![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/bundle/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px_0.png?itok=PgQm9J5z)
Samenvatting Recht Universiteit Leiden jaar 1 Bachelor Politicologie blok 2.
Doel van rechtssystemen: ‘Het stelsel van regels en rechtspraak moet een betrouwbaar raamwerk bieden voor het overheidsbeleid en voor de ontplooiing van initiatieven van burgers en bedrijven.
waarden als:
Rechtszekerheid
stabiliteit
Berekenbaarheid
Rechtssysteem krijgt vorm door:
Juridisch: maken van wetten (Formeel vastgestelde algemene iedere burger bindende voorschriften). Hiervoor is een wetgever, uitvoerende en rechterlijke macht en de gedragingen van rechtssubjecten.
Belangrijkste bronnen van het recht:
Wet (wetgever)
Jurisprudentie (Rechterlijke macht)
Gewoonterecht (Ontstaat uit gedragingen van mensen)
Juridische piramide van boven naar onder:
Internationale verdragen
EU
Grondwet en wetten in formele zin
Algemene maatregelen van bestuur
Ministeriële regelingen
Regionale verordeningen
Beleidsregels
Grondwet
Verbindt de piramide zijn supranationale lagen met de nationale lagen
Kent een toetsingsverbod, alleen niet-formele wetten mogen getoetst worden want formele wetten zijn de wil van het volk
Kent ook wetten zonder strafbaarheid, organiserende rol (Hoe werkt het bestuur van het land)
Constitutioneel recht: het recht dat rechtssystemen vorm geeft
Monisme: internationaal en nationaal valt in dezelfde rechtssfeer
Dualisme: Staan los van elkaar
Wet in formele zin: tot stand gekomen door formele wetgeving
Informele zin: Kan wel getoetst worden aan bijvoorbeeld de grondwet
Macht van de overheid aan banden leggen door:
Media
parlement
protesten
scheiding der machten
Formele recht
Zelfregulering: Overheid stelt dat de bedrijfstak de regels maakt
Formeel recht:
Het recht dat bepaalt welke procedures en processen gevolgd moeten worden om het recht zijn loop te geven
Wetgevingen kijkend naar de vorm van hoe iets voor elkaar moet worden gekregen
Wetboek van burgerlijke rechtsvordering, wetboek van strafvordering, AWB
Materieel recht:
Het inhoudelijke recht wat burgers en bestuur wel en niet mogen doen.
Legt ieder bepaalde gedragsnormen op
Er wordt steeds nauwer gekeken naar procedures en vorm tijdens een strafzaken. Wanneer de procedures niet zijn gevolgd kan dit leiden tot vrijspraak etc.
De Kern van de Rechtsstaat
Kern bestaat uit:
Rule of Law
Rechtsbeginselen (Legaliteitsbeginsel, machtenscheiding, onafhankelijke rechter)
Grondwet en organieke wetten (Indeling staat, machtsverhouding, uitvoering
Wetten, regelingen en Jurisprudentie (Waarin verder invulling wordt gegeven, bescherming burgers die anders niet beschermd zijn)
Driehoek van: Daadkracht, Vrijheid en Orde/stabiliteit
Hierin moet een evenwicht in worden gevonden.
Geschiedenis van het recht
Belangrijke gebeurtenissen voor tentamen:
1815: Eerste grondwet
Besluitenregering van Willem I
De Blanketwet zegt dat tegen koninklijk besluit in gaan strafbaar is
Meerenberg-Arrest 1879: Koning heeft geen wetgevende macht
Sociale Rechtsstaat
Sociale kwestie: sommige bevolkingsgroepen lijden onder economische indeling
Overheidsinterventie door middel van:
Kinderwet van van Houten
Leerplicht
Ongevallenwet
Woningwet
Bestuursrechtelijke wetten:
Richtend op bestuur
Beleidsinstrumentele codificatie: Bestaande waarden tot wet maken
Beleidsinstrumentele modificatie: Aanpassen samenleving via wetgeving
Gevolgen bestuursrechtelijke wetten
Gespreide normgeving
Kaderwetten: Uitvoerder besluit belangrijke beslissingen door beleidsdoelen
Kritiek kaderwetten:
In strijd met rule of law door:
Legaliteits wordt aangetast
Kenbaarheid wordt lastiger
Uitvoerbaarheid van de wet
Oplossingen:
Algemene beginselen van behoorlijk Bestuur
Vereisten voor machtsuitoefeningen overheid
Ontwikkelen formeel en materieel wetsbegrip
Formeel wetsbegrip: Wetgeving die komt van de formele wetgever en kenbaarheid geeft aan de procedure
Materieel wetsbegrip: Wet is herkenbaar aan de inhoud en moet direct door formele wetgeving omdat hij zo belangrijk is
Algemene Beginselen Behoorlijk Bestuur: Gedragsregels voor de overheid
Zorgvuldigheid, zorgvuldig omgaan met de wet
Verbod om macht te gebruiken waar het niet voor bedoelt is
Motiveringsbeginsel. reden geven tot besluit
Evenredigheidsbeginsel, bezwaar moet geldig zijn
Vertrouwensbeginsel
Verbod op willekeur
Fair-Play
Rechterlijke toetsing van bestuur: Rechter krijgt meer invloed op het bestuur door te toetsen op algemene beginselen.
Kritiek van machtenscheiding: Wetgevende macht moet ingrijpen op uitvoerende macht, niet rechter. Legaliteit
Nieuwe Bestuurswaarborgen
Rechterlijke controle
Rechter is vaak te laat
Rechter moet rekening houden met machtenscheiding
Rechter is geen volledig alternatief voor goede besluitvorming
Bestuurswaarborgen:
Sneller instappen
Kan voor wetgeving
Draagt bij aan een rechtmatig en doelmatig bestuur
Openbaarheid:
Van vergadering
Van informatie
Van procedures
Openbaarheid van wetgeving:
Wet kent geen rechtskracht als hij niet openbaar is
WOB: actieve en passieve informatieplicht, kent misbruik door boetes
Weigeringsgronden informatie:
Absoluut: koningshuis privé en ministerraad
Relatieve: Belang in zaak of privé informatie bedrijf
Nationale Ombudsman
Taken in AWB
Tweede lijn na rechtsprocedure
beoordeelt naar behoorlijkheidsnorm
Oordeel is niet bindend
Referendum:
Raadgevend en Bindend
Verplicht referenda of niet
Incidenteel of structureel
Corrigerend
Kritiek referendum: Referendum wordt gevoerd zonder fatsoenlijk maatschappelijk debat.
Schellen deuropeners akkoord
Civiele rechter mag optreden als restrechter
Leenders versus ubbergen
vergunning kwestie, Leenders werd vergunning geweigerd
Het pocketbooks-arrest
Vergunning hebben voor pocketbook, geen verkoop
Rechter mag formele wetten niet beoordelen maar algemene jurisprudentie bijv verordeningen wel
Het landbouwvliegers-arrest
Radius werd verkleint voor gif spuiten
Algemene regels mogen getoetst worden maar formele wetten niet
Het harmonisatiewet-arrest
Studenten zouden benadeeld worden
Nieuwe discussie constitutionele toetsing
Constitutionele toetsing
Voor: Bescherming van volk tegen overheid, angst voor falen democratie
Tegen: Machtenscheiding wordt aangetast, belangen burgers staan gelijk aan de wet en het rechtszekerheids argument. Democratische argument: rechters zijn niet democratisch gekozen en hoeven zich niet aan procedures te houden.
Internationale rechtsorde
Internationaal recht:
Privaat: rechtsbetrekkingen burgers en staat of rechtspersoon
Publiek: rechtsbetrekkingen tussen staten (Verdragen, gewoonten en rechtsbeginselen)
Soevereiniteit: Hoogste absolute staatsgezag
Exclusief: zeggenschap over grondgebied
Normatief: Het vinden dat staten absoluut gezag moet hebben
Deelbaar: EU
Belang soevereiniteit:
Hoeksteen internationaal recht
Uitgangspunt internationale rechtsorde
Kritiek soevereiniteit: Wanneer ingrijpen bij mensenrechtenschendingen
Who guards the guardians
Corrumperende macht:
Rechter maakt besluiten (Stout)
Kritiek:
Gebeurt bijna niet
Rechters hebben rechtsstaat niet in handen
Trias politica beschermt in plaats van rechter
Het tentamen van Recht wordt mondeling afgenomen. Let vooral op de structuur van het recht (grondwet in de piramide, driehoek van orde, vrijheid en daadkracht), kritieken op recht (besluiten door de rechter, referenda) en de verschillende casussen die behandeld worden (Meerenburg-arrest, harmonisatiewet)
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/bundle/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px_0.png?itok=PgQm9J5z)
Blok 2 Bachelor 1: Aantekeningen & samenvattingen bij Politicologie aan de UL Leiden
Politiek en Beleid Politicologie UL jaar 1 blok 2 Aantekeningen
Samenvatting Politiek en Beleid Universiteit Leiden jaar 1 Bachelor Politicologie blok 2.
Aantekeningen en definities.
Kerntaak overheid: problemen oplossen die:
De veiligheid en welzijn van burgers aantasten
Niemand anders kan of wil oplossen
Cruciale vragen politiek:
Wat is het probleem
Wat is de oplossing
Is dit probleem haalbaar
Haalbaarheid:
Bestaat er politieke consensus
Is het betaalbaar
Mag het staatsrechtelijk
Wat zijn de bijeffecten
Is het maatschappelijk geaccepteerd
Beleid: Public policy refers to the set of activities that a government uses for a certain goal.
Beleid betrekt zich op:
Problemen en ambities
Oplossingsrichtingen
voorgeschreven handelingen
Beleid is vindbaar bij:
Beleidsnotities
Beleidssepot
Symboliek bij discours
Formeel beleid: Beleidsnotities en vastgelegd in wetten
Informeel beleid: Verankerd in werkwijzen, taal en symboliek
Domeinen beleidswereld:
Beleidsdepartementen
Regionale bestuurslagen
publiek-private samenwerking
Organisaties
Goed Beleid: Bestaat uit veel waarden met hoge waardering:
Kosten
Ethiek
Vrijheid
Efficiëntie
Totstandkoming van beleid:
Probleem krijgt politieke aandacht
Politieke aandacht
Beleid moet geformuleerd worden
Beleid wordt gemaakt
Beleid wordt geïmplementeerd
Evaluatie
Verantwoording
Rationele Paradigma van beleid: Je kijkt altijd bij beleid door een bepaalde lens.
Legitimiteit van Beleid: De overheid moet er in slagen problemen op te lossen anders komt er twijfel in de overheid en dit schaadt de legitimiteit.
Simpele problemen: niet verweven met andere beleidsterreinen en iedereen heeft er baat bij
‘Wicked Problems’ Dit zijn lastige problemen met kenmerken zoals:
Veel partners met
Samenvatting Recht Universiteit Leiden jaar 1 Bachelor Politicologie blok 2.
Samenvatting Recht Universiteit Leiden jaar 1 Bachelor Politicologie blok 2.
Doel van rechtssystemen: ‘Het stelsel van regels en rechtspraak moet een betrouwbaar raamwerk bieden voor het overheidsbeleid en voor de ontplooiing van initiatieven van burgers en bedrijven.
waarden als:
Rechtszekerheid
stabiliteit
Berekenbaarheid
Rechtssysteem krijgt vorm door:
Juridisch: maken van wetten (Formeel vastgestelde algemene iedere burger bindende voorschriften). Hiervoor is een wetgever, uitvoerende en rechterlijke macht en de gedragingen van rechtssubjecten.
Belangrijkste bronnen van het recht:
Wet (wetgever)
Jurisprudentie (Rechterlijke macht)
Gewoonterecht (Ontstaat uit gedragingen van mensen)
Juridische piramide van boven naar onder:
Internationale verdragen
EU
Grondwet en wetten in formele zin
Algemene maatregelen van bestuur
Ministeriële regelingen
Regionale verordeningen
Beleidsregels
Grondwet
Verbindt de piramide zijn supranationale lagen met de nationale lagen
Kent een toetsingsverbod, alleen niet-formele wetten mogen getoetst worden want formele wetten zijn de wil van het volk
Kent ook wetten zonder strafbaarheid, organiserende rol (Hoe werkt het bestuur van het land)
Constitutioneel recht: het recht dat rechtssystemen vorm geeft
Monisme: internationaal en nationaal valt in dezelfde rechtssfeer
Dualisme: Staan los van elkaar
Wet in formele zin: tot stand gekomen door formele wetgeving
Informele zin: Kan wel getoetst worden aan bijvoorbeeld de grondwet
Macht van de overheid aan banden leggen door:
Media
parlement
protesten
scheiding der machten
Formele recht
Zelfregulering: Overheid stelt dat de bedrijfstak de regels maakt
Formeel recht:
Het recht dat bepaalt welke procedures en processen gevolgd moeten worden om het recht zijn loop te geven
Wetgevingen kijkend naar de vorm van hoe iets voor elkaar moet worden gekregen
Wetboek van burgerlijke rechtsvordering, wetboek van strafvordering, AWB
Materieel recht:
Het inhoudelijke recht wat burgers en bestuur wel en niet mogen doen.
Recht: Samenvatting en collegeaantekeningen - Politicologie - Universiteit Leiden
Samenvatting Recht Universiteit Leiden jaar 1 Bachelor Politicologie blok 2.
Samenvatting Recht Universiteit Leiden jaar 1 Bachelor Politicologie blok 2.
Doel van rechtssystemen: ‘Het stelsel van regels en rechtspraak moet een betrouwbaar raamwerk bieden voor het overheidsbeleid en voor de ontplooiing van initiatieven van burgers en bedrijven.
waarden als:
Rechtszekerheid
stabiliteit
Berekenbaarheid
Rechtssysteem krijgt vorm door:
Juridisch: maken van wetten (Formeel vastgestelde algemene iedere burger bindende voorschriften). Hiervoor is een wetgever, uitvoerende en rechterlijke macht en de gedragingen van rechtssubjecten.
Belangrijkste bronnen van het recht:
Wet (wetgever)
Jurisprudentie (Rechterlijke macht)
Gewoonterecht (Ontstaat uit gedragingen van mensen)
Juridische piramide van boven naar onder:
Internationale verdragen
EU
Grondwet en wetten in formele zin
Algemene maatregelen van bestuur
Ministeriële regelingen
Regionale verordeningen
Beleidsregels
Grondwet
Verbindt de piramide zijn supranationale lagen met de nationale lagen
Kent een toetsingsverbod, alleen niet-formele wetten mogen getoetst worden want formele wetten zijn de wil van het volk
Kent ook wetten zonder strafbaarheid, organiserende rol (Hoe werkt het bestuur van het land)
Constitutioneel recht: het recht dat rechtssystemen vorm geeft
Monisme: internationaal en nationaal valt in dezelfde rechtssfeer
Dualisme: Staan los van elkaar
Wet in formele zin: tot stand gekomen door formele wetgeving
Informele zin: Kan wel getoetst worden aan bijvoorbeeld de grondwet
Macht van de overheid aan banden leggen door:
Media
parlement
protesten
scheiding der machten
Formele recht
Zelfregulering: Overheid stelt dat de bedrijfstak de regels maakt
Formeel recht:
Het recht dat bepaalt welke procedures en processen gevolgd moeten worden om het recht zijn loop te geven
Wetgevingen kijkend naar de vorm van hoe iets voor elkaar moet worden gekregen
Wetboek van burgerlijke rechtsvordering, wetboek van strafvordering, AWB
Materieel recht:
Het inhoudelijke recht wat burgers en bestuur wel en niet mogen doen.
Online access to all summaries, study notes en practice exams
- Check out: Register with JoHo WorldSupporter: starting page (EN)
- Check out: Aanmelden bij JoHo WorldSupporter - startpagina (NL)
Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
- Use the menu above every page to go to one of the main starting pages
- Starting pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
- Use the topics and taxonomy terms
- The topics and taxonomy of the study and working fields gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up
- Check or follow your (study) organizations:
- by checking or using your study organizations you are likely to discover all relevant study materials.
- this option is only available trough partner organizations
- Check or follow authors or other WorldSupporters
- by following individual users, authors you are likely to discover more relevant study materials.
- Use the Search tools
- 'Quick & Easy'- not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject.
- The search tool is also available at the bottom of most pages
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
- Check out: Why and how to add a WorldSupporter contributions
- JoHo members: JoHo WorldSupporter members can share content directly and have access to all content: Join JoHo and become a JoHo member
- Non-members: When you are not a member you do not have full access, but if you want to share your own content with others you can fill out the contact form
Quicklinks to fields of study for summaries and study assistance
Field of study
- All studies for summaries, study assistance and working fields
- Communication & Media sciences
- Corporate & Organizational Sciences
- Cultural Studies & Humanities
- Economy & Economical sciences
- Education & Pedagogic Sciences
- Health & Medical Sciences
- IT & Exact sciences
- Law & Justice
- Nature & Environmental Sciences
- Psychology & Behavioral Sciences
- Public Administration & Social Sciences
- Science & Research
- Technical Sciences
Add new contribution