Kruslin/Huvig t. Frankrijk - EHRM - 1990 - Arrest

Rechtsvraag

Is hier sprake van een schending van art. 8 EVRM door het gebruik van een telefoontap, ofwel is voldaan aan de (hogere) eisen die worden gesteld aan de regelgeving omtrent het afluisteren van telefoons?

Casus

Het gaat over het afluisteren van telefoongesprekken in Frankrijk. In de Kruslin-zaak werden de telefoongesprekken van een verdachte (Terrieux) afgeluisterd door de gendarmerie van Toulouse in verband met een moord. In die periode maakte Kruslin gebruik van die telefoon en ontdekte de politie dat Kruslin betrokken was bij een andere moord. Op basis van die afgetapte en opgenomen telefoongesprekken werd Kruslin gearresteerd en veroordeeld. In de Huvig-zaak werd het echtpaar Huvig verdacht van fiscale fraude. Van de afgeluisterde gesprekken werd een proces-verbaal opgemaakt die uiteindelijk niet bijdroeg tot het bewijs.

Rechtsgang

Kruslin beroept zich op schending van art. 8 EVRM, stellende dat een inmenging in iemands privé-leven bij wet moet zijn voorzien en dat die wet voldoende duidelijk moet zijn om burgers een indicatie te geven op welke voorwaarden en in welke omstandigheden autoriteiten gemachtigd zijn telefoongesprekken af te luisteren, en dat dat hier niet het geval is. Ook Huvig beroept zich op art. 8 EVRM.

Het EHRM is van oordeel dat er sprake is van een schending van art. 8 EVRM. Bij een inbreuk op dat recht moet worden voldaan aan de eisen in het tweede lid van dat artikel: voorzien bij wet, noodzakelijk in een democratische samenleving en het dient één van de doelen genoemd in dat lid. De eis ‘voorzien bij wet’ valt uiteen in vier subeisen: de inbreuk moet een basis in de wet hebben, die bepaling moet voorzienbaar en voldoende toegankelijk zijn, en het moet in overeenstemming zijn met de ‘rule of law’, een soort restcategorie.

Het Hof vond dat de Franse wetgeving niet voldoende voorzienbaar was, omdat:

• De regelgeving niet aangaf welke personen konden worden afgeluisterd.

• Niet werd geregeld t.a.v. welke delicten afgeluisterd mocht worden.

• De rechter door de regels niet verplicht werd de duur van de periode waarin mocht worden afgeluisterd te begrenzen.

• Regels voor het opmaken van een proces-verbaal van afgeluisterde gesprekken ontbraken.

• Er niets was geregeld over het ter beschikking stellen van opgenomen telefoongesprekken aan de rechter of de verdediging.

• Er niets was geregeld met betrekking tot de vernietiging van opgenomen materiaal.

Het gebruik van de telefoontap was onrechtmatig.

Conclusie

Het aftappen van telefoongesprekken is een inmenging in het recht op eerbiediging van privéleven en correspondentie. Deze inmenging moet bij de wet zijn voorzien. Dit houdt in dat de wet toegankelijk en voorzienbaar moet zijn. Qua voorzienbaarheid ziet het Franse recht tekort. Kruslin kreeg niet het minimum aan bescherming zoals dat is vereist onder het rule of law beginsel in een democratische rechtsorde. Ook bij Huvig was er sprake van een schending van art. 8 EVRM, ondanks het feit dat hij geen schade heeft geleden (de telefoontap-materiaal werd niet als basis voor de vervolging gebruikt).