Samenvattingen: de beste definities, omschrijvingen en begrippenlijsten voor cognitieve psychologie

Definities, omschrijvingen en begrippenlijsten voor cognitieve psychologie

Waar gaat de pagina over?

  • Inhoud: definities en omschrijvingen van de belangrijkste termen binnen cognitieve psychologie
  • Studiegebieden: cognitieve psychologie, bewustzijn
  • Taal: Nederlands
  • Toegang: openbaar

Waar kan je heen?

Hoe kan je verder?

  • Lees verder voor de termen en definities, en klik op de term van je interesse

Image

Check: summaries and supporting content in full
Wat is het autobiografisch geheugen?

Wat is het autobiografisch geheugen?

Het autobiografisch geheugen is het geheugen voor onze eigen persoonlijke ervaringen en gebeurtenissen in ons leven. Het omvat zowel specifieke herinneringen, zoals onze eerste schooldag, als meer algemene herinneringen, zoals de sfeer van onze familievakanties. Het autobiografisch geheugen speelt een belangrijke rol in onze identiteitsgevoel en helpt ons om onszelf te begrijpen en onze plaats in de wereld te bepalen.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van het autobiografisch geheugen?

  • Subjectief: Het autobiografisch geheugen is subjectief en gekleurd door onze eigen interpretaties en emoties van gebeurtenissen.
  • Constructief: Herinneringen worden niet passief opgeslagen, maar actief gereconstrueerd en heropgehaald telkens wanneer we ze ophalen. Dit betekent dat herinneringen onbetrouwbaar kunnen zijn en in de loop van de tijd kunnen veranderen.
  • Georganiseerd: Het autobiografisch geheugen is georganiseerd op basis van verschillende factoren, zoals tijd, plaats en emotionele lading.
  • Dynamisch: Het autobiografisch geheugen is voortdurend in ontwikkeling. Nieuwe herinneringen worden gevormd en oude herinneringen kunnen vervagen of verloren gaan.

Waarom is het autobiografisch geheugen belangrijk?

Het autobiografisch geheugen is belangrijk om verschillende redenen:

  • Identiteit: Het autobiografisch geheugen helpt ons om onszelf te definiëren en onze plaats in de wereld te begrijpen. Door onze herinneringen te bekijken, kunnen we onze waarden, overtuigingen en doelen bepalen.
  • Sociale relaties: Het autobiografisch geheugen speelt een belangrijke rol in onze sociale relaties. We delen onze herinneringen met anderen om banden aan te gaan en onze relaties te verdiepen.
  • Emotionele regulatie: Het autobiografisch geheugen kan ons helpen om onze emoties te reguleren. Door onze herinneringen aan moeilijke tijden te bekijken, kunnen we leren om met tegenslag om te gaan en veerkracht te ontwikkelen.

Hoe wordt het autobiografisch geheugen in de praktijk toegepast?

Het autobiografisch geheugen wordt op verschillende manieren in de praktijk toegepast, bijvoorbeeld:

  • Psychotherapie: Therapeuten kunnen het autobiografisch geheugen gebruiken om cliënten te helpen hun trauma's te verwerken en hun identiteit te ontwikkelen.
  • Rechtbanken: Getuigenverklaringen in de rechtbank zijn gebaseerd op het autobiografisch geheugen.
  • Onderwijs: Leerkrachten kunnen het autobiografisch geheugen gebruiken om leerlingen te helpen om te leren en hun kritisch denkvermogen te ontwikkelen.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw die lijdt aan posttraumatische stressstoornis (PTSS) gaat naar therapie om haar trauma's te verwerken. De therapeut helpt de vrouw om haar herinneringen aan de traumatische gebeurtenis te bekijken en te begrijpen. Hierdoor kan de vrouw haar trauma een plek geven en haar leven weer op de rails krijgen.

Kritische kanttekeningen

  • Onbetrouwbaarheid: Het autobiografisch geheugen is onbetrouwbaar en kan beïnvloed worden door verschillende factoren, zoals suggestie, tijd en stemming.
  • Lacunes: We hebben niet alle details van onze ervaringen opgeslagen in ons geheugen. Er zijn vaak lacunes in ons autobiografisch geheugen.
  • Confabulatie: In sommige gevallen kunnen mensen valse herinneringen creëren, ook wel confabulatie genoemd. Dit kan gebeuren door verschillende oorzaken, zoals hersenletsel of dementie.
Access: 
Public
Wat is het semantisch geheugen?

Wat is het semantisch geheugen?

Het semantisch geheugen is het geheugen voor algemene kennis en feiten over de wereld. Het omvat informatie over taal, concepten, objecten, gebeurtenissen en regels. Het semantische geheugen is als een interne encyclopedie die we gebruiken om de wereld om ons heen te begrijpen en te navigeren.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van het semantisch geheugen?

  • Abstract: Het semantische geheugen is abstract en niet gebonden aan specifieke persoonlijke ervaringen. We weten bijvoorbeeld dat de hoofdstad van Frankrijk Parijs is, ook al zijn we er zelf nooit geweest.
  • Gestructureerd: Het semantische geheugen is georganiseerd in categorieën en hiërarchieën. Dit maakt het mogelijk om informatie snel en efficiënt op te halen.
  • Dynamisch: Het semantische geheugen is voortdurend in ontwikkeling. We leren steeds nieuwe dingen en onze kennis van de wereld wordt voortdurend bijgespijkerd.

Waarom is het semantisch geheugen belangrijk?

Het semantische geheugen is belangrijk om verschillende redenen:

  • Leren: Het semantische geheugen is essentieel voor leren. We kunnen nieuwe informatie pas leren als we deze kunnen koppelen aan onze bestaande kennis.
  • Denken: Het semantische geheugen helpt ons om te denken en problemen op te lossen. We kunnen onze kennis van de wereld gebruiken om beslissingen te nemen en redeneren over oorzaak en gevolg.
  • Communicatie: Het semantische geheugen stelt ons in staat om te communiceren met anderen. We kunnen onze kennis van taal en concepten gebruiken om onszelf te uiten en anderen te begrijpen.

Hoe wordt het semantisch geheugen in de praktijk toegepast?

Het semantische geheugen wordt op verschillende manieren in de praktijk toegepast, bijvoorbeeld:

  • Onderwijs: Leerkrachten gebruiken het semantische geheugen om leerlingen te leren over de wereld om hen heen. Ze doen dit door middel van instructie, discussie en het lezen van boeken.
  • Kunstmatige intelligentie: Kunstmatige intelligentie (AI) systemen gebruiken het semantische geheugen om te leren en te redeneren. Dit kan worden gebruikt voor verschillende doeleinden, zoals het maken van zelfrijdende auto's of het stellen van diagnoses in de geneeskunde.
  • Taalonderwijs: Taalonderwijs richt zich op het ontwikkelen van zowel het receptieve als het productieve semantische geheugen. Dit betekent dat leerlingen leren om nieuwe woorden en concepten te begrijpen en te gebruiken.

Praktijkvoorbeeld

Een student leert over de Tweede Wereldoorlog. Hij leert over de verschillende landen die betrokken waren bij de oorlog, de belangrijkste gebeurtenissen die plaatsvonden en de gevolgen van de oorlog. Deze informatie wordt opgeslagen in zijn semantische geheugen. De student kan deze kennis vervolgens gebruiken om te begrijpen en te discussiëren over de Tweede Wereldoorlog.

Kritische kanttekeningen

  • Onvolledigheid: Ons semantische geheugen is onvolledig. We weten niet alles over de wereld en we leren voortdurend nieuwe dingen.
  • Onjuistheid: Ons semantische geheugen kan onjuist zijn. We kunnen verkeerde informatie leren of onze herinneringen kunnen vervormd raken.
  • Toegankelijkheid: Het kan moeilijk zijn om informatie uit ons semantische geheugen op te halen. Dit kan leiden tot geheugenverlies.
Access: 
Public
Wat is de functieleer?

Wat is de functieleer?

De functieleer, ook wel experimentele psychologie genoemd, is een tak van de psychologie die zich richt op de basisfuncties van de hersenen die een rol spelen in alle gedrag. Het doel van de functieleer is om te begrijpen hoe onze hersenen werken en hoe deze processen ons gedrag beïnvloeden.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de functieleer?

  • Focus op mentale processen: De functieleer bestudeert cognitieve processen zoals aandacht, leren, geheugen, waarneming, denken en taal.
  • Biologische benadering: De functieleer benadrukt de rol van de hersenen en het zenuwstelsel in het verklaren van gedrag.
  • Experimenteel onderzoek: De functieleer maakt gebruik van experimentele methoden om mentale processen te bestuderen.

Waarom is de functieleer belangrijk?

De functieleer is belangrijk om verschillende redenen:

  • Begrijp van gedrag: De functieleer helpt ons om te begrijpen hoe we denken, leren en ons gedragen.
  • Ontwikkeling van behandelingen: Kennis van de functieleer kan worden gebruikt om behandelingen te ontwikkelen voor psychische aandoeningen en leerproblemen.
  • Kunstmatige intelligentie: De functieleer kan inspiratie bieden voor de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie die op een vergelijkbare manier kan denken en leren als mensen.

Hoe wordt de functieleer in de praktijk toegepast?

De functieleer wordt op verschillende manieren in de praktijk toegepast, bijvoorbeeld:

  • Psychologie: Psychologen gebruiken de functieleer om psychische aandoeningen te diagnosticeren en te behandelen.
  • Onderwijs: Onderwijzers gebruiken de functieleer om leerprocessen te ontwerpen en te evalueren.
  • Menselijke factoren: Deskundigen op het gebied van menselijke factoren gebruiken de functieleer om ontwerpen te optimaliseren voor menselijk gebruik.

Praktijkvoorbeeld

Een onderzoeker bestudeert de effecten van slaap op het geheugen. De onderzoeker laat deelnemers een reeks woorden leren en onthoudt ze vervolgens na een periode van slapen of wakker zijn. De resultaten van de studie tonen aan dat slapen het geheugen voor nieuwe informatie verbetert.

Kritische kanttekeningen

  • Focus op individuen: De functieleer richt zich vaak op individuen en houdt minder rekening met sociale en culturele factoren die gedrag kunnen beïnvloeden.
  • Beperkingen van experimenteel onderzoek: Experimenteel onderzoek kan kunstmatige situaties creëren die niet altijd overeenkomen met de realiteit.
  • Ethische kwesties: Sommige onderzoeksmethoden in de functieleer kunnen ethische kwesties met zich meebrengen, zoals het gebruik van dierproeven of het onderzoek naar kwetsbare groepen.
Access: 
Public
Wat is self-referential thinking?

Wat is self-referential thinking?

Zelfreferentieel denken, ook wel zelfreflectie genoemd, is het vermogen om na te denken over onszelf, onze gedachten, gevoelens en gedrag. Het omvat het evalueren van onze eigen capaciteiten, waarden en doelen, en het reflecteren op onze ervaringen in de context van ons eigen leven. Zelfreferentieel denken speelt een belangrijke rol in onze identiteitsontwikkeling, ons zelfbewustzijn en onze besluitvorming.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van self-referential thinking?

  • Metacognitie: Zelfreferentieel denken omvat metacognitie, het vermogen om na te denken over onze eigen denkprocessen. We kunnen onszelf afvragen: "Begrijp ik dit echt?", "Welke strategieën gebruik ik om dit probleem op te lossen?", "Kan ik mijn eigen vooroordelen herkennen?".
  • Introspectie: Zelfreferentieel denken omvat ook introspectie, het vermogen om onze eigen innerlijke ervaringen te observeren en te interpreteren. We kunnen onszelf afvragen: "Wat voel ik nu?", "Waarom voel ik me zo?", "Wat betekenen mijn gedachten?".
  • Zelfbeoordeling: Zelfreferentieel denken omvat ook zelfbeoordeling, het vermogen om onze eigen sterke en zwakke punten te evalueren. We kunnen onszelf afvragen: "Wat ben ik goed in?", "Wat kan ik beter?", "Hoe kan ik mezelf verbeteren?".

Waarom is zelfreferentieel denken belangrijk?

Zelfreferentieel denken is belangrijk om verschillende redenen:

  • Identiteitsontwikkeling: Zelfreferentieel denken helpt ons om onze identiteit te ontwikkelen door onze waarden, overtuigingen en doelen te begrijpen.
  • Zelfbewustzijn: Zelfreferentieel denken vergroot ons zelfbewustzijn door ons inzicht te geven in onze eigen gedachten, gevoelens en gedrag.
  • Besluitvorming: Zelfreferentieel denken helpt ons om betere beslissingen te nemen door onze opties te evalueren en rekening te houden met onze eigen waarden en doelen.
  • Emotionele regulatie: Zelfreferentieel denken kan ons helpen om onze emoties te reguleren door onze gevoelens te begrijpen en gezonde coping-mechanismen te ontwikkelen.

Hoe wordt zelfreferentieel denken in de praktijk toegepast?

Zelfreferentieel denken wordt op verschillende manieren in de praktijk toegepast, bijvoorbeeld:

  • Psychotherapie: Therapeuten gebruiken zelfreferentieel denken om cliënten te helpen hun identiteit te ontwikkelen, hun zelfbewustzijn te vergroten en hun emotionele regulatievaardigheden te verbeteren.
  • Coaching: Coaches gebruiken zelfreferentieel denken om cliënten te helpen hun doelen te stellen, hun prestaties te verbeteren en hun persoonlijke groei te bevorderen.
  • Onderwijs: Leerkrachten kunnen leerlingen helpen om zelfreferentiële denkers te worden door hen aan te moedigen om na te denken over hun eigen leerproces, hun sterke en zwakke punten en hun toekomstdoelen.

Praktijkvoorbeeld

Een student die moeite heeft met wiskunde, reflecteert op zijn leerproces. Hij realiseert zich dat hij afgeleid wordt tijdens de les en dat hij niet genoeg oefent. De student beslist om strategieën te ontwikkelen om zijn concentratie te verbeteren en meer tijd te besteden aan het oefenen van wiskundige problemen.

Kritische kanttekeningen

  • Overmatig piekeren: Te veel zelfreferentieel denken kan leiden tot overmatig piekeren, wat negatieve gevolgen kan hebben voor het mentale welzijn.
  • Onbetrouwbare introspectie: Onze introspectie is niet altijd betrouwbaar. We kunnen onze eigen gedachten en gevoelens verkeerd interpreteren of onbewuste vooroordelen hebben.
  • Culturele invloeden: Zelfreferentieel denken kan worden beïnvloed door culturele normen en waarden. In sommige culturen wordt het als onbeleefd beschouwd om te veel over zichzelf na te denken.
Access: 
Public
Wat is mentalizing?

Wat is mentalizing?

Mentaliseren, ook wel mentalization genoemd, is het vermogen om de mentale toestanden van zichzelf en anderen te begrijpen. Dit omvat gedachten, gevoelens, behoeften, verlangens, doelen, motieven en overtuigingen. Mentaliseren stelt ons in staat om de complexe innerlijke wereld van mensen te begrijpen en ons eigen gedrag in die context te plaatsen.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van mentalizing?

  • Attributie van mentale toestanden: Mentaliseren omvat het toekennen van mentale toestanden aan anderen, zoals gedachten, gevoelens en intenties. We kunnen ons afvragen: "Wat denkt hij nu?", "Waarom voelt ze zich zo?", "Wat wil hij hiermee bereiken?".
  • Inzicht in perspectief: Mentaliseren stelt ons in staat om de wereld vanuit het perspectief van anderen te zien. We kunnen ons afvragen: "Hoe zou ik me voelen als ik in zijn schoenen stond?", "Hoe zou zij deze situatie interpreteren?".
  • Reflectie op eigen mentale toestanden: Mentaliseren omvat ook reflectie op onze eigen mentale toestanden. We kunnen ons afvragen: "Wat denk ik nu eigenlijk?", "Waarom voel ik me zo?", "Wat zijn mijn motieven in deze situatie?".

Waarom is mentaliseren belangrijk?

Mentaliseren is belangrijk om verschillende redenen:

  • Sociale relaties: Mentaliseren is essentieel voor gezonde sociale relaties. Het stelt ons in staat om met elkaar in contact te komen, conflicten op te lossen en empathie te tonen.
  • Emotionele regulatie: Mentaliseren helpt ons om onze eigen emoties te reguleren door onze gevoelens te begrijpen en gezonde coping-mechanismen te ontwikkelen.
  • Mentale gezondheid: Mentaliseren speelt een belangrijke rol in de mentale gezondheid. Mensen met een goed vermogen tot mentaliseren zijn minder vatbaar voor psychische aandoeningen zoals angst en depressie.
  • Persoonlijke ontwikkeling: Mentaliseren bevordert persoonlijke ontwikkeling door ons in staat te stellen om te leren van onze ervaringen en onszelf te verbeteren.

Hoe wordt mentaliseren in de praktijk toegepast?

Mentaliseren wordt op verschillende manieren in de praktijk toegepast, bijvoorbeeld:

  • Psychotherapie: Mentalization-Based Therapy (MBT) is een effectieve therapie voor de behandeling van borderline-persoonlijkheidsstoornis (BPS). MBT leert cliënten om hun eigen en andermans mentale toestanden te begrijpen.
  • Opvoeding: Ouders kunnen hun kinderen leren om te mentaliseren door hun eigen gedachten en gevoelens te bespreken en door hen aan te moedigen om zich te verplaatsen in de schoenen van anderen.
  • Onderwijs: Leerkrachten kunnen mentaliseren in de klas bevorderen door discussies te stimuleren over perspectief, empathie en emoties.

Praktijkvoorbeeld

Een ouder praat met zijn kind over een conflict met een vriendje. De ouder helpt het kind om de gevoelens van het vriendje te begrijpen en om te zien hoe zijn eigen gedrag de situatie heeft beïnvloed. De ouder moedigt het kind aan om zich te verontschuldigen voor zijn of haar gedrag en om te bedenken hoe het conflict in de toekomst opgelost kan worden.

Kritische kanttekeningen

  • Complexiteit: Mentaliseren is een complex proces dat kan worden beïnvloed door verschillende factoren, zoals emoties, vooroordelen en trauma's.
  • Ontwikkeling: Het vermogen tot mentaliseren ontwikkelt zich gedurende de kindertijd en adolescentie. Sommige mensen hebben meer moeite met mentaliseren dan anderen.
  • Culturele invloeden: Mentaliseren kan worden beïnvloed door culturele normen en waarden. In sommige culturen wordt het als onbeleefd beschouwd om te veel over de mentale toestanden van anderen na te denken.
Access: 
Public
Wat is het episodisch geheugen?

Wat is het episodisch geheugen?

Het episodisch geheugen is het geheugen voor onze persoonlijke ervaringen, inclusief de details van die ervaringen zoals de tijd, plaats en emoties. Het episodisch geheugen stelt ons in staat om te onthouden wat we hebben meegemaakt, met wie we waren en hoe we ons voelden. Het is als een interne dagboek dat ons leven beschrijft.

Wat zijn de belangrijkste kenmerken van het episodisch geheugen?

  • Chronologisch georganiseerd: Het episodisch geheugen is georganiseerd op basis van tijd. We kunnen herinneringen ophalen in de volgorde waarin ze zijn gebeurd.
  • Multisensorisch: Het episodisch geheugen omvat informatie van alle zintuigen, niet alleen visuele informatie. We kunnen ons herinneren wat we hoorden, roken, proefden, voelden en zagen.
  • Emotioneel beladen: Het episodisch geheugen is vaak emotioneel beladen. We kunnen ons levendige herinneringen herinneren aan gelukkige en traumatische gebeurtenissen.

Waarom is het episodisch geheugen belangrijk?

Het episodisch geheugen is belangrijk om verschillende redenen:

  • Zelfbegrip: Het episodisch geheugen helpt ons om onszelf te begrijpen door ons een gevoel van continuïteit en identiteit te geven. We weten wie we zijn door te weten wat we hebben meegemaakt.
  • Sociale relaties: Het episodisch geheugen speelt een belangrijke rol in onze sociale relaties. We delen onze herinneringen met anderen om banden aan te gaan en onze relaties te verdiepen.
  • Leren: Het episodisch geheugen is essentieel voor leren. We kunnen nieuwe informatie pas leren als we deze kunnen koppelen aan onze bestaande ervaringen.

Hoe wordt het episodisch geheugen in de praktijk toegepast?

Het episodisch geheugen wordt op verschillende manieren in de praktijk toegepast, bijvoorbeeld:

  • Rechtbanken: Getuigenverklaringen in de rechtbank zijn gebaseerd op het episodisch geheugen. Getuigen moeten zich de details van een misdaad of andere gebeurtenis kunnen herinneren.
  • Therapie: Therapeuten gebruiken het episodisch geheugen om cliënten te helpen hun trauma's te verwerken en hun identiteit te ontwikkelen.
  • Onderwijs: Leerkrachten kunnen het episodisch geheugen gebruiken om leerlingen te helpen om te leren en hun kritisch denkvermogen te ontwikkelen.

Praktijkvoorbeeld

Een vrouw die lijdt aan posttraumatische stressstoornis (PTSS) gaat naar therapie om haar trauma's te verwerken. De therapeut helpt de vrouw om haar herinneringen aan de traumatische gebeurtenis te bekijken en te begrijpen. Hierdoor kan de vrouw haar trauma een plek geven en haar leven weer op de rails krijgen.

Kritische kanttekeningen

  • Onbetrouwbaarheid: Het episodisch geheugen is onbetrouwbaar en kan beïnvloed worden door verschillende factoren, zoals suggestie, tijd en stemming.
  • Lacunes: We hebben niet alle details van onze ervaringen opgeslagen in ons geheugen. Er zijn vaak lacunes in ons episodisch geheugen.
  • Confabulatie: In sommige gevallen kunnen mensen valse herinneringen creëren, ook wel confabulatie genoemd. Dit kan gebeuren door verschillende oorzaken, zoals hersenletsel of dementie.
Access: 
Public
Access: 
Public

Image

Check more: this content refers to
Psychology and behavorial sciences - Theme
Join: WorldSupporter!

Join with a free account for more service, or become a member for full access to exclusives and extra support of WorldSupporter >>

Check: concept of JoHo WorldSupporter

Concept of JoHo WorldSupporter

JoHo WorldSupporter mission and vision:

  • JoHo wants to enable people and organizations to develop and work better together, and thereby contribute to a tolerant and sustainable world. Through physical and online platforms, it supports personal development and promote international cooperation is encouraged.

JoHo concept:

  • As a JoHo donor, member or insured, you provide support to the JoHo objectives. JoHo then supports you with tools, coaching and benefits in the areas of personal development and international activities.
  • JoHo's core services include: study support, competence development, coaching and insurance mediation when departure abroad.

Join JoHo WorldSupporter!

for a modest and sustainable investment in yourself, and a valued contribution to what JoHo stands for

Check: more related
Summaries: the best scientific articles for psychopathology and psychological disorders summarized
Samenvattingen: de beste definities, omschrijvingen en begrippenlijsten voor psychische stoornissen
Check: how to help

Image

 

 

Contributions: posts

Help others with additions, improvements and tips, ask a question or check de posts (service for WorldSupporters only)

Image

Check: more related and most recent topics and summaries
Check more: study fields and working areas

Image

Share: this page!
Follow: Psychology Supporter (author)
Add: this page to your favorites and profile
Statistics
2343
Submenu & Search

Search only via club, country, goal, study, topic or sector