E-module week 1
Vier communicatiestijlen
Analytische of beschouwende (uil, vb Sherlock Holmes): geduldig en gefocussed op de taak. Gericht op analytische processen, zijn persistent en systematische probleemoplossers. Ze zijn erg efficiënt en accuraat, maar hierdoor ook overcautios.
Vriendelijke(duif, vb Edith Bunker): geduldig en gefocust op mensen. plaats andermans gevoelens voor zijn eigen. Wil iedereen comfortabel laten voelen, maken langzaam beslissingen.
Expressive (roadrunnere/eend, vb Robin Williams): snel en gefocused op mensen. hoge energie, energiek, creatief maar maakt soms fouten
Directieve (adelaar, vb Donald Trump): snel en gefocust op de taak. Snelle besling nemen en ongeduldig
Je bent een combinatie van deze stijlen, waarbij er onderscheidt wordt gemaakt tussen primaire en secundaire stijlen. Flexibiliteit in stijlen is van belang voor verschillende contexten
Het werk van een psycholoog is afhankelijk van
de kwaliteit van haar eigen gespreksvoering;
haar beoordeling van de gespreksvaardigheid van haar cliënten en
haar kunde om de kwaliteit van gespreksvoering van haar cliënten te verbeteren.
Visies op hoe je expertise kunt ontwikkelen
Gerichte training: doelbewuste training met behulp van het talent dat we allemaal bezitten, namelijk ons vermogen om ons aan te passen aan toenemende complexiteit.
Aangeboren talent: meer traditionele visie, is niet ondersteund door onderzoek
Veel uren maken: meer klassieke visie “ervarinsperspectief”, ervaring leidt eerder tot automatisch gedrag dan tot betere prestaties
Expertise: mate waarin een persoon geëxperimenteerd heeft en zich dus doelbewust heeft ingezet om te leren van eigen werkervaringen, ookwel vakbekwaamheid/deskundigheid genoemd
Experiment van Ericsson over deliberate practice (effectieve strategien+ exper coaching)
Herhaal een reeks aan cijfers middels je werkgeheugen. Als het juist is kwam er een getal bij, bij een fout ging er een af. Zo werd de grens tussen wat de participant kon en niet kon getest. Na 4 sessies was de capaciteit ongeveer 7 cijfers (wat passend is bij werkgeheugen). Hier bleef de participant lang op hangen wat leiden tot de illussie van een limiet en daarbij verlengde frustatie. Hieruit volgde een sudden breakthrough met rapid progress , hij kun een reeks van 11 cijfers onthouden en aan het einde van het experiment 82! Later werd dit herhaald met een andere participant die expert coaching ontving van de vorige. Deze leerde sneller en kon er zelfs 100 leren
Core componenten van deliberatie practice
Specifiek doel: telkens 1 cijfers meer willen onthouden
Intense focus: de sessies duurde 1 uur met geen afleidingen
Directe feedback: juist of fout na iedere poging
Frequente discomfort: waren de hele tijd op de grens wat de participant wel of niet kon
→ geforceerde mentale adaptatie, sparks van creative insight (cijfers zien als units).
Mentale verschillen tussen experts en niet-experts: Het zijn deze mentale representaties waardoor een expert in een bepaald vakgebied effectiever functioneert dan anderen in datzelfde vakgebied.
sneller en beter inzicht en overzicht hebben in een complexe situatie;
sneller en beter inzien wat belangrijk is in een complexe situatie en wat niet;
sneller en beter kunt inschatten wat er wel en niet zou kunnen gaan gebeuren in een complexe situatie;
sneller en beter weten wat een effectieve aanpak zou kunnen zijn in een complexe situatie en
sneller en beter beslissingen kunnen nemen in een complexe situatie.
Longitudinaal onderzoek onder Londense taxichauffeurs
Achterste deel van de hippocampus was meer gegroeid (betere mentale plattegrond) na de opleiding dan voorafgaand
10 000 uren vuistregel (Gladwell): je heb 10 000 uren in een vak nodig om er een expert in te worden. Dit is echter een mythe omdat het er teveel nadruk wordt gelegd op het aantal uren en iet hoe je deze besteed
Proffesionele gespreksvoering: er zijn 50+ verschillende soorten gesprekken
Deskundig hulpverleningsmodel (Gerard Egan): help bij duidelijke hulphantering en biedt zo handvaten bij een probleem. bestaat uit drie hoofdfasen
Huidige situatie: Wat is er met de cliënt aan de hand?
Gewenste situatie: Wat wil de cliënt bereiken?
Actieplan: Wat heeft de cliënt nodig/welke acties moet de cliënt ondernemen om de gewenste situatie te bereiken?
→ De fasen kunnen ook overlappen en door elkaar lopen
Subfasen model: iedere hoofdfase is te verdelen in 3 subfases. In de eerste subfase kijk je breed en in de laatste smal
Fase 1: (a) verhaal, (b) nieuwe perspectieven, (c)waarde
Fase 2: (à)mogelijkheden, (b) agenda voor verandering,(c) inzet
Fase 3: (a) mogelijke strategien, (b) beste keuze,(c) plan
Hulpverleningsbenaderingen
Gedragsmatige: nadruk op gedragsverandering
Cognitieve: nadruk op fase 1, ontwikkelen van nieuwe perspectieven, denkpatronen
Narratieve: nadruk op fase 1, laat mensen bewust worden van hun eigen geconstrueerde werkelijkheid en proberen nieuwe inzichten te tonen
Doelgerichte: nadruk op fase 2, er worden doelen opgesteld waar naar streven wordt
Oplossingsgerichte: nadruk op fase 3, onderzoek de vraag naar wanneer de client volgens zichzelf geen problemen meer ervaart en wat hij/zij dan doet. Deze uitzondering momenten zijn vaak aanwijzingen voor de “oplossingen”
Doelen van gespreksvoering
Rollen bij het rollenspel
Gespreksleider: persoonlijk leerdoel formuleren, experimenten met gespreksvaardigheden, feedback ontvangen
Gesprekspartner: eigen inbreng voorbereiden, (non)verbaal belonen en verergeren (trainingsacteren), feedback geven
Observator: voorbespreking leiden, tip geven notuleren en timemanagement, nabespreking leiden en aanvullende feedback geven
Voorwaarden rollenspel
Uitvoering rollen: moeten goed vervuld worden
Vertrouwelijkheid: je praat niet met andere over wat je gesprekspartner deelt tenzij hiervoor toestemming is gegeven
Juiste omgeving: hoek van 90 graden zonder tafel. Zo valt minder non-verbale communicatie weg (zithouding), maar is dit ook niet te confronterend
Effectief feedback geven en ontvangen
Construciteve feedback
Feedup (doel) : gewenste stituatie die moet worden bereikt (referentiepunt, doel of standaard)
Feedback (terugkoppeling): informatie over iemands positie ten opzichte van de gewenste situatie. Positieve feedback gaat of wat al goed gaat en negatieve feedback over wat er beter kan. Bestaat in de vorm van observatie gevolgd door evaluatie
Feedforward (tips): acties die ondernomen moeten worden om de discrepantie tusssen huidige en gewenste situatie te verkleinen
Constructieve feedback
Doel: wat wil de feedbackontvanger gaan bereiken?
Observatie: iets waarneembaars, waar feedbackgever en feedbackontvanger snel overeens kunnen worden. Bvb je zit met je armen over elkaar
Evaluatie: wat je hieruit opmaakt bvb je hebt een gesloten houding
Tips: wat zou hij/zij dus beter kunnen doen
Feedback ontvangen
Luister naar de feedbackgever
Bedank de feedbackgever voor zijn inspanning
Beslis voor jezelf of je er wat mee gaat doen
Controleer of je de feedback goed hebt ontvangen
Add new contribution