankelijkheid groter is. De kosten zijn lager, omdat de griffiekosten lager zijn en er is geen verplichte procesvertegenwoordiging. Soms hebben ze de voorkeur voor een civiele procedure, dat heeft te maken met dat een advocaat dan vertrouwder is met het civiele recht.
De overheid heeft een wisselende voorkeur. Meestal is er voorkeur voor de bestuursrechter, dat heeft te maken met de vertrouwdheid, dat is iemand die begrijpt hoe een overheid werkt. Tevens is een voordeel heeft het te maken met een gunfactor naar de burger. Soms is er de voorkeur voor een civiele rechter, dat is dan omdat de overheid geen behoefte heeft aan procederende burgers.
Valt er te kiezen?
Burger initiatiefnemer en richt zich tegen de overheid: geen keuze. Enige keuzeruimte is er, maar alleen bij schade.
Burger initiatiefnemer en richt zich tegen burger, maar bestuursrechtelijk van aard: Keuze tussen civiel recht (OD) en bestuursrecht.
Overheid initiatiefnemer en richt zich tegen burger: Beperkte keuzevrijheid, tweewegenleer (gebruik privaatrecht alleen geoorloofd als geen sprake is van onaanvaardbare doorkruising van de publiekrechtelijke weg).
Bevoegdheidsverdeling vanuit het gezichtspunt van de bestuursrechter
Hoofdregel: een belanghebbende kan tegen een besluit beroep instellen bij een bestuursrechter. Er zijn uitzonderingen, beperkingen en verruimingen.
8:3 verbod op beroep tegen algemene regels. Echter de bestuursrechter is wel bereid om de algemene regels exceptief te toetsen. De civiele rechter stelt zich daarom terughoudend op en heeft liever dat algemene regels exceptief worden getoetst door de bestuursrechter.
Arrest Privacy first: de Hoge Raad geeft aan dat er gewacht moet worden tot je een besluit hebt, waartegen je in beroep kan gaan bij een bestuursrechter. De vraag is of dit niet teveel is gevraagd van de burger.
Arrest Leenders/Ubbergen: de vraag in dit arrest is of er gevergd kon worden van de burger om handhaving op zich af te roepen om de bestuursrechtelijke weg te volgen? Het antwoord op die vraag is nee, dat kan niet gevergd worden van een burger.
Bevoegdheidsverdeling gezien vanuit het gezichtspunt van de civiele rechter
De burgerlijke rechter is heel royaal, art 112. Gw alle geschillen over burgerlijke rechten en schuldvorderingen. Eigenlijk is de burgerlijke rechter altijd wel bevoegd. Objectum Litis-leer: bevoegdheid wordt bepaald door het recht waarin de aanlegger vraagt te worden beschermd, niet door
.....read moreJoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
Online access to all summaries, study notes en practice exams
- Check out: Register with JoHo WorldSupporter: starting page (EN)
- Check out: Aanmelden bij JoHo WorldSupporter - startpagina (NL)
How and why would you use WorldSupporter.org for your summaries and study assistance?
- For free use of many of the summaries and study aids provided or collected by your fellow students.
- For free use of many of the lecture and study group notes, exam questions and practice questions.
- For use of all exclusive summaries and study assistance for those who are member with JoHo WorldSupporter with online access
- For compiling your own materials and contributions with relevant study help
- For sharing and finding relevant and interesting summaries, documents, notes, blogs, tips, videos, discussions, activities, recipes, side jobs and more.
Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
- Use the menu above every page to go to one of the main starting pages
- Starting pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
- Use the topics and taxonomy terms
- The topics and taxonomy of the study and working fields gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up
- Check or follow your (study) organizations:
- by checking or using your study organizations you are likely to discover all relevant study materials.
- this option is only available trough partner organizations
- Check or follow authors or other WorldSupporters
- by following individual users, authors you are likely to discover more relevant study materials.
- Use the Search tools
- 'Quick & Easy'- not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject.
- The search tool is also available at the bottom of most pages
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
- Check out: Why and how to add a WorldSupporter contributions
- JoHo members: JoHo WorldSupporter members can share content directly and have access to all content: Join JoHo and become a JoHo member
- Non-members: When you are not a member you do not have full access, but if you want to share your own content with others you can fill out the contact form
Quicklinks to fields of study for summaries and study assistance
Field of study
- All studies for summaries, study assistance and working fields
- Communication & Media sciences
- Corporate & Organizational Sciences
- Cultural Studies & Humanities
- Economy & Economical sciences
- Education & Pedagogic Sciences
- Health & Medical Sciences
- IT & Exact sciences
- Law & Justice
- Nature & Environmental Sciences
- Psychology & Behavioral Sciences
- Public Administration & Social Sciences
- Science & Research
- Technical Sciences
Add new contribution