Recht van de Europese Unie: Samenvattingen, uittreksels, aantekeningen & oefenvragen - RUG
- 2986 reads
In rechtsoverweging 36 van het arrest Dansk Industri overweegt het Hof van Justitie:
“Uit punt 47 van het arrest Association de médiation sociale (C-176/12, EU:C:2014:2) blijkt overigens dat het verbod van discriminatie op grond van leeftijd particulieren een subjectief recht verleent dat als zodanig kan worden ingeroepen en de nationale rechterlijke instanties ook in gedingen tussen particulieren verplicht nationale bepalingen die niet in overeenstemming zijn met dat verbod, buiten toepassing te laten.”
Schrijf naar aanleiding van deze rechtsoverweging een analyse over de doorwerking van algemene beginselen en bespreek hierin alle van de volgende aspecten:
Het Europees mededingingsrecht beoogt mededingingsverstorende gedragingen van ondernemingen te voorkomen en weg te nemen, om daarmee een efficiënte en open marktwerking te waarborgen. Volgens economen en juristen uit de zogenaamde “Chicago School” leidt de toepassing van het mededingingsrecht echter vaak tot bestraffing van efficiënte marktgedragingen zodat de marktwerking eerder wordt belemmerd dan beschermd. Deze inzichten brachten de zeer invloedrijke Amerikaanse jurist Robert H. Bork ertoe het mededingingsrecht te beschrijven als “a policy at war with itself” [een beleid in strijd met zichzelf]. In dezelfde trant omschreef hij de mededingingsverstorende gevolgen van de toepassing van het mededingingsrecht als “the antitrust paradox” [de paradox van het mededingingsrecht].
Ook in het Europees mededingingsrecht hebben deze inzichten hun sporen overduidelijk nagelaten. Bespreek in een kort essay aan de hand van twee van de onderstaande begrippen hoe de handhaving van het Europees mededingingsrecht, gelet op haar belangrijkste doelstellingen, probeert te voorkomen dat zij “een beleid in strijd met zichzelf” wordt. Gebruik voorbeelden en verwijs naar relevante rechtspraak.
Het burgerschap van de Europese Unie stelt onderdanen van de lidstaten in staat vrij te reizen en te verblijven in andere lidstaten dan die waarvan zij de nationaliteit bezitten. Onder bepaalde voorwaarden kunnen ook niet-Unieburgers (ook wel “derdelanders” genoemd) een zogeheten “afgeleid verblijfsrecht” verkrijgen op grond van hetzij het Verdrag hetzij Richtlijn 2004/38. Schrijf een kort essay waarin u alle van de onderstaande aspecten bespreekt:
België heeft nieuwe wetgeving vastgesteld op het gebied van volksgezondheid en consumentenbescherming. Artikel 1 van deze Wet betreffende de bescherming van de gezondheid bepaalt:
“Alle reclame voor tabak, producten op basis van tabak, en soortgelijke producten, hierna tabaksproducten genoemd, is verboden.
Als ‘reclame’ wordt beschouwd elke mededeling of handeling die rechtstreeks of indirect tot doel heeft de verkoop van tabaksproducten te bevorderen, ongeacht het aangewende communicatiemiddel of de gebruikte technieken.”
De firma Bilal exploiteert in België een aantal supermarkten. Na een onderzoek van de Overheidsdienst Volksgezondheid heeft het Belgische Openbaar Ministerie vastgesteld dat Bilal in haar supermarkten reclame heeft gemaakt voor tabak, hetgeen verboden is op grond van artikel 1 van de Wet betreffende de bescherming van de gezondheid. Zo zou Bilal verschillende tabaksproducten hebben verkocht:
Bij vonnis van de rechtbank te Antwerpen van 20 juni 2017 is Bilal veroordeeld tot een geldboete van 270 000 EUR wegens schending van artikel 1. Bilal heeft bij het hof van beroep te Antwerpen hoger beroep ingesteld tegen dit vonnis. In dit hoger beroep voert zij aan dat het verbod voor detailhandelaars om tabaksproducten verkopen tegen een lagere prijs dan die door de fabrikant of de importeur op de fiscale zegel van tabaksproducten is vermeld, onverenigbaar is met artikel 34 VWEU.
Het hof van beroep te Antwerpen heeft de behandeling van de zaak geschorst en het Hof van Justitie van de EU bij tussenvonnis de volgende prejudiciële vraag gesteld:
Verzet artikel 34 VWEU zich tegen een nationale maatregel die het detailhandelaars verbiedt om promotie te maken voor tabaksproducten door middel van een verkoopprijs lager dan die door de fabrikant of de importeur op de fiscale zegel van tabaksproducten is vermeld?
U bent de Advocaat Generaal in deze zaak. Schrijf een advies voor het Hof van Justitie van de EU over hoe zij deze prejudiciële vraag dient te beantwoorden.
NB: U kunt eventuele Europese richtlijnen over tabak negeren; u dient alleen in te gaan op de gestelde vraag.
Op 20 mei 1980 komt het verdrag inzake de instandhouding van de levende rijkdommen in de Antarctische wateren (Verdrag van Canberra) tot stand, welke op 7 april 1982 in werking treedt. De EU alsmede alle lidstaten afzonderlijk hebben dit verdrag ondertekent. Volgens de preambule zijn de ondertekenende partijen “[zich] bewust van het belang van het behoud van het milieu en van de handhaving van de ongerepte staat van het ecosysteem van de zeeën rond Antarctica.” Het Verdrag van Canberra stelt daarom de volgende doelstellingen:
Artikel I
Artikel II
Onderdeel van het verdragssysteem is de verplichting om een jaarlijkse bijeenkomst te houden van de Commissie voor de instandhouding van de levende rijkdommen in de Antarctische wateren (de CCAMLR – afgeleid uit de Engelse benaming). De CCAMLR kijkt (onder andere) elk jaar naar de visstand in het Antarctische gebied en geeft, op basis van de uitkomst van de inbreng van de leden van deze belangrijke commissie een advies omtrent de vangstquota die dienen te gelden voor het gebied. Naast de EU zijn 8 van haar lidstaten lid van de CCAMLR.
Voor de voorbereiding van de vergadering van de CCAMLR van 2019 heeft de Raad een meerjarenvisie opgesteld, met daar aan verbonden een discussienota. De Raad heeft intern vergaderd over de toekomst van de visserij in het Antarctische gebied, en stelt deze meerjarenvisie en discussienota per Besluit vast, om vervolgens naar de CCAMLR te zenden. Het besluit, dat procedureel gezien geen defecten kent, heeft de aanhef: “Uit hoofde van de Europese Unie en haar Lidstaten, stellen wij het volgende plan van aanpak voor: [...]”
De Europese Commissie is not amused. De Europese Commissie is bang dat de Raad gezamenlijk met Lidstaten gaat optreden om tot een advies te komen over het beheer van de visstanden in de zuidelijke Antarctische zeeën. Naar de mening van commissie hebben de lidstaten hier geen enkele zeggenschap in. Zij wil daarom een procedure starten op grond van artikel 263 VWEU.
Welke grond zou de Commissie inroepen voor het Hof van Justitie? Wat zou de Raad ter verdediging stellen? Hoe zou het Hof van Justitie tot haar oordeel komen? Geef aan welke Europeesrechtelijke leerstukken en uitspraken hier van toepassing zijn en motiveer uw antwoord.
Wanneer het stof weer is neergedaald neemt de Raad deel aan de beraadslagingen voor de CCAMLR. Wanneer deze internationale commissie een besluit moet nemen over visquota en de bescherming van bepaalde maritieme gebieden, komt de Raad bij elkaar om tot een standpunt te komen. Geheel volgens de procedures die daar voor staan komt er een Besluit van de Raad tot stand, en hiermee gaat zij de vergadering van de CCAMLR in. Uit dit besluit blijkt duidelijk dat de Raad en de Commissie meer belang hebben gehecht aan een in het algemeen hoge bescherming van de Antarctische zones, dan aan intensieve bescherming van specifieke dieren. Dit moet voorkomen dat zich breekpunten voor gaan doen door de verschillende ideeën die er tussen staten heersen over de bescherming van specifieke vormen van Antarctische fauna. Het resultaat is dat dwergvinvis zijn beschermde status dreigt te verliezen, en dat de EU bij monde van de Raad hier niet heel hard tegen in zal gaan.
Whalewatch International is een milieubeschermingsorganisatie die zich specifiek inzet voor de bescherming van walvissen over de gehele wereld. Zij hebben hun hoofdkwartier in Amsterdam en zijn in Nederland geregistreerd als een Vereniging. Zij zijn erg teleurgesteld met het Besluit van de Raad en zien dit graag vernietigd. Whalewatch International is van mening dat de Commissie en de Raad onvoldoende rekening hebben gehouden met de verplichting tot een hoge status van milieubescherming zoals deze in artikel 191 VWEU en artikel 37 van het Handvest te lezen is. Zij willen dat dit besluit nietig wordt verklaard.
Zij komen tot uw kantoor en u dient Whalewatch International van een gedegen juridisch advies te voorzien. Heeft Whalewatch procedureel gezien de mogelijkheid om de nietigheid van het Besluit dat de onderhandelingspositie van de Raad in het overleg van de CCAMLR vaststelt te bewerkstelligen?
Een subjectief recht is een individueel recht dat toekomt aan rechtssubjecten. De relevantie van deze stelling heeft te maken met de criteria waaronder bepalingen van Unierecht voor de nationale rechter kunnen worden ingeroepen: wanneer een bepaling een subjectief recht verleent zal deze bepaling voldoende duidelijk en onvoorwaardelijk zijn (meer precies: een subjectief recht is geen noodzakelijke, maar wel een voldoende voorwaarde voor inroepbaarheid). Door te stellen dat het verbod op discriminatie op grond van leeftijd een subjectief recht verleent, benadrukt het Hof dat dit verbod – in tegenstelling tot enkele andere algemene beginselen die “vager” zijn – daadwerkelijk een recht verleent dat rechtstreeks inroepbaar is.
In r.o. 36 van Dansk Industri stelt het Hof dat het verbod op discriminatie op grond van leeftijd als zodanig kan worden ingeroepen voor de nationale rechter. In Mangold werd aan het Hof de prejudiciële vraag gesteld of de betrokken nationale bepaling in strijd is met artikel 6, lid 1 van richtlijn 2000/78. Het Hof antwoordt hierop bevestigend (r.o. 78), ondanks het feit dat de implementatietermijn van richtlijn 2000/78 op dat moment nog niet is verstreken (r.o. 66). De redenering van het Hof in Mangold is derhalve gericht op de inroepbaarheid van richtlijn 2000/78, waarbij het Hof in r.o. 74 t/m 76 aangeeft dat deze richtlijn al inroepbaar is voorafgaand aan het verstrijken van de implementatietermijn, onder andere omdat deze richtlijn zijn oorsprong vindt in het algemene beginsel van non-discriminatie op grond van leeftijd (r.o. 74 en 75). Het Hof baseert zijn redenering dus niet op de inroepbaarheid van het algemene beginsel als zodanig – zoals in Dansk Industri – maar op de inroepbaarheid van de richtlijn die onder andere dit beginsel concretiseert.
Alle drie zaken betreffen één specifiek beginsel van Unierecht, namelijk het verbod op discriminatie op grond van leeftijd. Uit deze rechtspraak kan niet rechtstreeks worden geconcludeerd dat ook alle andere algemene beginselen van Unierecht rechtstreeks inroepbaar zijn door particulieren (al dan niet in horizontaal geschil). Hierbij moeten in ieder geval de volgende twee voorwaarden besproken worden:
Algemene beginselen van Unierecht binden de lidstaten louter wanneer zij handelen binnen de werkingssfeer van het Unierecht (in het kader van het Handvest, zie artikel 51 lid 1 Hv en het arrest Akerberg Fransson). Dit is in ieder geval zo wanneer wetgeving van lidstaten een invloed heeft op de handel tussen lidstaten (een grensoverschrijdend effect) of wanneer wetgeving van lidstaten onder de reikwijdte van secundaire EU-wetgeving valt (vgl. de rol van richtlijn 2000/78 in de zaken Kücükdeveci en Dansk Industri).
Voor all normen van Unierecht – inclusief algemene beginselen – geldt dat deze alleen rechtstreeks kunnen worden ingeroepen voor zover zij voldoende duidelijk en onvoorwaardelijk zijn. Niet alle algemene beginselen zijn dit. In het Handvest zijn diverse grondrechten te vinden die (hoogstwaarschijnlijk) niet onvoorwaardelijk zijn. Zo heeft het Hof eerder geoordeeld dat artikel 27 Hv geen onvoorwaardelijk recht aan particulieren verleent, hetgeen zichtbaar is in de tekst van het artikel zelf.
Het rechtszekerheidsbeginsel is onderdeel van de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten en als zodanig zelf een algemeen beginsel van Unierecht. Dit betekent dat wanneer er een spanning ontstaat tussen het rechtszekerheidsbeginsel en een ander algemeen beginsel van Unierecht, deze tegen elkaar afgewogen dienen te worden. In Dansk Industi oordeelt het Hof dat de bescherming van gewettigd vertrouwen niet kan worden ingeroepen om een particulier het recht te ontzeggen zich te beroepen op het Unierecht (r.o. 41, zie naar analogie ook de situatie in Wells). Niettemin heeft het Hof de mogelijkheid om de gevolgen van een bepaalde uitlegging van Unierecht te beperken in tijd wanneer particulieren en lidstaten deze uitlegging redelijkerwijze niet hadden kunnen voorzien (zoals werd gedaan in het arrest Defrenne t.a.v. de rechtstreekse werking van artikel 157 VWEU). In Dansk Industri concludeert het Hof echter dat hier in de onderhavige zaak geen reden voor was. Immers had het Hof al in Mangold geconcludeerd dat het beginsel van non-discriminatie op grond van leeftijd kon worden ingeroepen voor de nationale rechter, en is het beginsel voldoende duidelijk en onvoorwaardelijk neergelegd in artikel 21 Hv. Eventueel staat voor de particulier die nadelige gevolgen ondervindt van de rechtstreekse werking van artikel 21 Hv de mogelijkheid open de geleden schade te verhalen op de lidstaat (Francovich-aansprakelijkheid).
N.B.:
Deze vraag gaat over de gevolgen van mededingingsrechtelijke handhaving voor het functioneren van de markt. Aan de hand van twee begrippen dient u een kort essay te schrijven over de manier waarop het Europees mededingingsrecht probeert te voorkomen dat zij “een beleid in strijd met zichzelf” vormt.
Om de centrale vraagstelling van deze vraag goed te behandelen is allereerst een begrip van de doelstellingen van het mededingingsrecht noodzakelijk. Dit zijn het beschermen van de marktstructuur (het aantal concurrenten) enerzijds en het beschermen van de marktprestatie (efficiëntie) anderzijds. Daarnaast heeft het Europees mededingingsrecht in aanvulling op het vrijverkeersrecht ook marktintegratie als doelstelling. Aanhangers van de Chicago School stellen – versimpeld weergegeven – dat het mededingingsrecht alleen efficiency, c.q. consumentenwelvaart, als doel heeft, en dat handhaving gericht op het beschermen van de marktstructuur vaak efficiënt marktgedrag bestraft.
Deze vraag had vervolgens op verschillende manieren beantwoord kunnen worden, grotendeels afhankelijk van de gekozen begrippen. Voor het maximale score per begrip (20 punten) had u allereerst het begrip moeten uitleggen aan de hand van relevante rechtspraak en zo nodig met voorbeelden. Vervolgens had u dit begrip moeten koppelen aan de vraagstelling door uit te leggen hoe de functie, het gebruik en/of de interpretatie van dit begrip in de rechtspraak van het Hof ertoe kan bijdragen dat het Europees mededingingsrecht geen strijd met zichzelf vormt.
T.a.v. de begrippen intra-brand- en inter-brandconcurrentie had u kunnen opmerken dat dit beide vormen van concurrentie zijn die door coördinatie kunnen worden beperkt. Verticale coördinatie, in het bijzonder distributieafspraken, kunnen een negatief effect hebben op de intra-brandconcurrentie. Immers worden bij distributieafspraken door de producent vaak eisen gesteld aan de distributeurs of detailhandelaren waarmee de concurrentie tussen laatstgenoemden in de verkoop van een bepaald product wordt verminderd of zelfs uitgeschakeld. Anderzijds brengen dergelijke distributieafspraken vaak efficiencyvoordelen met zich mee. In de rechtspraak inzake selectieve distributie (Metro I, Pierre Fabre) is te zien hoe het Hof rekening houdt met de efficiencyvoordelen van intra-brandbeperkende distributieafspraken door bijvoorbeeld selectieve distributiesystemen van artikel 101 lid 1 VWEU uit te zonderen wanneer zij aan de door het Hof gestelde criteria voldoen. Meer algemeen worden beperkingen van de intra-brandconcurrentie doorgaans niet als problematisch gezien voor zover er voldoende inter-brandconcurrentie aanwezig is, hetgeen met name zichtbaar is in de marktaandelengrens van 30% in de groepsvrijstellingsverordening, waarmeee verticale coördinatie tussen ondernemingen met elk minder dan 30% marktaandeel worden uitgezonderd van artikel 101 VWEU.
T.a.v. het begrip “mededingingsbeperkende strekking” is in ieder geval van belang dat coördinatie tussen ondernemingen met een mededingingsbeperkende strekking (voor zover deze ook een negatieve invloed heeft op de tussenstaatse handel) verboden is onder artikel 101 lid 1 VWEU, zonder dat de daadwerkelijke negatieve gevolgen op de mededinging hoeven te worden onderzocht. Enerzijds kunnen hierdoor handhavingskosten worden verlaagd, waardoor de mededinging efficiënter kan worden beschermd. Anderzijds kan een te ruimhartige interpretatie van het begrip “strekking” ertoe leiden dat van te veel coördinatievormen de gevolgen niet worden onderzocht, hetgeen het risico met zich meebrengt dat ook efficiënte coördinatie wordt verboden (dit worden ook wel “vals positieve uitkomsten” genoemd). Om die reden oordeelt het Hof in het arrest Cartes bancaires, in r.o. 58, dat het begrip “mededingingsbeperkende strekking” restrictief moet worden geïnterpreteerd. Dit dient tot doel dergelijke vals positieve uitkomsten te voorkomen, zodat efficiënte marktgedragingen niet worden bestraft.
T.a.v. het begrip “selectieve distributie” had u, zoals hierboven al vermeld, kunnen verwijzen naar het arrest Pierre Fabre. Hierin bevestigt het Hof eerdere rechtspraak (m.n, Metro I en L’Oreal) waarin selectieve distributiesystemen worden uitgezonderd van artikel 101 lid 1 VWEU mits zij aan de gestelde criteria voldoen. In dat geval wordt namelijk verondersteld dat de negatieve gevolgen voor de intra-brandconcurrentie niet opwegen tegen de voordelen in de zin van een versterkte inter-brandconcurrentie, zodat mededingingsrechtelijke handhaving ongewenst is. Wanneer selectieve distributie op grond van de negatieve gevolgen voor de intra-brandconcurrentie zou worden verboden op grond van artikel 101 lid 1 VWEU, zou dit mogelijk een chilling effect kunnen hebben op de concurrentie tussen verschillende merken. Dit geldt met name voor luxeproducten en andere producten die een exclusief imago willen uitstralen. Een geheelverbod op online verkoop wordt door het Hof echter als mededingingsbeperkende naar strekking gezien, hoewel zo’n verbod evenzo positieve gevolgen kan hebben voor de marktprestatie. In het arrest Pierre Fabre zien we dan ook met name de marktintegratiedoelstelling van het Europees mededingingsrecht terug, die door het Hof wordt meegewogen met de doelstellingen van marktstructuur en –prestatie. Hierdoor wordt geprobeerd een juiste afweging te maken tussen de diverse doelstellingen van het mededingingsrecht – zij het dat aanhangers van de Chicago School deze afweging zouden afwijzen omdat de efficiencyvoordelen van selectieve distributie volgens hen doorslaggevend zouden moeten zijn.
T.a.v. het begrip “bijzondere verantwoordelijkheid” is van belang dat dit begrip relevant is voor artikel 102 VWEU. Ondernemingen met een machtspositie hebben een bijzondere verantwoordelijkheid om de mededinging niet (verder) te verzwakken. Doen zij dit wel, dan kunnen deze gedragingen misbruik opleveren. Deze “bijzondere verantwoordelijkheid” duidt op de balans tussen de voordelen en nadelen van dominante ondernemingen. Enerzijds hebben dominante ondernemingen dikwijls schaalvoordelen en hun aanwezigheid kan derhalve positieve gevolgen hebben voor de marktprestatie in de vorm van lagere prijzen en meer innovatie. Anderzijds wijst het bestaan van dominante ondernemingen erop dat de marktstructuur is verzwakt. In het Europees mededingingsrecht wordt rekening gehouden met deze mogelijk conflicterende effecten door machtsposities niet per se te verbieden, maar ondernemingen met een machtspositie wel een bijzondere verantwoordelijkheid te geven, waardoor gedragingen die voor andere ondernemingen zijn toegestaan, voor dominante ondernemingen zijn verboden. Hierdoor blijven – idealiter – dominante ondernemingen in staat hun schaalvoordelen aan te wenden om de markt beter te laten presteren, terwijl hen niet wordt toegestaan de marktstructuur verder te verzwakken door middel van bijvoorbeeld marktafschermende handelingen (zoals roofprijzen (AKZO) of een weigering aan een potentiële concurrent diensten of informatie te leveren die onontbeerlijk is om tot de markt toe te treden (Magill)).
N.B.: Veel studenten hebben de begrippen wel gedefinieerd – al dan niet aan de hand van rechtspraak of voorbeelden – maar niet uitgelegd hoe deze begrippen relevant zijn voor de vraagstelling. Het bespreken van de doelstellingen van het mededingingsrecht was een belangrijk onderdeel van een goed essay omdat hieruit juist blijkt dat het (Europees) mededingingsrecht meerdere doelstellingen heeft en dat het beschermen van de ene doelstelling (een pluriforme marktstructuur en/of marktintegratie) negatieve gevolgen kan hebben voor de andere doelstelling (marktprestatie).
Het begrip “afgeleid verblijfsrecht” betekent dat aan derdelanders geen autonoom c.q. zelfstandig verblijfsrecht toekomt. Hun eventuele verblijfsrechten zijn afgeleid uit de uitoefening van het recht van vrij verkeer door een burger van de Unie (o.a. O en B r.o. 36).
Beschrijving van drie concrete situaties met de corresponderende grondslagen van de afgeleide verblijfsrechten in kwestie
Het afgeleid verblijfsrecht kan toekomen aan familieleden van Unieburgers zoals gedefinieerd in artikel 2 lid 2 richtlijn 2004/38.
N.B.: dit artikel geeft enkel definities en is dus geen grondslag voor een verblijfsrecht. Artikel 3 richtlijn 2004/38 verleent evenmin een verblijfsrecht, maar geeft slechts het personele toepassingsbereik van de richtlijn aan.
Keuze uit meerdere situaties:
Uitleg over de geschiktheid van de rechtspraak om misbruik te voorkomen
Hier had u in ieder geval moeten noemen dat het verlenen van rechten op grond van het Unieburgerschap niet mag worden uitgebreid tot gevallen van misbruik, met verwijzing naar de toets die het Hof van Justitie hierbij toepast (O en B r.o. 58). Vervolgens dient u beredeneerd aan te geven of deze toets geschikt is misbruik te voorkomen. Hierbij kunt u enerzijds aangeven dat de criteria tamelijk streng zijn, zodat van misbruik niet snel sprake zal zijn. Anderzijds heeft het Hof in diverse arresten duidelijke en strenge eisen gesteld aan met name de Carpenter-situatie en de Singh-route.
N.B.:
Dit was het antwoord van het Hof van Justitie op de gestelde vraag:
“Artikel 34 VWEU verbiedt kwantitatieve invoerbeperkingen en alle maatregelen van gelijke werking tussen de lidstaten. Volgens vaste rechtspraak moet iedere maatregel van een lidstaat die de handel binnen de Unie al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel kan belemmeren, worden aangemerkt als een maatregel van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen in de zin van die bepaling (arresten van 11 juli 1974, Dassonville, 8/74, EU:C:1974:82, punt 5, en 23 december 2015, Scotch Whisky Association e.a., C‑333/14, EU:C:2015:845, punt 31).
Als maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve beperkingen zijn aldus aan te merken belemmeringen van het vrije goederenverkeer die, bij ontbreken van harmonisatie van de nationale wettelijke regelingen, voortvloeien uit de toepassing op goederen uit andere lidstaten, waar deze goederen rechtmatig zijn vervaardigd en in de handel gebracht, van voorschriften betreffende de voorwaarden waaraan die goederen moeten voldoen, ook indien die voorschriften zonder onderscheid op alle producten van toepassing zijn (zie in die zin arrest van 20 februari 1979, Rewe-Zentral, ook genaamd „Cassis de Dijon”, 120/78, EU:C:1979:42, punten 6, 14 en 15).
De toepassing op producten uit andere lidstaten van nationale bepalingen die bepaalde verkoopmodaliteiten aan banden leggen of verbieden, kan niet de handel tussen lidstaten al dan niet rechtstreeks, daadwerkelijk of potentieel belemmeren in de zin van die rechtspraak, mits die bepalingen van toepassing zijn op alle betrokken marktdeelnemers die op het nationale grondgebied activiteiten ontplooien, en mits zij zowel rechtens als feitelijk dezelfde invloed hebben op de verhandeling van nationale producten en op die van producten uit andere lidstaten. Wanneer aan die voorwaarden is voldaan, heeft de toepassing van dergelijke regelingen op de verkoop van producten uit een andere lidstaat die aan de door die staat vastgestelde voorschriften voldoen, immers niet tot gevolg dat voor die producten de toegang tot de markt wordt verhinderd of meer wordt bemoeilijkt dan voor nationale producten het geval is (arrest van 10 februari 2009, Commissie/Italië, C‑110/05, EU:C:2009:66, punt 36). [Dit is een herhaling van de Keck-voorwaarden.]
Derhalve moeten worden beschouwd als maatregelen van gelijke werking als kwantitatieve invoerbeperkingen in de zin van artikel 34 VWEU, de maatregelen van een lidstaat die ertoe strekken of tot gevolg hebben dat uit andere lidstaten afkomstige producten minder gunstig worden behandeld, alsook de in punt 34 van het onderhavige arrest vermelde maatregelen. Onder dat begrip valt eveneens elke andere maatregel die de toegang tot de markt van een lidstaat voor uit andere lidstaten afkomstige producten belemmert (zie in die zin arrest van 10 februari 2009, Commissie/Italië, C‑110/05, EU:C:2009:66, punt 37).
In dit verband moet een nationale regeling inzake de prijs van tabaksproducten als die van artikel [1], van de wet betreffende de bescherming van de gezondheid, voor zover zij niet de kenmerken van die producten betreft maar enkel de voorwaarden waaronder zij kunnen worden verkocht, worden geacht betrekking te hebben op verkoopmodaliteiten (zie naar analogie arrest van 30 april 2009, Fachverband der Buch- und Medienwirtschaft, C‑531/07, EU:C:2009:276, punt 20).
Aangaande de vraag of een dergelijke regeling voldoet aan de voorwaarden van punt 35 van het onderhavige arrest [i.e. de Keck-voorwaarden, boven], moet worden opgemerkt dat een nationale bepaling zoals genoemd artikel 7, § 2bis, 1°, dat detailhandelaars verbiedt om tabaksproducten te verkopen tegen een eenheidsprijs die lager is dan de prijs die de fabrikant of de importeur op de fiscale zegel van die producten heeft gezet, van toepassing is op alle betrokken marktdeelnemers die op het nationale grondgebied activiteiten ontplooien.
Voorts kan die bepaling, voor zover zij geen betrekking heeft op de vaststelling door importeurs van producten uit andere lidstaten van de op die zegel vermelde prijs en voor zover die importeurs vrij blijven om die prijs vast te stellen, de toegang van tabaksproducten uit een andere lidstaat tot de Belgische markt niet verhinderen of in sterkere mate belemmeren dan de toegang van nationale tabaksproducten tot diezelfde markt.
Derhalve vormt een dergelijke regeling geen door artikel 34 VWEU verboden maatregel van gelijke werking als een kwantitatieve invoerbeperking.
Gelet op de voorgaande overwegingen moet op de tweede vraag worden geantwoord dat artikel 34 VWEU aldus moet worden uitgelegd dat het zich niet verzet tegen een nationale regeling als in het hoofdgeding, die detailhandelaars verbiedt om tabaksproducten te verkopen tegen een eenheidsprijs die lager is dan de prijs die de fabrikant of de importeur op de fiscale zegel van die producten heeft gezet, voor zover die prijs vrijelijk is vastgesteld door de importeur.”
N.B.:
De vraag betreft een situatie die voor is gekomen in Gevoegde Zaken C-626/15 & C-659/16 Europee Commissie v. Raad van de Europese Unie. Een aantal eerste opmerkingen zijn van belang. Ten eerste, zoals de openingsopmerking van de vraag al stelde, er is geen reden om op zoek te gaan naar artikelen of begrippen die niet zijn behandeld tijdens het college of in de werkgroepen. Ten tweede dient te worden opgemerkt dat er wordt gesteld dat er geen procedurele problemen zijn en dat u hier dus niet op hoeft in te gaan. Deze twee punten houden met elkaar verband. Dit betreft in de praktijk een procedure onder Artikel 218 VWEU, specifiek para. 9 van dat artikel. Studenten die dit artikel hebben gevonden, wat een complex systeem betreft, zijn voorbij gegaa naan de inforamtie in de vraag en behandelen een procedureel punt. Er zijn punten toegekend voor het vinden van het artikel, en soms zijn er interessante beschouwingen gegeven, maar dit leidt niet tot een voldoende.
De vraag gaat in essentie over het feit dat de Raad in een verder correct verlopen procedure een besluit heeft genomen waarbij wordt gesteld dat het is vastgesteld "Uit hoofde van de Europese Unie en haar Lidstaten". De Commissie geeft aan dat zij bang is dat de Raad hiermee aangeeft samen met de Lidstaten te gaan optreden en wil daarom het besluit aanvechten.
Er moet worden opgemerkt dat er 3 specifieke vragen worden gesteld:
N.B.: Dit zijn de enige vragen die u dient te beantwoorden. Veel studenten zijn diep in de Artikel 263 VWEU procedure gekropen, echter dat werd niet gevraagd en kost u enkel tijd. Er is expliciet een keuze gemaakt om u handvatten te geven, maak hier gebruik van. Dat geeft u ook houvast voor de compleetheid. Veel studenten zijn vereten om daadwerkelijk een oordeel te geven en zijn daarmee punten van het maximum kwijt geraakt.
De titel van de vraag geeft in feite al het antwoord. Daarnaast geeft de vraag ook al aan dat de Commissie van emning is dat Lidstaten hier geen enkele zeggenschap in hebben. De student dient aan de hand van Artikel 263 VWEU tot de conclusie te komen dat de Commissie hier van mening is dat er sprake is van onbevoegdheid.
"Te dien einde is het Hof bevoegd uitspraak te doen inzake [een door] de Commissie ingesteld beroep wegens onbevoegdheid, schending van wezenlijke vormvoorschriften, schending van de Verdragen of van enige uitvoeringsregeling daarvan, dan wel wegens misbruik van bevoegdheid."
Het is van belang dat de student aangeeft waarom de Commissie deze mening zal hebben. De overdracht van bevoegdheden is vastgelegd in Artikel 5 VEU:
Wat deze bevoegdheden inhouden, wordt verder uitgewerkt in het Werkingsverdrag. In Artikelen 3 tot 6 VWEU worden de drie ideëen van bevoegdheden uitgelegd, en worden de verschillende beleidsterreinen gekwalificeerd. Wanneer de Commissie tegen de bevoegdheid die aan Lidstaten wordt toegekend door de formulering van de Raad, dient de student in te zien dat de Commissie dan van mening is dat het hier een exclusieve bevoegdheid van de EU betreft. Immers, het idee achter de exclusieve bevoegdheid is dat de Lidstaten op die gebieden alle soevereiniteit aan de EU hebben overgedragen, en het alleen de EU is die dan nog kan optreden.
De exclusieve bevoegdheden worden omschreven in Artikel 3 VWEU:
De Unie is exclusief bevoegd op de volgende gebieden:
Voor het antwoord dient de student dan tot de conclusie te komen dat de Commissie kennelijk van mening is dat dit Antarctische Verdrag de instandhouding van de biologische rijkdommmen van de zee in eht kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid regelt.
Welke grond zal de Commissie inroepen?
De Commissie maakt duidelijk dat eht de Lidstaten aan zeggenschap ontbreekt om handelingen te ondernemen in het kader van het CCAMLR verdrag. Klaarblijkelijk zijn zij van mening dat de lidstaten hiermee buiten hun bevoegdheden treden. De bevoegdheidsverdeling is ee nbasis van de Europese Unie en is vastgelegd in artikelen 4-5 VEU. De uitwerking van deze verdeling is te vinden in de Artikelen 3,4 en 6 van het Werkingsverdrag. Op grond van de tekst van het CCAMLR Verdrag en de uitlatingen van de Commissie, zal de Commissie stellen dat het, volgend Artikel 263 VWEU, gaat om onbevoegd handelen van de Raad en Lidstaten aangezien uit Artikel 3(1)(d) blijkft dat Visserij een exclusieve bevoegdheid is. Het kenmerk van een exclusieve bevoegdheid is dat Lidstaten alle bevoegdheid op dit gebied hebben overgedragen, en alleen de Unie nog kan optreden.
De logische respons van de Raad tegen het verwijt dat Lidstaten geen bevoegdheden hebben, is natuurlijk precies het tegenovergestelde beweren. Oftewel, de Commissie heeft hier ongelijk, want de Raad en Lidstaten handelen hier gezamenlijk op basis van een gedeelde bevoegdheid. Dit is de tweede categorie die genoemd wordt in Artikel 4 VWEU. Natuurlijk dient dit beargumenteerd te worden. Dat is echter geod mogelijk gezien de brede strekking van het CCAMLR verdrag en de gedeelde bevoegdheden die aan de Unie in samenspraak met de Lidstaten wordt gegeven:
Artikel 4 VWEU
De gedeelde bevoegdheden van de Unie en de lidstaten betreffen in het bijzonder de volgende gebieden:
Er zijn zeker twee gebieden waar de Raad van zou kunnen stellen dat deze worden bediend door het CCAMLR Verdrag, waardoor zij onder de gedeelde bevoegdheden van de Europese Unie vallen. Dit houdt in dat op deze twee gebieden de Lidstaten bevoegd zijn om te handelen, tot de EU heeft opgetreden.
De raad zou het argument van de Commissie kunnen ontkrachten door te stellen dat het hier niet om een exclusieve bevoegdheid van de EU gaat, maar om een gedeelde bevoegdheid. Artikel 4 VWEU definieert de gedeelde bevoegdheden, waarbinnen primair de Lidstaten een bevoegdheid hebben tot EU handelen noodzakelijk is. Gezien de formulering van het CCAMLR Verdrag si het aannemelijk te maken dat het hier niet slechts de instandhouding van de biologische rijkdommen betreft, maar dat er een brede zorg voor het Antarctisch Milieu is, dan wel dat het visserij beleid verder gaat dan slechts quota.
Het Hof wordt gevraagd een oordeel te vellen over welke bevoegdheid hier van toepassing is. Dit houdt in dat er een afweging dient te worden gemaakt over de strekking van beide bevoegdheden. De wijze waarop het Hof dit zal doen, si door middel van een zwaartepunttest. De strijd tussen instellingen kan enkel op deze wijze worden beslecht. Het Hof onderzoekt dan de doelstellingen en de inhoud van de betrokken regelingen. De arresten C-164/97 & C-165/97 Bosbeschermingsverodening (ro. 12-13) en C-300/89 Titaandioxide zijn hier van belang. Hieruit kan men opmaken dat men voor een volledig antwoord dient te kijken naar de bewoording van de CCAMLR en in de rol van het Hof dient te beargumenteren welke bevoegdheid hier beter van toepassing is. Het doel is te toetsen of de student inzicht heeft in het proces van bevoegheidstoedeling en dit beredeneerd kan toepassen. Daarnaast is onderdeel van de toetsing dat de student de bewoording van een juridische tekst kan lezen en deze kan categoriseren. De uitkomst is hier niet zo zeer van belang, maar er dient een redelijke onderbouwing te zijn.
De enige wijze waarop een strijd tussen deze instellingen kan beslechten is door middel van een zwaartepunttest, zoals deze ook plaatsvind bij rechtsgrondslagen in de zaken Bosbeschermingsverordening en Titaandioxide. Uit deze zaken blijkft dat de wijze waarop het Hof een strijd tussen de instellingen oplost voortkomt uit een analyse naar de doelstellingen en bewoordingen van de bestreden handelingen, om deze vervolgens te categoriseren. In dit geval blijkt uit een analyse van de tekst van de CCAMLR dat alhoewel de instandhouding van de biologische diversiteit wordt genoemd, er bijvoorbeeld uit de preambule blijkt dat er een breder milieukunding belang wordt gediend. Het is daarom te beargumenteren dat de Raad in deze zaak gelijk heeft.
De Commissie maakt duidelijk dat het de Lidstaten aan zeggenschap ontbreekt om handelingen te ondernemen in het kader van het CCAMLR verdrag. Klaarblijkelijk zijn zij van mening dat de Lidstaten hiermee buiten hun bevoegdheden treden. De bevoegdheidsverdeling is een basis van de Europese Unie en is vastgelegd in artikelen 4-5 VEU. De uitwerking van deze verdeling is te vinden in de Artikelen 3, 4 en 6 van het Werkingsverdrag. Op grond van de tekst van het CCAMLR Verdrag en de uitlatingen van de Commissie, zal de Commissie stellen dat het, volgend Artikel 263 VWEU, gaat om onbevoegd handelen van de Raad en Lidstaten aangezien uit Artikel 3(1)(d) blijkt dat Visserij een exclusieve bevoegdheid is. Het kenmerk van een exclusieve bevoegdheid is dat Lidstaten alle bevoegdheid op dit gebied hebben overgedragen, en alleen de Unie nog kan optreden.
Er zijn zeker twee gebieden waar de Raad van zou kunnen stellen dat deze worden bediend door het CCAMLR Verdrag, waardoor zij onder de gedeelde bevoegdheden van de Europese Unie vallen. Dit houdt in dat op deze twee gebieden de Lidstaten bevoegd zijn om te handelen, tot de EU heeft opgetreden.
Het Hof wordt gevraag een oordeel te vellen over welke bevoegdheid hier van toepassing is. Dit houdt in dat er een afweging dient te worden gemaakt over de strekking van beide bevoegdheden. De wijze waarop het Hof dit zal doen, is door middel van een zwaartepunttest. De strijd tussen instellingen kan enkel op deze wijze worden beslecht. Het Hof onderzoekt dan de doelstellingen en de inhoud van de betrokken regelingen. De arresten C-164/97 & C-165/97 Bosbeschermingsverodening (ro. 12-13) en C-300/89 Titaandioxide zijn hier van belang. Hieruit kan men opmaken dat men voor een volledig antwoord dient te kijken naar de bewoording van de CCAMLR en in de rol van het Hof dient te beargumenteren welke bevoegdheid hier beter van toepassing is. Het doel is te toetsen of de student inzicht heeft in het proces van bevoegheidstoedeling en dit beredeneerd kan toepassen. Daarnaast is onderdeel van de toetsing dat de student de bewoording van een juridische tekst kan lezen en deze kan categoriseren. De uitkomst is hier niet zo zeer van belang, maar er dient een redelijke onderbouwing te zijn.
N.B.:
De vraag is een recht voor zijn raap behandeling van Artikel 263 VWEU. Een logische volgorde voor de behandeling van het probleem van uw cliënt WhaleWatch International, welke wederom specifiek is gericht op een enkel punt, namelijk ontvankelijkheid, is als volgt:
WhaleWatch is een rechtspersoon dat is geregistreerd in Nederland. Onder Artikel 263 VWEU houdt dat in dat zij in de categorie van niet bevoorrechte partijen valt.
"Iedere natuurlijke of rechtspersoon kan [...] beroep instellen tegen handelingen die tot hem gericht zijn of die hem rechtstreeks en individueel raken, alsmede tegen regelgevingshandelingen die hem rechtstreeks reaken en die geen uitvoeringsmaatregelen met zich meebrengen."
In principe stelt het artikel weinig limieten aan wat er door een rechtspersoon kan worden betwist. Echter, er zijn verschillende categorieën handelingen, die verschillende ontvankelijkheidseisen met zich meebrengen. Het is daarom handig om eerst te bepalen over wat voor handeling WhaleWatch's geschil gaat.
Het betreft hier een Besluit. Op grond van Artikelen 288 VWEU jo. 289 VWEU is dit geen wetgevingshandeling. Wetgevingshandelingen zijn die handelingen die tot stand komen door middel van een wetgevingsprocedure. Dat is het geval bij Verordeningen en Richtlijnen. De wetgevingsprocedure is hier echter, zoals bijna altijd het geval bij Besluiten, niet genoemd of van toepassing.
Aangezien het geen wetgevingshandeling betreft, zou er de mogelijkheid kunnen zijn dat het een regelgevingshandeling betreft. Een regelgevingshandeling wordt niet gevonden in het Verdrag, maar zijn zoals blijkt uit de Arresten Inuit Tapiriit Kanamati en Microban, niet-wetgevingshandelingen van algemene strekking. Als dit besluit een regelgevingshandeling zou zijn, hoeft WhaleWatch enkel direcht geraakt te zijn door het besluit.
Het betreft hier geen handeling van algemene strekking, het besluit bindt enkel de Raad in haar onderhandelingen. Het bestreden besluit is niet van algemene toepasing in de zin dat het van toepassing is op objectief bepaalde situaties en dat het rechtsgevolgen heeft voor categorieën van personen die in het algemeen en in abstracto worden overwogen.
Dit houdt in dat het een besluit is dat enkel kan worden aangetast door WhaleWatch wanneer zij zowel direct als individueel is geraakt.
N.B.: Er zijn een aantal studenten geweest die hebben gesteld dat het hier een onderhandelingspositie betreft, en dat dit daarom geen rechtsgevolgen voor derden met zich meebrengt. Dit is een perfect antwoord, mits goed onderbouwd.
Omdat het besluit geen regelgevingshandeling is, dient WhaleWatch dus zowel direct als rechtstreeks te zijn geraakt door het besluit. Echter zal bestudering van deze criteria snel tot het volgende probleem leiden. Zelfs als men aanneemt dat WhaleWatch door haar statutaire doelen mogelijk een effect ondervindt door het besluit, zal dit niet onmiddelijk plaatsvinden door het besluit. Het is de uitkomst van de internationale handelingen die zullen leiden tot mogelijke statusveranderingen voor de Dwerg Vinvis. Dus, helaas voor onze cliënt, WhaleWatch, maar gezien het feit dat hun relatie tot het besluit dermate vaag is dat ze zelfs niet direct geraakt zullen worden, zijn zij niet ontvankelijk voor een beroep op grond van Artikel 263 VWEU.
N.B.:
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
In rechtsoverweging 36 van het arrest Dansk Industri overweegt het Hof van Justitie:
“Uit punt 47 van het arrest Association de médiation sociale (C-176/12, EU:C:2014:2) blijkt overigens dat het verbod van discriminatie op grond van leeftijd particulieren een subjectief recht verleent dat als zodanig kan worden ingeroepen en de nationale rechterlijke instanties ook in gedingen tussen particulieren verplicht nationale bepalingen die niet in overeenstemming zijn met dat verbod, buiten toepassing te laten.”
Schrijf naar aanleiding van deze rechtsoverweging een analyse over de doorwerking van algemene beginselen en bespreek hierin alle van de volgende aspecten:
Het Europees mededingingsrecht beoogt mededingingsverstorende gedragingen van ondernemingen te voorkomen en weg te nemen, om daarmee een efficiënte en open marktwerking te waarborgen. Volgens economen en juristen uit de zogenaamde “Chicago School” leidt de toepassing van het mededingingsrecht echter vaak tot bestraffing van efficiënte marktgedragingen zodat de marktwerking eerder wordt belemmerd dan beschermd. Deze inzichten brachten de zeer invloedrijke Amerikaanse jurist Robert H. Bork ertoe het mededingingsrecht te beschrijven als “a policy at war with itself” [een beleid in strijd met zichzelf]. In dezelfde trant omschreef hij de mededingingsverstorende gevolgen van de toepassing van het mededingingsrecht als “the antitrust paradox” [de paradox van het mededingingsrecht].
Ook in het Europees mededingingsrecht hebben deze inzichten hun sporen overduidelijk nagelaten. Bespreek in een kort essay aan de hand van twee van de onderstaande begrippen hoe de handhaving van het Europees mededingingsrecht, gelet op haar belangrijkste doelstellingen, probeert te voorkomen dat zij “een beleid in strijd met zichzelf” wordt. Gebruik voorbeelden en verwijs naar relevante rechtspraak.
Het burgerschap van de Europese Unie stelt onderdanen van de lidstaten in staat vrij te reizen en te verblijven in andere lidstaten dan die waarvan zij de nationaliteit bezitten. Onder bepaalde voorwaarden kunnen ook niet-Unieburgers (ook wel “derdelanders” genoemd) een zogeheten “afgeleid verblijfsrecht” verkrijgen op grond van hetzij het Verdrag hetzij Richtlijn 2004/38. Schrijf een kort essay waarin u alle van de onderstaande aspecten bespreekt:
Terah Graesin, die de Nederlandse nationaliteit bezit, woont al jaren met haar familie in Ierland. Ze zit in het eindexamenjaar van het Ierse equivalent van het vwo (ook zes jaar) en hoopt hierna diergeneeskunde te gaan studeren aan de Universiteit Utrecht (“UU”). Net als alle andere universiteiten in Nederland selecteert de UU alle diergeneeskundestudenten via decentrale selectie. Dit betekent dat er geen loting meer plaatsvindt, maar dat alle studenten moeten “solliciteren” om diergeneeskunde te kunnen studeren.
Voor de decentrale selectie hanteert de UU twee “routes” om je aan te melden: route A en route B. Route A is uitsluitend toegankelijk voor eindexamenkandidaten die in mei van het jaar van deelname aan de decentrale selectie meedoen aan het volledig centraal schriftelijk vwo-eindexamen en nog niet eerder hebben deelgenomen aan de decentrale selectie in Utrecht. Mocht dit niet op een student van toepassing zijn, dan doorloopt deze de decentrale selectie via route B. Bij route A word je geselecteerd op basis van je overgangscijfers van 5-vwo naar 6-vwo en een motivatiebrief. Studenten die gemiddeld een 7,5 staan voor de vakken wiskunde, natuurkunde, scheikunde en biologie worden bij een overtuigende motivatiebrief direct toegelaten. Bij route B moeten studenten deelnemen aan twee toetsingsdagen, waar zij een aantal toetsen moeten maken. Daarna wordt door middel van een ranking bepaald welke studenten toegelaten worden.
Terah krijgt te horen dat zij alleen aan route B kan deelnemen, omdat route A slechts openstaat voor scholieren die een vwo-opleiding volgen. Hier is voor gekozen omdat de UU op deze manier het niveau van studenten efficiënt kan beoordelen, en zo de kwaliteit van de diergeneeskundeopleiding kan waarborgen. Zij volgt in Ierland echter de vereiste vakken voor route A. Bovendien is haar gemiddelde voor deze vakken op dit moment gelijkwaardig aan een 8 op het vwo. Ze is zeer teleurgesteld dat zij zich niet via route A kan aanmelden en claimt dat haar vrij verkeersrechten geschonden worden.
Terah gaat bij het College van Beroep voor de Examens (“CBE”) van de UU in beroep tegen het besluit om haar niet toe te laten tot route A. Het CBE bestaat uit een onafhankelijke advocaat (die als voorzitter optreedt), een staflid van de UU en een student-lid. Leden worden benoemd voor de duur van drie jaar. Na het indienen van een beroep vindt een zitting plaats, waar de partijen hun positie nader kunnen toelichten.
De UU voert op de zitting aan dat deze situatie buiten de reikwijdte van het vrij verkeersrecht valt, omdat de EU geen bevoegdheden heeft op het gebied van onderwijs. Het CBE overweegt om een prejudiciële vraag te stellen aan het Hof van Justitie.
Adviseer de UU over de vraag of er hier sprake is van een schending van het vrij verkeersrecht (70 punten). Geef daarnaast aan op
.....read moreBegin 2010 neemt de Europese Unie een nieuwe Tabaksrichtlijn 2014/40/EU (“de Tabaksrichtlijn”) aan. Neem aan dat de implementatietermijn uiterlijk 1 januari 2012 verstreken is. De Tabaksrichtlijn regelt o.a. de hoeveelheid nicotine die een sigaret mag bevatten, de plaatsing van een gezondheidswaarschuwing op de verpakking van sigaretten en de mogelijkheid tot het maken van reclame voor en het aanprijzen van sigaretten. De richtlijn regelt voor het eerst ook de productie en verkoop van elektronische sigaretten (e-sigaretten). Artikel 20 stelt o.a. eisen aan de inhoud van e-sigaretten. Daarnaast worden lidstaten verplicht om reclame voor en het aanprijzen van e-sigaretten te verbieden. Nederland heeft eind 2015 de Tabaksrichtlijn geïmplementeerd door middel van een aantal aanpassingen aan de Tabakswet. Bij de implementatie heeft Nederland bovendien een verbod op het gebruik van e-sigaretten in bepaalde ruimtes ingevoerd. (zie de tekst hieronder uit de mini-reader)
Happypuff, een Engelse producent van e-sigaretten, levert deze al jaren aan Nederlandse winkelketens. In de zomer van 2012 is de directeur van Happypuff uitgenodigd op een groot Europees congres voor longartsen, dat wordt georganiseerd in Rotterdam. Hij zal hier spreken over de voordelen van e-sigaretten. Medio januari 2012 ontvangt Happypuff echter een besluit van de Nederlandse Longartsenvereniging (“NLV”), waarin deze mededeelt dat zij de directeur van Happypuff op basis van de Tabakswet verbiedt te spreken op het congres. Daarnaast is de directie van Happypuff zeer bezorgd dat het in Nederland ingevoerde verbod op het gebruik in bepaalde ruimtes zal leiden tot een sterke daling in de verkoop van e-sigaretten in Nederland.
Happypuff schakelt u nu in met twee specifieke vragen:
Ten eerste vraagt zij zich af of het mogelijk is om de geldigheid van Artikel 20(5)(d) van de Tabaksrichtlijn aan te vechten, omdat dit het evenredigheidsbeginsel schendt.
Ten tweede wil Happypuff de geldigheid van Artikel 10 van de Tabakswet aanvechten onder het vrij verkeersrecht.
Ontwerp een advies voor Happypuff, waarin u uw beredeneerde mening geeft over de twee hierboven genoemde aspecten. Geef hierbij ook aan door middel van welke procedures Happypuff deze doelen het beste zou kunnen realiseren.
MINI-READER: E-SIGARETTEN RICHTLIJN 2014/40/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de productie, de presentatie en de verkoop van tabaks- en aanverwante producten
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name Artikel 114 (…)
Artikel 20 Elektronische sigaretten
(…)
5. De lidstaten zien erop toe dat:
(…)
d) elke vorm van publieke of particuliere bijdrage aan evenementen of activiteiten, of aan individuele personen met als doel dan wel direct of indirect effect het aanprijzen van elektronische sigaretten en navulverpakkingen, en waarbij meerdere lidstaten zijn betrokken of die in meerdere lidstaten plaatsvinden dan wel anderszins grensoverschrijdende effecten hebben, wordt verboden;
.....read moreWeek 2, HIV, paragraaf 6.4, blz. 184-185
Leg in uw eigen woorden uit wat het begrip ‘indirecte discriminatie’ inhoud. Maak hierbij gebruik van de theorie, jurisprudentie van het Hof en Verdragsbepalingen om dit begrip uit te leggen.
Week 2, HIV, paragraaf 4.1, blz. 135-138
Leg in uw eigen woorden uit wat het begrip ‘attributie’ inhoud. Maak hierbij gebruik van de theorie, jurisprudentie van het Hof en Verdragsbepalingen om dit begrip uit te leggen.
Week 7, HVIII, paragraaf 6.4, blz. 361-363
Leg in uw eigen woorden uit wat het begrip ‘diensten van algemeen economisch belang’ inhoud. Maak hierbij gebruik van de theorie, jurisprudentie van het Hof en Verdragsbepalingen om dit begrip uit te leggen.
Week 4, HC7
Leg in uw eigen woorden uit wat het begrip ‘decentrale unierechters’ inhoud. Maak hierbij gebruik van de theorie, jurisprudentie van het Hof en Verdragsbepalingen om dit begrip uit te leggen.
Week 7, HC13, HVIII blz. 327, 340, 364-367
Lidstaat Tsjechopatië wordt gekenmerkt door weinig reliëf met vrij spel voor weer en vooral met wind. De Hooglandschapiërs zijn fanatieke scooterrijders maar als gevolg hiervan zijn die voortdurend aan het klagen over de tegenwind.Voor de Branchevereniging voor de scooterhandel in Hooglandschappië (BSH), een vereniging die 94% van alle handelaren in scooters verenigt en wiens leden ruim 97% van alle scooters in Hooglandschappië verkopen, is dit aanleiding om een prominente promotiecampagne op te zetten ten behoeve van de Miniscooter. Onderdeel van deze campagne is een lobby bij de regering van Hooglandschappië die erin resulteert dat er een fiscale regeling komt die de aanschaf van scooters voor het woon-werkverkeer stimuleert vanwege de positieve effecten op de volksgezondheid (mensen worden vrolijker), milieubescherming (minder uitstoot van auto’s) en het verkeer (minder files).
Om de consument tegemoet te komen heeft de BSH een keurmerk opgericht voor goede scooters die onder meer voldoende vermogen hebben om met de akelige tegenwind goed te kunnen rijden en natuurlijk veilig zijn doordat zij voldoende remcapaciteit hebben. De precieze regels en criteria voor het keurmerk worden vastgesteld door een werkgroep bestaande uit de kaderleden van de BSH die zijn benoemd op voordracht van de algemene ledenvergadering (ALV). In de praktijk kopen consumenten alleen scooters met het keurmerk en veel werkgevers hebben een vereenvoudigde regeling om gebruik te maken van de fiscale stimulering die alleen van toepassing is op scooters met het keurmerk.
Stomkie en Slimskie Oensma, twee neven met een heerlijke ondernemerslust, importeren al jaren de ‘Scootontrique’, een zeer hippe scooter uit het land dat ons de Tour de France pour le scooter bracht. Helaas komen zij niet in aanmerking voor het keurmerk, aangezien het elektrisch vermogen dat hiervoor nodig is alleen geleverd kan worden met een zeer grote accu die niet in of op het frame van
.....read moreWeek 5, HIV, paragraaf 2, blz. 127-130
Leg in uw eigen woorden uit wat het begrip ‘onvoorwaardelijk’ inhoud. Maak hierbij gebruik van de theorie, jurisprudentie van het Hof en Verdragsbepalingen om dit begrip uit te leggen
Week 7, HVIII, paragraaf 5, blz. 354-357
Leg in uw eigen woorden uit wat het begrip ‘CoVo’ inhoud. Maak hierbij gebruik van de theorie, jurisprudentie van het Hof en Verdragsbepalingen om dit begrip uit te leggen.
Week 5, HVII, paragraaf 3.3.1, blz. 268-271
Leg in uw eigen woorden uit wat het begrip ‘maatregelen van gelijke werking’ inhoud. Maak hierbij gebruik van de theorie, jurisprudentie van het Hof en Verdragsbepalingen om dit begrip uit te leggen.
Week 3, HV, paragraaf 3.1, blz. 228-237
Leg in uw eigen woorden uit wat het begrip ‘Zwakke schakel ’ inhoud. Maak hierbij gebruik van de theorie, jurisprudentie van het Hof en Verdragsbepalingen om dit begrip uit te leggen.
Week 5, arrest Servatius en art. 63, 56 en 49 VWEU, HC10
Slimpie en Stomkie zijn helemaal klaar met Hooglandschappië, de lidstaat waar ze geboren en getogen zijn. Jarenlang hebben zij gestemd op de tegenpartij en dit heeft hen niet de status van vrije jongens opgeleverd. Ze zijn juist eerder uitgeknepen en zijn ten einde raad. Slimpie en Stomkie besluiten dan ook om een vakantiehuis te kopen in Amusementië. Deze lidstaat heeft prachtig mooi weer en is erg aantrekkelijk voor toeristen. Het vakantiehuis staat op het vakantiepark ‘Casa di Mama’ dat wordt gerund door Marco B. Marco maakt de met het jarenlange verblijf gemoeide bedrag aan toeristenbelasting in één keer over, dit omdat hij leeft voor de wet.
De burgemeester lijkt erg tevreden maar ergens vermoed hij een rattenspel. Na aanleiding van een gesprek met Marco komt de burgemeester er achter dat Slimpie en Stomkie voornemens hebben om langdurig in het huisje te verblijven. Dit is tegen de regels, het bestemmingsplan verbiedt de permanente bewoning van vakantiewoningen, aangezien de bewoners of de eigenaren van deze woningen een lagere onroerende zaakbelasting betalen dan de bewoners of eigenaren van reguliere woningen. Aldus begint de burgemeester een bestuursrechtelijke procedure om Slimpie en Stomkie het huisje uit te zetten.
Welke fundamentele vrijheid zouden Slimpie en Stomkie in deze casus kunnen inroepen? U hoeft niet op de rechtvaardiging van de eventuele beperking in te gaan.
Week 2, HC4, H5, paragraaf 2.3.1 blz. 196-197 en week 3, HC5
Tot welke instantie(s) zouden Slimpie en Stomkie zich moeten wenden in verband met de onder vraag 2a gegeven oplossing(en)?
Week 6, HC12, arrest Gebhard, Schnitzer en Säger. HVII, paragraaf 4.7 blz. 301-305
Slimpie en Stomkie zien het ondanks de tegenslag helemaal zitten in Amusementië. Door het prachtige weer en het toeristische gebied zijn ze helemaal verkocht. Slimpie
.....read moreWeek 6, HC11 en HC12, HVII paragraaf 4 en 5.
Marietje Puk heeft haar leven lang gewerkt als advocaat in lidstaat Polsika en besluit op haar 59e een nieuwe uitdaging door een gokbedrijf op te zetten in lidstaat Litouwie. Ongelukkigerwijs staat de wet van Litouwie dit niet toe, zodat Marietje vanuit lidstaat Hongarka, waar dit wel is toegestaan, haar bedrijf opzet dat een website beheert die geheel in het Litouwie is gesteld. Via deze website kan worden deelgenomen aan diverse online kansspelen en kan uiteraard gegokt worden. Om deel te kunnen nemen aan kansspelen is het vereist dat de spelers zich een creditcardnummer opgeven en zich registreren. Conform de wetgeving van Litouwie is het de banken van die lidstaat verboden creditcardtransacties ten gunste van bedrijven uit te voeren die op een zogenaamde zwarte lijst staan. Dit verbod is heeft als doel om de bevolking te beschermen tegen gokverslaving en ongebreidelde goklust. Dit betekent dat het voor Marietje haar bedrijf dat op de zwart lijst staat het niet mogelijk is om aan de inwoners van Litouwie gokdiensten aan te bieden. Het is Marietje gelukt om een bank te vinden (ICE BANK) die wel bereid is om dit soort transacties uit te voeren voor Marietje haar bedrijf. Zodra het duidelijk is dat de wet is overtreden zal ICE bank meteen strafrechtelijk vervolgd worden.
Welke fundamentele vrijheid of vrijheden zijn/is op deze casus van toepassing? Geef hierbij aan waarom één of meerdere vrijheden naar uw mening niet van toepassing is/zijn?
Week 6, HC11, HVII paragraaf 5.
Inmiddels is de wetgeving van Litouwie geliberaliseerd. Dat betekent dat ondernemers een vergunning kunnen krijgen om online gokdiensten aan te kunnen bieden. Om voor deze vergunning in aanmerking te komen moeten de ondernemers voldoen aan een aantal vereisten ter zake van de betrouwbaarheid, kundigheid en integriteit teneinde het witwassen van zwart geld en belastingontduiking tegen te gaan. Tevens is het vereist dat de ondernemers in Litouwie gevestigd moeten zijn. Marietje besluit dan ook om een vergunning aan te vragen, maar deze wordt geweigerd enkel en alleen om het feit dat zij niet in Litouwie gevestigd is. Marietje gaat hiertegen in beroep bij de rechter. Litouwie voert bij de rechter aan dat deze regel is gerechtvaardigd door de noodzaak te allen tijde en tegen relatief lage kosten effectief toezicht uit te kunnen oefenen op de aanbieders van online gokdiensten. Litouwie hanteert dezelfde eisen ten aanzien van aanbieders van offline gokdiensten, maar in de afgelopen elf jaar zijn slechts een aantal van deze aanbieders gecontroleerd. Aan de vergunning zijn jaarlijkse leges verbonden die dienen ter dekking van de inspectiekosten.
Wat is uw mening over onverenigbaarheid van deze gang van zaken met recht van de Europese Unie?
Week 6, HC11, HVII paragraaf 5.2 randnummer 105 e.v.
.....read moreWeek 5, HC10, HVII paragraaf 3.
Het zakelijk instinct van Marietje en Stomka is nog steeds niet uitgeput en ze besluiten samen om scooters te gaan verkopen. Deze scooters zijn bijzonder populair in die lidstaten met een grote populatie van jongere mensen. Stomka laat de Scooters maken in Bangladesh en importeert de scooters vervolgens in lidstaat Polsika, waar deze scooters legaal verhandeld kunnen worden. Vanuit die lidstaat worden de scooters over de verschillende andere lidstaten gedistribueerd. In een lidstaat Scootsie vindt de distributie plaats via een online winkel die is geregistreerd in Scootsie en wordt geleid door Marietje vanuit Hamsterdam, de hoofdstad van Scootsie, en waar de online winkel ook een winkel heeft.
Marietje en Stomka verkopen veel scooters via de online winkel. Als de politie langskomt om een overtreding van een nieuwe Wet op de verkeersveiligheid van scooters te constateren blijkt dit succes van korte duur te zijn.
Deze Wet vereist dat deze scooters worden verkocht in niet-online winkels in combinatie met afdoende training voor de bestuurders van de scooters. Het is overduidelijk voor het Openbaar Ministerie dat de verkoop van scooters via het internet nooit kan voorzien in voldoende training voor de bestuurder. Ten overstaan van de strafrechter beroept Marietje zich op het Werkingsverdrag. In antwoord hierop geeft het Openbaar Ministerie aan dat Bengalese scooters niet onder dit Verdrag vallen omdat de scooters zijn geproduceerd buiten de Europese Unie.
Hoe zou volgens u de rechter moeten oordelen over de argumenten van het Openbaar Ministerie en de argumenten van Marietje gelet op het EU recht?
Week 5, HC10, HVII paragraaf 3.3.1 en 3.5.
De regering van Scootsie is nog steeds bezorgd over de veiligheid van scooters en de regering neemt een nieuwe wet aan die een rijbewijs voor bestuurders van scooters verplicht stelt. Bovendien mogen dergelijke scooters in de bebouwde kom alleen op fietspaden worden gebruikt. Deze regels volgen op wetenschappelijk onderzoek van de incidenten met scooters dat laat zien dat de mensen met een vrijwillig rijbewijs 76% minder kans hebben om bij een ongeluk betrokken te zijn. Ditzelfde onderzoek toont tevens aan dat de overgrote meerderheid van ongelukken met scooters plaatsvindt buiten de fietspaden.
Beredeneer uw mening betreft de verenigbaarheid van deze maatregelen met het Europees recht.
Week 7, HC13, HVIII paragraaf 2.
Scooters moeten regelmatig worden onderhouden door een erkende scootermaker. Het merendeel van de scootermakers is aangesloten bij de Vereniging van Scootermakers en Reparateurs (VSR). Stomka is echter geen lid van deze vereniging. Tijdens de algemene leden vergadering van de VSR is besloten dat er een lijst komt met scooters die niet langer worden onderhouden. De scooters die Stomka verkoopt staan op de zwarte lijst en worden aldus niet onderhouden. Uit de notulen blijkt dat dit besluit is genomen om Stomka van
.....read moreLet op: in 2017/2018 is de volgorde van de behandelde onderwerpen gewijzigd. Inhoudelijk sluiten de hoorcollegeaantekeningen uit 2016/2017 wel aan bij de hoorcolleges uit 2017/2018.
Het onderwerp mededingingsrecht wordt in 2017/2018 in week 5 behandeld en de interne markt in week 6 en week 7.
Het eerste hoorcollege gaat over de instellingen van de Europese Unie en de besluitvorming binnen de Unie, wat voornamelijk geschiedt in Brussel. Het tweede hoorcollege gaat over de rechtsbeginselen die van toepassing zijn. Beide colleges worden gegeven door professor Hans Vedder, in samenwerking met Lorenzo Squitani.
Binnen de Europese Unie hebben we verschillende instellingen. De Europese Unie bestaat niet uit slechts één persoon, maar bestaat uit verschillende instellingen die samenwerken om te bekijken naar het Europese belang. De instellingen zijn genoemd in artikel 13 VEU. Nadere regels omtrent de verschillende instellingen zijn vastgelegd in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. De Europese Unie kent verschillende waarden, doelstellingen en belangen, die tevens genoemd staan in artikel 3 VEU. Een van die doelstellingen is de Europese integratie. De Europese integratie is slechts een instrument om een hoger doel te bereiken: het worden van een betere wereldspeler. Dit doet men om de vrede te bewaren. Artikel 3 VEU luidt namelijk: “De Unie heeft als doel de vrede, haar waarden en het welzijn van haar volkeren te bevorderen.” Het instellen van de Europese Unie is succesvol gebleken, omdat de vrede al vele jaren gewaarborgd is, ten aanzien van goederen, diensten en kapitaal. Deze hoge doelen, welzijn en vrede, zijn nader neergelegd in subdoelen. Deze subdoelen komen nader aan bod in rechtsbeginselen. Het overdragen van bevoegdheden creëert de behoefte aan een institutioneel stelsel. De Founding Fathers, zes oorspronkelijke lidstaten, hebben verdragen gecreëerd, om botsende belangen af te kunnen wegen. Door het invoeren van het Landbouwbeleid moet men aan de ene kant zorgen voor een zo goedkoop mogelijke prijs voor groenten en aan de andere kant moet men zorgen voor voldoende inkomsten voor de boeren. De hogere inkomsten van de boeren worden niet gewaarborgd door het goedkoop maken van de groenteprijzen. De inkoopkosten moeten dan ook lager liggen. De regelgeving in verdragen moet daarom ook altijd nader worden ingevuld, zoals staat beschreven in artikel 34 jo. 36 VWEU. Het relationele kader zorgt ervoor dat de belangen nader moeten worden afgewogen.
Binnen de Europese Unie kent men zeven verschillende instanties,
.....read moreIn deze bundel worden o.a. samenvattingen, oefententamens en collegeaantekeningen gedeeld voor de opleiding Rechten, jaar 3, aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Voor een compleet overzicht van de door JoHo aangeboden samenvattingen & studiehulp en de beschikbare geprinte samenvattingen voor dit vak ga je naar de Samenvattingen Shop RUG Rechten B3 op JoHo.org
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
Field of study
Add new contribution