Artikelsamenvatting bij Persbericht van de Commissie – Mededingingsbeleid: Commissie legt Google boete van 4.34 miljard euro op wegens illegale praktijken met Android-toestellen om de machtspositie van de zoekmachine van Google te versterken, IP/18/4581

De Europese Commissie heeft Google een boete van 4.34 miljard euro opgelegd, vanwege schending van de antitrustregels van de EU. Vanaf 2011 heeft Google fabrikanten en providers van mobiele netwerken illegale beperkingen opgelegd, met als doel haar machtspositie op het gebied van internetzoekmachines te versterken. Zo heeft Google fabrikanten verplicht bepaalde apps te voorinstalleren en soms in ruil voor betalingen bepaalde afspraken gemaakt over deze apps.

Het grootste deel van de inkomsten van Google komt uit de zoekmachine Google Search. Daarnaast produceert Google ook Android. Fabrikanten die Android-toestellen op de markt willen brengen, gaan contracten met Google aan, waarin Google voorwaarden stelt over de Google-apps die op de telefoons geïnstalleerd zullen worden. Vanwege drie specifieke contractuele beperkingen heeft de Commissie besloten deze boete op te leggen. Dit omdat Google Android gebruikte om de machtspositie van haar zoekmachine te versterken. Vanwege de machtspositie van Google zijn de belemmeringen om de markt voor algemene internetzoekdiensten en mobiele besturingssystemen te betreden, erg hoog.

De geschonden EU-regels

Het hebben van een machtspositie op een markt is in beginsel niet illegaal. Volgens EU-regels hebben bedrijven met zo'n positie echter wel de verantwoordelijkheid om van hun positie geen misbruik te maken door de concurrentie te beperken. Dit volgt onder andere uit art. 102 VWEU. De praktijken van Google hebben echter wel ten doel deze concurrentie te beperken, op drie verschillende manieren: Ten eerste is er de koppelverkoop van de verschillende Google-apps. Fabrikanten kunnen niet kiezen: ze zijn gedwongen of alle, of geen enkele Google-app op hun producten te installeren. Het is vrijwel onmogelijk om telefoons te verkopen zonder Google Play, omdat gebruikers dan geen apps kunnen downloaden. Dit plaatst fabrikanten in een erg lastige positie. Concurrenten kunnen hierdoor minder goed met Google concurreren. Daarnaast heeft Google illegale betalingen aan fabrikanten gedaan, op voorwaarde dat uitsluitend Google Search voorgeïnstalleerd zou worden. Ook dit schaadt de concurrentie, aangezien de concurrerende zoekmachinefabrikanten nooit in staat waren zo'n hoog bedrag aan de fabrikanten te betalen. Ten slotte heeft Google illegale contractuele beperkingen aan de fabrikanten opgelegd, inhoudende dat de fabrikanten geen concurrerende Android-versies ('forks) zouden ontwikkelen en verkopen.  

Gevolgen voor consumenten en de markt

De gedragingen van Google hebben ook een negatief effect op consumenten. Uiteindelijk zijn zij namelijk degenen die geen toegang hebben tot verdere innovaties op basis van alternatieve Android-besturingssystemen. Uiteindelijk was het Google dat de markt bepaalde, en niet de consumenten.

Conclusie

In een tijd dat het belang en de markt van mobiel internet snel groeit, heeft Google illegale maatregelen genomen met als doel haar positie te versterken en te beschermen. Vanwege het boetebesluit moet Google binnen 90 dagen een einde maken aan de illegale praktijken. Google moet de Commissie informeren over de wijze waarop het zijn verplichtingen nakomt.