Artikelsamenvatting bij Eigendomsvoorbehoud: de inwerking van een contract op goederenrecht van Spanjaard - 2016

‘Hoe werkt het eigendomsvoorbehoud?’

Artikel 3:92 BW regelt het eigendomsvoorbehoud. Volgens dit artikel kan de overdacht worden opgeschort, tot de verschuldigde prestatie is voldaan. In het Reuser-arrest ging het om de vraag of er een pandrecht kan worden gevestigd op een onder eigendomsvoorbehoud geleverde zaak, indien het voorbehoud zich nog niet heeft verwezenlijkt? Op grond van artikel 35 lid 1 Fw kan de levering niet rechtsgeldig plaatsvinden, op het moment dat nog niet alle leveringshandelingen verricht zijn. De Hoge Raad heeft gesteld dat daar geen sprake van is, nu het systeem van artikel 3:84 lid 4 BW ervoor zorgt dat er door de levering al een goederenrechtelijke positie is verkregen met betrekking tot in de eigendom voorbehouden zaak, waardoor hij al over het goed kan beschikken. Hierdoor heeft de bezitter een voorwaardelijk eigendomsrecht gekregen. Het pandrecht is dus al reeds gevestigd onder opschortende voorwaarden van eigendomsverkrijging van de pandgever.

Wat zijn de gevolgen van Rabobank/ Reuser?

Indien de opschortende voorwaarde van het eigendomsvoorbehoud in vervulling gaat, verkrijgt men het pandrecht dat men aan de curator, als separatist, kan tegenwerken. De koper dient onder ontbindende voorwaarde de zaak rechtsgeldig te verpanden, nu de eigendomsoverdracht onvoorwaardelijk zal zijn totdat de ontbindende voorwaarde is ingetreden. Indien er sprake was van een faillissement was het gebruikelijk dat de curator onderzocht wat er aan koopsom openstond om de zaak, waar eigendomsvoorbehoud op rustte, te verkopen. Door het arrest Rabobank/ Reuser moet de curator nu eerst onderzoeken of de inventaris en de voorraden verpand zijn.

Hoe werkt het eigendomsvoorbehoud in Engeland?

Een koopcontract hoeft in Engeland minder omvangrijk te zijn dan in Nederland, omdat de wet veel zaken regelt. Een overeenkomst waarbij de eigendom wordt voorbehouden, een termijn voor betaling van de koopprijs wordt gegund, maar de koper in spe de zaak wel mag verbruiken in afwachting van de eigendomsoverdracht, moet worden aangemerkt als een overeenkomst sui generis. Naar Engels recht is een overeenkomst niet een koopovereenkomst in de zin van de SOGA, wanneer de zaak al mag worden verbruikt, voordat de eigendom naar de koper is overgegaan. Indien de SOGA niet ambtshalve van toepassing is, dienen partijen bepalingen uit de SOGA in hun overeenkomst op te nemen.