Schuitemaker t. Nederland (Case 15906/08) - Arrest

Schuitemaker t. Nederland (EHRM 04-05-2010, Case 15906/08)

Feiten

Mw. Schuitemaker ontving sinds 1 september 1983 een uitkering op basis van de Rijksgroepregeling werkloze werknemers en later op grond van de Algemene Bijstandswet. Beide wetten bevatten een plicht dat de uitkeringsgerechtigde inspanningen moet verrichten om «passend werk» te vinden en accepteren.

Per 2004 is de Wet Werk en Bijstand in werking getreden en deze wet gaat uit van de voorwaarde aan toekenning van een uitkering dat men «algemeen geaccepteerde arbeid» moeten aanvaarden. Zo niet, dan volgt een korting op de uitkering.

Mw. Schuitemaker is het niet eens met die voorwaarde en klaagt hierover. Omdat de Centrale Raad van Beroep haar standpunt afwijst, richt zij zich tot het EHRM.

EHRM

Volgens de klaagster is de plicht onder de Wet Werk en Bijstand (om algemeen maatschappelijk aanvaard werk te accepteren en te behouden) in strijd met het verbod op dwangarbeid (art. 4 EVRM).

Volgens het Hof is de genoemde plicht feitelijk een voorwaarde voor toekenning van een uitkering. Staten mogen voorwaarden verbinden aan de toekenning van uitkeringen op grond van sociale zekerheid. De verplichting om aantoonbare inspanningen te verrichten om algemeen aanvaard werk te accepteren is geen onredelijke bepaling. Immers, de klaagster was niet verplicht arbeid te accepteren dat niet algemeen maatschappelijk aanvaard was of waartegen gewetensbezwaren bestaan. Volgens het EHRM is de klacht kennelijk ongegrond.

Kern

De klaagster komt op tegen de plicht in de Wet werk en bijstand (WWB) om algemeen geaccepteerde arbeid te zoeken en te aanvaarden. Volgens het EHRM mag de Staat, die een socialezekerheidsstelsel in het leven heeft geroepen, voorwaarden stellen voordat iemand aanspraak kan maken op een uitkering op grond van dat stelsel.

De voorwaarde dat aantoonbare inspanningen moeten worden verricht om algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen is niet onredelijk. Vooral omdat de Nederlandse wet stelt dat men niet gehouden is werk te accepteren dat niet algemeen maatschappelijk is aanvaard of waartegen zij gewetensbezwaren hebben. Dit kan dus niet gelijk worden gesteld aan een verplichting tot het verrichten van dwangarbeid of verplichte arbeid in de zin van art. 4 EVRM.