Sturgeon (HvJ EG 19-11-2009, gevoegde zaken C-102/07 en C-432/07)
Onderwerp
Europees recht. Mag er onderscheid gemaakt worden in het recht op compensatie tussen passagiers van vertraagde vluchten en passagiers van geannuleerde vluchten?
Relevante wetsartikelen en beginselen
Artikel 2, sub l, 5, 6 en 7 Luchtvervoer - Verordening (EG) nr. 261/2004. Recht op compensatie in geval van vertraging.
Casus
Het Hof wordt gevraagd gemeenschappelijke regels vast te stellen inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten. Eisers verzoeken om compensatie van de luchtvaartmaatschappij voor het (respectievelijk) 25 en 22 uur te laat aankomen op de plek van bestemming. Volgens eisers is er met deze vertraging sprake van annulering van de vlucht in plaats van vertraging en maken zij daarom aanspraak op compensatie. Als reden van de vertraging werden onder meer technische mankementen aan het vliegtuig aangevoerd. De luchtvaartmaatschappij spreekt tegen dat er sprake is geweest van annulering van de vlucht, waardoor eisers geen recht zouden hebben op schadevergoeding. Daarnaast stellen zij dat er sprake is geweest van buitengewone omstandigheden waardoor ze vrijgesteld worden van de verplichting tot schadevergoeding. Als laatste wordt gevraagd om de intrekking van EEG verordening nr. 295/91. Hoewel deze verordening een minimum aan bescherming voor luchtreizigers heeft gecreëerd, voorziet de verordening in ogen van eisers onvoldoende en wordt er gevraagd om opschaling van de beschermingsnormen. Er worden prejudiciële vragen gesteld met betrekking tot uitleg van de begrippen ‘vertraging’, ‘annulering van de vlucht’ en ‘buitengewone omstandigheden’.
Overwegingen HvJ EG
Volgens het HvJ EG impliceert artikel 6 van de verordening nr. 261/2004 dat de wetgever bij ‘vertraging van de vlucht’ enkel de vertraging van de geplande vertrektijd voor ogen had, en dat andere factoren die mogelijk een negatieve weerslag op de vlucht zouden hebben ongewijzigd moeten blijven. Wanneer de vlucht volgens de oorspronkelijke planning wordt uitgevoerd met een latere vertrektijd dan de geplande vertrektijd is er sprake van vertraging. Volgens artikel 2 is er bij annulering van de vlucht sprake van het niet uitvoeren van een oorspronkelijk geplande vlucht. Een vertraagde vlucht kan daarom enkel als een geannuleerde vlucht worden gezien wanneer de oorspronkelijk geplande vlucht wordt vervangen door een andere vlucht.
In de verordening wordt het begrip ‘langdurige vertraging’ in het kader van de buitengewone omstandigheden ter sprake gebracht. Dit impliceert dat de wetgever ook een recht van compensatie heeft verbonden aan langdurige vertraging. De verordening beoogt een hoog niveau van bescherming van luchtreizigers te waarborgen, waardoor de rechten ruim dienen te worden uitgelegd. Dit roept de vraag op of passagiers van vertraagde vluchten gelijk kunnen worden gesteld aan passagiers van geannuleerde vluchten. Er is bij beide groepen passagiers sprake van een vergelijkbaar tijdsverlies. Een verschil in behandeling lijkt daarom niet te kunnen worden gerechtvaardigd, zonder inbreuk te maken op het beginsel van gelijke behandeling. Zolang er geen sprake is van buitengewone omstandigheden die ten grondslag liggen aan de vertraging kunnen passagiers van vertraagde vluchten aanspraak maken op compensatie.
Het Hof heeft eerder geoordeeld dat een technisch mankement niet kan worden aangevoerd als buitengewone omstandigheid die annulering van een vlucht kan rechtvaardigen. De luchtvaartmaatschappij kan zich daarom niet aan de schadevergoeding onttrekken.
Uitspraak
Uit de beantwoording van de prejudiciële vragen komt naar voren dat een vertraagde vlucht niet als een geannuleerde vlucht beschouwd kan worden wanneer de vlucht alsnog volgens vluchtplan wordt uitgevoerd, ongeacht de duur van de vertraging. Passagiers van vertraagde vluchten kunnen echter wel gelijk worden gesteld aan passagiers van geannuleerde vluchten en daarmee aanspraak maken op schadevergoeding, tenzij de vertraging het gevolg is van buitengewone omstandigheden. Technische mankementen vallen hier niet onder.
