Long Lin - Arrest

Long Lin ABRvS (10-04-1995, ECLI:NL:RVS:1995:AK3508)

Feiten

I.c. gaat het om een zaak tussen een Chinese rederij (appellante) tegen de minister van Verkeer en Waterstaat (verweerder). In 1992 is het Chinese zeeschip ‘Long Lin’ van staatsrederij Guangzhou Ocean Shipping Company op de Noordzee door aanvaring zwaar beschadigd. Een deel van zijn lading is overboord geslagen waaronder brandstoftanks. Deze tanks zijn vervolgens in zee leeggelopen. De rederij Cosco Guangzhou heeft de Nederlandse autoriteiten verzocht om toestemming het schip de Nederlandse territoriale wateren binnen te varen.

De Minister van Verkeer en Waterstaat heeft een aantal eisen gesteld aan het transport, waaraan is voldaan. Ook stelde het Ministerie de voorwaarde dat een onvoorwaardelijke betalingstoezegging van 10 miljoen gulden werd gedaan voor alle door de Staat gemaakte en te maken kosten. Zoals de begeleiding naar de haven, oliebestrijding, etc. De verzekeraar van de rederij verklaarde zich bereid de gevraagde garantie te stellen mits (en tot meer waren zij onder de polisvoorwaarden jegens de rederij niet verplicht) aan de garantiestelling werd toegevoegd dat de reder/verzekeraar, zich het recht op aansprakelijkheidsbeperking voorbehielden. De Minister accepteerde het voorbehoud niet en verbood, nu aan zijn voorwaarden niet werd voldaan, de ‘Long Lin’ de territoriale wateren binnen te varen. Guangzhou Ocean Shipping Company stelt dat de Minister in strijd met het recht heeft gehandeld. Volgens hem kon de Minister niet dit besluit nemen en betwist zij de rechtmatigheid van de gestelde voorwaarden.

ABRvS

De Afdeling stelt dat een bevoegdheid die haar basis vindt in het burgerlijk recht als publiekrechtelijk kan worden beschouwd als de bevoegdheid wordt gehanteerd in het kader van een aan het bestuursorgaan opgedragen publieke taak. Het bestreden besluit is een beschikking in de zin van art. 2 Wet Arob. Een publiekrechtelijk voorschrift ter uitvoering waarvan het besluit is genomen, is geen vereiste om een beschikking in de zin van art. 2 aan te nemen. De Staat is beheerder van de Nederlandse territoriale wateren. De Staat moet zorgdragen dat het vaarwater aan zijn bestemming beantwoordt. Het besluit is dus genomen ter uitvoering van verweerders publiekrechtelijke taak. Als aan de toestemming tot binnenvaren dan de voorwaarde wordt verbonden dat een overeenkomst naar privaatrecht (zoals i.c. de garantieverklaring) moet worden gesloten, heeft dit niet het gevolg dat het besluit als rechtshandeling naar burgerlijk recht moet worden gekwalificeerd.

De Minister ontleent de bevoegdheid tot het opleggen van een verbod aan de soevereiniteit van de Staat. De verweerder mag echter (op grond van het volkenrecht) niet zover gaan dat hij het voor een schip dat in nood verkeert en reparatie behoeft onmogelijk maakt om de territoriale zee binnen te varen. Er moet in zo’n geval een afweging worden gemaakt tussen de ernst van de situatie waarin het schip zich bevindt en de bedreiging die het schip kan vormen voor de kuststaat. Verweerder mag zich in dat geval zekerheid verschaffen voor verhaal van de uit het binnenvaren van het schip voor de Staat mogelijk voortvloeiende kosten. Aangezien die kosten primair zouden worden gedragen door de Staat, lag het voor de hand een garantie te verlangen. Het bedrag waarvoor de garantie moet worden gegeven moet niet hoger zijn dan het bedrag dat bij een ongunstige afloop van de vaart door de Staat betaald zou moeten worden. Het besluit is onvoldoende gemotiveerd.

Kern

Dit is de eerste uitspraak over het publiekrechtelijke taak-criterium. De Afdeling stelt dat een publiekrechtelijk voorschrift geen vereiste is voor een publieke handeling. Er moet worden gekeken naar de aard van het besluit. De beschikking m.b.t. beheer van de territoriale wateren is publiekrechtelijk, vanwege de bevoegdheid die is gelegen in de soevereiniteit van de Staat om de territoriale wateren te beheren.