De definitie die men doorgaans aanhoudt om het internationaal publiekrecht te omschrijven, is die van het gebied dat toeziet op de internationale publiekrechtelijke positie van staten, organisaties van staten, internationale ondernemingen, volken en mensen. Binnen dit recht wordt onderscheid gemaakt tussen intergouvernementele en supranationale organisaties.
Intergouvernementele organisaties: een staat behoudt in beginsel zijn soevereiniteit. Echter, als het gaat om het behartigen van bepaalde belangen, treden staten in een door het geordende en geïnstitutionaliseerde rechtsverhouding.
Supranationale organisaties: er is sprake van het overdragen van bepaalde bevoegdheden. Dit overdragen gebeurt vanuit de staten aan een statenorganisatie. Het supranationale karakter blijkt uit de besluitvormingswijze; een staat kan namelijk tegen zijn wil worden gebonden door meerderheidsbeslissingen van deze statenorganisatie. De staat levert hierdoor dus een gedeelte van zijn soevereiniteit in.
Het internationaal publiekrecht staat ook wel bekend als volkenrecht. Dit heeft zijn basis in het door de Romeinen gehanteerde begrip van ‘ius gentium’, wat zich laat vertalen naar ‘het recht van volken’. Dit ‘ius gentium’ gold voor zowel Romeinse burgers als voor vreemdelingen, kortom: voor een ieder.
In eerste instantie regelde het internationale publiekrecht de rechtsverhoudingen tussen staten onderling, er vond echter een ontwikkeling plaats in twee richtingen:
Horizontaal:
Door dekolonisatie en het uiteenvallen van staatsverbanden groeide het aantal staten.
Verticaal: Steeds meer partijen, zoals internationale organisaties en volken, verkregen een positie in het volkenrecht. De internationale rechtspositie van ondernemingen, bijvoorbeeld, is de laatste tijd steeds meer een onderwerp binnen het internationaal publiekrecht.
Zoals hiervoor aangegeven kan het internationale publiekrecht worden omschreven als het recht dat de publiekrechtelijke positie van staten, statenorganisaties, rechtspersonen, volken en natuurlijke personen regelt. Deze definitie wordt omschreven als de ‘formele definitie’.
Een meer dynamische omschrijving, namelijk die van de ‘functionele definitie’, kan worden gegeven aan de hand van de functies van het internationaal publiekrecht. Deze functies zijn: het scheppen van orde en rechtszekerheid in internationale betrekkingen en het behartigen van internationaal overeengekomen doelstellingen, zoals respect voor de mensenrechten of duurzame ontwikkeling. Door het toenemende mondiale belang van deze doelstellingen wordt ook wel gesproken van
.....read more
Add new contribution