Praxis - Arrest

Praxis (ABRvS 16-03-2016, AB 2016/249)

Feiten

In casu had de gemeenteraad van Zwolle een bestemmingsplan vastgesteld waarmee de komst van een Hornbach-bouwmarkt mogelijk werd gemaakt op het bedrijventerrein Voorst A. Concurrenten Praxis en Van Neerbos hebben beroep ingesteld tegen dit bestemmingsplan en een bijbehorend wijzigingsbesluit dat voorziet in het schrappen van maximumparkeernormen. Zij voeren meerdere beroepsgronden aan tegen het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan, zoals de externe veiligheid, een vormvrije m.e.r.-beoordeling, het woon- en leefklimaat, parkeernormen en financiële uitvoerbaarheid.

De vraag die aan de orde is, is of Praxis een beroep kan doen op de veiligheids- en milieunormen, of dat het relativiteitsvereiste zich daartegen verzet. Volgens het relativiteitsvereiste mag een bestuursrechter een overheidsbesluit niet toetsen aan een norm, als die norm kennelijk niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die daarop een beroep doet.

ABRvS

De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat de toepassing van het relativiteitsvereiste gecorrigeerd moet worden bij een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel en het gelijkheidsbeginsel. In zo’n geval kan een concurrent dus bereiken dat de rechter toch beoordeelt of een norm is geschonden ondanks dat die norm niet geschreven is om zijn belangen te beschermen.

In deze zaak heeft Praxis niet aannemelijk gemaakt dat bij haar concrete verwachtingen zijn gewekt dat zij zou worden beschermd door de normen waarop zij een beroep doet. Ook heeft zij niet gesteld dat zij in vergelijkbare gevallen aan normen moet voldoen die vergelijkbaar zijn aan de normen waarop zij in deze procedure een beroep doet. Daarom kan Praxis geen geslaagd beroep doen op het vertrouwensbeginsel en het gelijkheidsbeginsel. Hierdoor heeft de Afdeling bestuursrechtspraak niet beoordeeld of de normen die de belangen van Praxis niet beschermen, in deze zaak geschonden zijn.

Kern: de Afdeling heeft een uitzondering aanvaard in het geldingsbereik van de relativiteitseis. Een concurrent kan met een beroep op het gelijkheids- of het vertrouwensbeginsel er voor zorgen dat de bestuursrechter alsnog een besluit toetst aan een norm die niet zijn belangen beoogt te beschermen. Wel moet dan aan bepaalde vereisten worden voldaan. Deze wijziging op het relativiteitsvereiste in het bestuursrecht is gebaseerd op de zgn. “correctie Langemeijer” die in het privaatrecht al langer bestaat.