![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/bundle/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px_0.png?itok=PgQm9J5z)
Waag jij binnenkort de sprong naar het buitenland? Verzeker jezelf van een goede ervaring met de JoHo Special ISIS verzekering
Hoofdstuk 1. Familierecht
Verticale relatie: afstamming en ouderlijk gezag
Horizontale relatie: huwelijk en geregistreerd partnerschap
Juridisch moederschap en vaderschap
Artikel 8 EVRM: Recht op eerbiediging van privé-, familie- en gezinsleven
Rechtstreekse werking verdrag: Rechterlijke macht moet alles direct toetsen adhv EVRM en personen kunnen bij bepalingen van de overheid een oproep doen op EVRM.
Afstammingsrecht is dwingend recht
Eerst biologische afstamming
Sinds 2014 niet meer: 2 moeders kan ook
Juridische moeder: moeder uit wie kind geboren is (dus ook draagmoeder)
Wensmoeder alleen via adoptie juridisch moeder
Huwelijksvaderschap
Erkenning
Toestemming vd moeder vereist
Vervangende toestemming door rechter → aantonen verwekker
Belang van het kind + moeder moet niet in de weg staan
Geboortemoeder + kind vanaf 12 jaar kan erkenning blokkeren
Niet mogelijk wanneer:
Kind al 2 ouders heeft
Man kan vanwege nauwe verwantschap geen huwelijk met moet sluiten (broer)
Man is nog geen 16
De situatie dat een ouder nog niet juridisch ouder is van een kind, maar dat wel wil zijn, leent zich voor erkenning.
2e moeder: formele relatie, dmv kunstmatige inseminatie onbekende donor
Want donor zou op grond van biologische afstamming dan ook juridisch ouderschap kunnen claimen.
Wanneer er geen formele relatie is: erkenning
+ Als ze kind krijgen met bekende donor
Gerechtelijke vaststelling
Als ouder geen juridisch ouder wil zijn
Wanneer man overlijdt voor erkenning. → biologische afstamming of meemoederschap (als ze ingestemd heeft met de daad die voor het kind zorgde)
De situatie dat een ouder die nog niet juridisch ouder is van een kind, en dat ook niet wil zijn of door overlijden niet meer kan aangeven dat te willen zijn, leent zich voor gerechtelijke vaststelling.
Gevolgen ouderschap
Familierechtelijke betrekking
Gezag
Recht op (en plicht tot) omgang met het kind
Onderhoudsplicht
Tot 18, onderwijs tot 21.
Erfgenaam
Familienaam, nationaliteit, sociale zekerheid van procesrechtelijke gebieden.
Juridisch ouderschap heeft tot gevolg dat de juridisch ouder het recht heeft op (en plicht tot) omgang met het kind, een onderhoudsplicht heeft jegens het kind, en het recht heeft op informatie over het kind
Adoptie
Voorwaarden binnen NL:
Belang vd jeugdige
Kind heeft niks meer van zijn biologische ouders te verwachten
Onder de 18 jaar
Vanaf 12 jaar, mening kind van belang
Geen grootouders
Biologische ouders moeten instemmen → behalve als er sprake is van mishandeling of nauwelijks gezinsverband
Biomoeder minstens 16 jaar
Adoptiefouders minstens 18 jaar
Adoptiefouders minstens 3 jaar samenwonen
Kind voor adoptie als minstens jaar wonend bij adoptiefouders
Voorwaarden buiten NL:
Verzoek bij ministerie Justitie en Veiligheid
Onderzoek Raad vd Kinderbescherming
Verplichte voorlichtingscursus
Opzoek naar adoptiekind
Bemiddelingsbureau moet informatie vergaren over kind
Adoptie na 1 jaar bij 2 adoptiefouders en 3 jaar bij 1 adoptiefouder
Adoptie is mogelijk voor getrouwde en niet getrouwde stellen en voor homo’s, lesbo’s, maar adoptie ouders kiezen meestal de voorkeur voor heteropaar.
Minderjarigheid
evolving capacities of the child → bekwaamheid van kind groeit met de leeftijd.
Kinderen vanaf 12 jaar moeten in gelegenheid gesteld worden om mening te geven in procedures omtrent ouderlijk gezag, voogdij en echtscheiding.
Bij kinderen onder de 12 MAG dit.
Vanaf 14 jaar kan schade door kinderen hun zelf aangerekend worden. → daarvoor zijn ouders aansprakelijk → risicoaansprakelijkheid
Ouders zijn bij 14 en 15jarige NIET aansprakelijk als ze aan kunnen tonen dat het hun niet verweten kan worden.
Vanaf 16 jaar kinderen zelf aansprakelijk.
Handelingsonbekwaamheid
Niet zelfstandig in juridisch verkeer optreden of dure artikelen aanschaffen.
Je kan meerderjarig verklaard worden
Je kan handelingsbekwaam verklaard worden (16 of 17jarige die bv familiebedrijf moet runnen)
Uitzonderingen op handelingsonbekwaamheid: (vanaf 12 jaar)
Toestemming medische beslissing
Procesbekwaamheid aangaan psychiatrische dwangopname
Hoorrecht
Passend belang: de rechter gaat in op hetgeen de minderjarige naar voren brengt en motiveert waarom en in hoeverre zijn beslissing aansluit dan wel afwijkt van de wensen van de minderjarige.
Ouderlijk gezag
Alle kinderen staan onder gezag. Gezag eindigt bij 18 jaar (juridisch ouderschap niet)
Gezagsrecht is dwingend recht
Veranderingen bij gezagsrecht:
Belang van het kind is leidend
Gezagsrecht is beetje losgekoppeld van huwelijk
Kring van mensen die gezag kunnen hebben is uitgebreid → ouders gelijk geslacht
Gezag betekent opvoeding en verzorging, financiële bewindvoering, wettelijke vertegenwoordiging
Wie heeft gezag:
uitgesloten van gezag: minderjarigen, personen die onder curatele staan, personen waarbij geestvermogens is verstoord
max 2 mensen hebben gezag
Ouders formele relatie: direct gezag via rechtswege
Ouders hebben geen formele relatie: moeder sowieso gezag, partner moet erkennen + verzoek tot gezamenlijk gezag bij rechtbank.
Ouder en niet-ouder: Belang van het kind, niet ouder tenminste een jaar samen met ouder voor kind gezorgd, ouder moet al 3 jaar eenhoofdig gezag hebben. belangen van andere juridische ouder meewegen.
Voogdij
Via rechtswege → als ouder gezamenlijk gezag met een niet-ouder uitoefent en de ouder overlijdt.
Door benoeming door ouder
Door rechter
Weglopen
Ouders kunnen politie vragen hun kind op te sporen en terug naar huis te brengen. Bij 12 jaar of ouder alleen als er mogelijk sprake is van ongeval of misdrijf.
Scheiding
Co-ouderschap
Ouderschapsplan
Eenhoofdig gezag op basis van klemcriterium. → dat kind bij gezamenlijk voortgezet gezag klem of verloren zal raken tussen de ouders.
Tussenvorm: de andere ouder houdt wel een lichte vorm van gezamenlijk gezag, maar alleen voor bepaalde, in de rechterlijke uitspraak genoemde doelen.
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
Hoofdstuk 1. Familierecht
Verticale relatie: afstamming en ouderlijk gezag
Horizontale relatie: huwelijk en geregistreerd partnerschap
Juridisch moederschap en vaderschap
Artikel 8 EVRM: Recht op eerbiediging van privé-, familie- en gezinsleven
Rechtstreekse werking verdrag: Rechterlijke macht moet alles direct toetsen adhv EVRM en personen kunnen bij bepalingen van de overheid een oproep doen op EVRM.
Afstammingsrecht is dwingend recht
Eerst biologische afstamming
Sinds 2014 niet meer: 2 moeders kan ook
Juridische moeder: moeder uit wie kind geboren is (dus ook draagmoeder)
Wensmoeder alleen via adoptie juridisch moeder
Huwelijksvaderschap
Erkenning
Toestemming vd moeder vereist
Vervangende toestemming door rechter → aantonen verwekker
Belang van het kind + moeder moet niet in de weg staan
Geboortemoeder + kind vanaf 12 jaar kan erkenning blokkeren
Niet mogelijk wanneer:
Kind al 2 ouders heeft
Man kan vanwege nauwe verwantschap geen huwelijk met moet sluiten (broer)
Man is nog geen 16
De situatie dat een ouder nog niet juridisch ouder is van een kind, maar dat wel wil zijn, leent zich voor erkenning.
2e moeder: formele relatie, dmv kunstmatige inseminatie onbekende donor
Want donor zou op grond van biologische afstamming dan ook juridisch ouderschap kunnen claimen.
Wanneer er geen formele relatie is: erkenning
+ Als ze kind krijgen met bekende donor
Gerechtelijke vaststelling
Als ouder geen juridisch ouder wil zijn
Wanneer man overlijdt voor erkenning. → biologische afstamming of meemoederschap (als ze ingestemd heeft met de daad die voor het kind zorgde)
De situatie dat een ouder die nog niet juridisch ouder is van een kind, en dat ook niet wil zijn of door overlijden niet meer kan aangeven dat te willen zijn, leent zich voor gerechtelijke vaststelling.
Gevolgen ouderschap
Familierechtelijke betrekking
Gezag
Recht op (en plicht tot) omgang met het kind
Onderhoudsplicht
Tot 18, onderwijs tot 21.
Erfgenaam
Familienaam, nationaliteit, sociale zekerheid van procesrechtelijke gebieden.
Juridisch ouderschap heeft tot gevolg dat de juridisch ouder het recht heeft op (en plicht tot) omgang met het kind, een onderhoudsplicht heeft jegens het kind, en het recht heeft op informatie over het kind
Adoptie
Voorwaarden binnen NL:
Belang vd jeugdige
Kind heeft niks meer van zijn biologische ouders te verwachten
Onder de 18 jaar
Vanaf 12 jaar, mening kind van belang
Geen grootouders
Biologische ouders moeten instemmen → behalve als er sprake is van mishandeling of nauwelijks gezinsverband
Biomoeder minstens
Hoofdstuk 2: Jeugdhulp
2015: Jeugdwet
Verantwoordelijkheid bij gemeente
Doelen:
Eenvoudiger en effectiever stelsel van jeugdzorg
Optimale werking tussen hulpverleners rond gezinnen en adequate vroege ondersteuning
Ontzorging en demedicalisering
Verantwoordelijkheid voor het gezond en veilig opgroeien van jeugdigen allereerst bij de ouders en de jeugdige zelf
Veel verschillen tussen gemeenten wat betreft omvang, duur en aard
Botst dit met fundamentele kinderrechten?
Onttrekt de staat zich hiermee niet aan zijn verantwoordelijkheid, zoals onder meer vastgelegd in internationale verdragen?
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Jeugdwet schiet te kort op gebied van privacybescherming
Beroepsgeheim geldt niet met betrekking tot ouders van de jeugdige onder de 16 jaar. Hulpverlener moet ouders informeren, tenzij het belang van de jeugdige zich daartegen verzet.
Jeugdwet kent geen eigen bezwaar- en beroepsprocedure
Geen eigen rechtsingang voor minderjarigen.
Bij kinderen onder de 12 jaar is voor vrijwillige jeugdhulp de instemming vereist van ouder of voogd.
Is jeugdige tussen 12 en 16 jaar, ouders + jeugdige toestemming
Vanaf 16 jaar beslist jeugdige zelf, tenzij hij niet in staat is tot een redelijke waardering van zijn belangen ter zake.
Alle zorginstellingen moeten een vertrouwenspersoon hebben + klachtencommissie.
Hoofdstuk 3: Kinderbescherming
In beginsel hulp verleend in vrijwillig kader
Maatregelen uitsluitend door kinderrechter opgelegd
Gezag beperken of afnemen
Ondertoezichtstelling (OTS)
Gezagsbeperkende maatregel
Kan samen gaan met uithuisplaatsing
Beëindiging van gezag
Voorlopige ondertoezichtstelling (VOTS)
Voorlopige voogdij
3 uitgangspunten
Belang van het kind
Ultimum remedium
Proportionaliteit
Zo licht mogelijk, zo dicht mogelijk bij huis, zo kort mogelijk
NL ziet kind als individu dat radicaal in conflict kan komen met zijn ouders.
Engeland: accusatoir karakter: rechter volledig onafhankelijk
NL: inquisitoir karakter: kinderrechter vergaart zelf informatie bij kinderbeschermers.
Overheid heeft negatieve verplichting om niet in het gezinsleven in te grijpen tenzij dat echt noodzakelijk is en de positieve verplichting die ontstaat na het ingrijpen.
Probleem vd kinderbescherming: verwachtingen zijn enorm gegroeid
Ouders willen maximale veiligheid voor kun kinderen, maar er is sprake van afnemende budgetten, veel personeelswisseling en een negatief beroepsimago
Risicotaxatie-instrumenten
Voorzorgcultuur → precautionary principle
Waar een risico op ernstige schade wordt gesignaleerd, moet niet worden geaarzeld, maar moeten vergaande stappen ingezet worden.
Aanvaardbare termijn: de inschatting van de termijn waarbinnen de ouders in staat zullen zijn het kind weer geheel op eigen kracht op te voeden en te verzorgen.
Rechter: bepaald kinderbeschermingsmaatregel
Gecertificeerde Instelling (GI) bepaald gezin of instantie waar kind heen gaat.
Raadsrapport: alle informatie van RvdK
Uitvoering maatregel bij College van B&W. Gemeentebestuur draagt uitvoering op aan GI.
OTS
Ouders behouden gezag
Tijdelijke maatregel
1. Minderjarige groeit zodanig op dat hij in zijn ontwikkeling ernstig wordt bedreigd
2. De zorg die in verband met het wegnemen van de bedreiging is voor de minderjarige of voor zijn ouders wordt door de ouders die het gezag uitoefenen niet of onvoldoende geaccepteerd.
3. De verwachting is gerechtvaardigd dat de ouders binnen een aanvaardbare termijn in staat zullen zijn de verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding van het kind weer zelf te dragen.
Ontbreekt dit perspectief → gezagsbeëindiging
Voorkomt dat kind jaren achter elkaar bij pleegouders woont zonder vooruitzicht op stabiliteit en continuïteit in de opvoeding.
Ten hoogste 1 jaar
Maatregel mag worden verlengd
Mag ook bij ongeboren kinderen
Notie van eigen kracht: ouders mogen eerst met een eigen ondersteuningsplan voor OTS komen. Anders doet GI dat.
Sluit goed gaan bij idee van verzorgingsstaat naar participatiemaatschappij
Scepsis op het gebied dat:
Doorgaans pedagogisch zwakke ouders en familie in staat zouden zijn om zelf een consistente bijdrage te leveren en noodzakelijke verbeteringen te bewerkstelligen in belang van het kind
Hoofdstuk 4: Strafrecht
YOUTURN: opvoedingmsethodiek uit de JJI’s
Bjj: Beginselenwet Justitiële jeugdinrichtingen.
Minder plekken in jji’s, want dalende criminaliteitscijfers + voorkeur rechters om ernstig delinquente jongeren vanwege hun behandelingsbehoefte eerder naar een beveiligde gesloten inrichting te sturen dan naar een JJI.
Grond jeugdstrafrecht: beperkte of verminderde verantwoordelijkheid van de minderjarige
Jeugd Strafprocedures
Deuren jeugdstrafzitting in principe gesloten
Verplicht ter terechtzitting te verschijnen.
Gezaghebbende ouders dienen voor de zitting te worden opgeroepen + verschijningsplicht.
Inlichtingen over de persoonlijkheid van de minderjarige
In principe voor 1 rechter
Altijd een raadsman
Jeugdstrafrecht is verhard: strafmaxima omhoog en meer (lichte) sancties. Ook verplichting tot afgifte DNA-materiaal. → meer lichte sancties hebben er niet voor gezorgd dat er ook minder zware sancties toegepast worden.
ZSM: Zo spoedig mogelijk. Alle ter kennis gekomen info wordt zsm met ketenpartners besproken.
Meeste delicten buitengerechtelijk afgedaan. (door politie of OM)
Halt → geen strafblad
Officiersmodel: de OvJ kan een taakstraf van ten hoogste 60 uur opleggen, of een geldboete, en/of de verplichting tot betaling aan de staat van een som geld ten behoeve van slachtoffer, en/of de onttrekking aan het verkeer en/of ontzetting van bevoegdheid tot besturen motorrijtuigen voor ten hoogste 6 maanden.
Geen vrijheidsbeneming, maar wel vrijheidsbeperking
Rechter:
Straffen: jeugddetentie max 1 of 2 jaar, taakstraf (werk/leer) max 200 uur of geldboeten van maximaal ruim 4000.
Maatregelen: PIJ, plaatsing in inrichting voor jeugdigen → max 7 jaar. → kan omgezet worden in TBS (jongere kan zo levenslang opgesloten zitten) Is eigenlijk de ergste straf die een jongere kan krijgen (vinden ze zelf meestal)
Gedragsbeïnvloedende maatregel (GBM)
Vrijheidsbeperkende maatregelen
Ondergrens jeugdstrafrecht is 12 jaar.
UN Beijing Rules (1985)
Bovengrens jeugdstrafrecht is 18 jaar
Sinds 2014: jongvolwassenen tot 23 jaar kunnen volgens jeugdstrafrecht berecht worden.
16- en 17-jarigen kunnen bij hoge uitzondering via volwassen strafrecht berecht worden.
Belang van het kind = primaire doel
Strafbare feiten kunnen ook civielrechtelijk worden afgedaan.
Inquisitoire traditie: proces heeft de vorm van officieel onderzoek dat van staatswege is geleid en is gericht op waarheidsvinding.
Accusatoir traditie: strijd tussen twee gelijke partijen ten overstaan van een onpartijdige rechter die slechts de procedures bewaakt en verder geen actieve rol heeft.
Politie: boete van max 390 euro of jongere doorsturen naar Halt.
Discretie: beslissingsbevoegdheid.
Om door te sturen naar Halt, vrijwillige hulpverlening, RvdK, OM
Dit heeft zowel Politie als OM → uniek
OM heeft vervolgingsmonopolie
Opportuniteitsbeginsel: OvJ kan beslissen dat een zaak niet hoeft voor te komen en de zaak zelf af doen.
Overtreding → kantonrechter
Niet automatisch
1901: invoering Leerplicht
Tussen 5 en 16 jaar verplicht om onderwijs te volgen
Absoluut verzuim (kind is niet ingeschreven bij school)
Luxe verzuim (vakantie)
Wettelijk verzuim (minder dan 16 uur lesverzuim in periode van 4 weken)
Hoeft niet gemeld te worden bij leerplichtambtenaar.
Langdurig relatief verzuim (meer dan 4 weken verzuim zonder geldige reden)
Bij overmatig spijbelen door leerlingen van 16 en 17 jaar kan de leerplichtambtenaar een signaal afgeven aan de sociale verzekeringsbank (SVB)
SVB kan kinderbijslag stopzetten
Kinderen boven 12 ook zelf verantwoordelijk gesteld → Halt of boete
Voortijdig schoolverlaters: scholieren die school verlaten zonder startkwalificatie (mbo-2, havo, vwo)
Zonder startkwalificatie geen recht op bijstandsuitkering.
Ruim 7 op 10 kinderen naar bijzondere school
Meeste bijzondere scholen confessioneel: scholen op godsdienstige of levensbeschouwelijke grondslag.
Iedere organisatie die kan aantonen dat in een bepaald gebied genoeg kinderen wonen van een bepaald geloof of levensbeschouwing, kan een eigen school oprichten en aanspraak maken op financiering van het onderwijs.
Tweestrijd: aan de ene kant wil het kabinet dat het makkelijker wordt om scholen te stichten, aan de andere kant wil het kabinet dat de plannen van nieuwe scholen van te voren worden getoetst aan wettelijk eisen voor onderwijskwaliteit.
Kledingvoorschriften
Openbaar onderwijs alleen regels stellen om praktische redenen
Bijzonder onderwijs ook regels in verband met religieuze grondslag
Alleen wanneer school kan aantonen dat dit soort uitingen het onmogelijk maakt de grondslag van de school te verwezenlijken (verbieden van kleren)
Bijzonder onderwijs ook recht om kleding verplicht te stellen
Voorschriften moeten duidelijk vermeld staan en consequent toegepast worden.
Financiële gelijkstelling van openbaar en bijzonder onderwijs.
Algemeen bijzonder onderwijs: dit onderwijs is in pedagogisch opzicht specifiek en uitgesproken, maar neutraal in levensbeschouwelijke zin (montessori bv)
Thuisonderwijs: alleen als er geen school in de buurt is die in overeenstemming is met de levensbeschouwelijke richting van de ouders.
Elke school moet vertrouwenspersoon en klachtencommissie hebben.
Privacy rondom beelden online:
Leerlingen jonger dan 16 jaar: toestemming ouder of voogd
Toestemming vrijgegeven, niet onder druk
Toestemming niet ondubbelzinnig (niet zwijgen = toestemming)
Toestemming specifiek voor 1 doel
Toestemming kan ingetrokken worden
Voor klachten over misbruik kunnen leerlingen en ouders terecht bij klachtencommissie of bij vertrouwensinspecteur van de Inspectie van het Onderwijs.
Hoofdstuk 6: Medische behandeling
Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
Informed consent
Kinderen onder de 12
ouders toestemming medische behandeling
Behalve bij acute levensbedreigende situatie
Goed hulpverlenerschap
ouders recht op inzage medisch dossier, kinderen niet
wanneer ouders bepaalde behandeling willen, kan hulpverlener besluiten dat niet te doen, als het in belang is van het kind
hulpverlener kan ook weigeren ouders medisch dossier in te laten zien of aanwezig te zijn bij ingreep of therapie
Hulpverlener mag behandeling zonder toestemming uitvoeren, als het het leven vh kind in gevaar brengt → rechter vragen om gezag ouders tijdelijk te beperking
Kind kan niet weigeren als ouders toestemming → maar hulpverlener kan wel als uitzondering gevolg geven aan wens van het kind, als hij denkt dat kind zelf kan beslissen
Kinderen van 12 tot 16 jaar
Kinderen hebben eigen stem en moeten naast ouders toestemming geven
Recht op inzage eigen dossier
Mening van kind in principe doorslaggevend.
Is de behandeling zonder toestemming vd ouders uitgevoerd, dan hebben de ouders alleen recht op informatie of inzage dossier als het kind hierin toestemt
Kan bv abortus doen zonder kennisneming van ouders
Bij niet-acute ingrijpende medische behandeling van kinderen in de leeftijd van 15 jaar geldt dat het kind zelf en de ouders met gezag toestemming moeten geven voor de behandeling.
In de casus geeft Julia wel toestemming, maar haar ouder met gezag (Claudia) niet. Er is dus sprake van een meningsverschil tussen Julia en moeder Claudia, en dan geldt dat de behandelend arts de mening van Julia de doorslag kan laten geven. De arts moet hierbij rekening houden met het bevattingsvermogen van Julia. Als de behandeld arts de mening van Julia zwaarder laat wegen, mag hij de behandeling dus uitvoeren.
Bij niet-acute ingrijpende medische behandeling van kinderen in de leeftijd van 11 jaar is de toestemming van het kind niet nodig, en toestemming van ouders met gezag wel. In de casus geeft de ouder met gezag (Claudia) geen toestemming, dus de behandeling mag niet worden uitgevoerd. (Optioneel kan genoemd worden: weliswaar is toestemming van het kind niet nodig, maar wel moet rekening worden gehouden met de opvattingen en wensen van het kind).
Echter, als de behandelend arts van mening is dat de behandeling in het belang van het kind nodig is, is er de mogelijkheid voor de arts om de rechter te vragen tijdelijk het gezag van de ouder(s) te beperken zodat de behandeling toch kan worden uitgevoerd. Als de behandeld arts van Julia dit van mening is en de rechter willigt zijn vraag in, dan kan de behandeling dus toch worden uitgevoerd.
Kinderen van 16 jaar en ouder
Worden op 1 lijn gesteld met volwassen.
Handelingsbekwaam: algemeen
Waag jij binnenkort de sprong naar het buitenland? Verzeker jezelf van een goede ervaring met de JoHo Special ISIS verzekering
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
Field of study
Add new contribution