Rechtseconomie - RUG - B2/B3 - Oefententamen 2017/2018

Vragen

Vraag 1

Benoem de 5 transactiekosten die genoemd worden in het boek en leg deze uit aan de hand van een voorbeeld.

Vraag 2

In de cursus zijn we verschillende vormen van marktfalen tegengekomen. Noem de 4 vormen van marktfalen en leg deze uit. Geef een voorbeeld voor elk marktfalen.

Vraag 3

Billabong, een bekend surf merk, is beroemd voor zijn zomerse advertentiecampagne met modellen in de verschillende zwemstukken die het merk verkoopt. Deze advertenties zijn onder meer te vinden bij tramhaltes. Een paar jaar geleden had de advertentie van Billabong Toccara Jones als model. Dit was het jaar waarin  de meeste ongelukken in Nederland plaatsvonden bij tramhaltes. Het waren voornamelijk mannelijke rijders die afgeleid werden tijdens het rijden. Welke van de aansprakelijkheidssystemen die we in de cursus hebben besproken, moet door de wetgever worden gebruikt om ervoor te zorgen dat de maatschappelijke ongevalskosten worden geminimaliseerd. Motiveer je antwoord.

Vraag 4

Hieronder ziet u een tabel met verschillende kostencurves. Vul alstublieft de lege plekken in.

Vraag 5

Mededingingsrecht reguleert kartels en misbruik van marktmacht. Kartels kunnen echter minder stabiel zijn en dus minder een probleem vormen dan normaal wordt gedacht. Leg uit waarom een kartel instabiel is.

Vraag 6

In de onderstaande figuur ziet u dat er een belasting van 20 euro (Au) wordt geïntroduceerd om de negatieve externaliteiten te internaliseren. Ap staat voor privé-kosten en Am voor maatschappelijke kosten. Vergelijk de welvaartseffecten vóór en na de invoering van de belasting voor de verschillende groepen van de samenleving (consumenten, producenten, de overheid en de samenleving in het algemeen). Vergeet niet om de relevante gebieden in de grafiek aan te geven.

Vraag 7

Hoe kunnen negatieve externe effecten worden aangepakt? Is regulering altijd nodig?

Vraag 8

Een mijnbouw bedrijf sluit een contract om kostbare mineralen te leveren tegen een bepaalde datum vanuit Congo naar een fabrikant in Taiwan. Voordat de mineralen wordt geleverd, breekt een oorlog uit in het land van uitvoer en kan het mijnbouw bedrijf het contract niet nakomen. Het gebrek aan benodigde mineralen zorgt ervoor dat de Taiwanese fabrikant de productie verlaagt en winst misloopt. Het Taiwanese bedrijf maakt een rechtszaak aanhangig tegen het mijnbouw bedrijf wegens contractbreuk en vraagt de rechtbank om een schadevergoeding toe te kennen die gelijk is aan het bedrag van de winst die het zou hebben kunnen realiseren als de olie zou zijn geleverd.

Het mijnbouw bedrijf stelt primair dat het moet worden vrijgesteld van uitvoering van het contract, want het is de oorlog die in de weg staat aan naleving van het contract. Subsidiair voert het bedrijf aan dat de aansprakelijkheid gedeeld zou moeten worden, aangezien geen van beide contractanten op de oorlog heeft geanticipeerd. Het contract bevat inderdaad geen clausules inzake oorlog, zodat de rechtbank niet eenvoudig het contract kan lezen en het geschil kan beslechten op basis van de overeenkomst. De rechtbank moet beslissen om de zaak op te lossen door te kiezen uit één van
de twee onderstaande oplossingen
1) het mijnbouw bedrijf te vrijwaren van prestaties op grond van oorlog (onmogelijkheid van uitvoering), of
2) het mijnbouw bedrijf in gebreke te stellen en het bedrijf te verplichten de schade te vergoeden die wordt gevorderd door het Taiwanese bedrijf.

Wat zijn de economische consequenties van de verschillende uitspraken van de rechtbank ? Kan de rechtseconomie de rechter een methode bieden om te beslissen welke verdeling van de schade beter is?

Antwoordindicatie

Vraag 1

Antwoord:

• zoeken van informatie
• het voeren van onderhandelingen
• het afsluiten van overeenkomsten
• het controleren van de naleving van overeenkomsten
• het zo nodig afdwingen van de naleving van overeenkomsten
• inventarisierevn van mogelijke eventualiteiten
• onderhandelen over oplossingen
• kosten achteraf veriieren
• vaststellen van mileu schade
• opsporen van verorzaker/benadeldenopstellen contract/onderhandelen (bij mileu schade)
• handhaving (bij mileu schade)

Vraag 2

Antwoord:

• Externe effecten + uitleg
• Collectieve goederen (non excl. Non riv.) + uitleg
• Marktmacht + uitleg
• Informatiegebreken (informatieasymmetrie) + uitleg

Vraag 3

Unilateral ongeval:
Schuldaansprakelijkheid: uitleg; efficient als de wettelijke norm niet to hoog is, maar qua aantal activiteiten niet efficient.
Risicoaansprakelijkheid: uitleg; aansprakelijk voor alle kosten als er iets gebeurt => efficient ook qua aantal activiteiten.

Vraag 4

Vraag 5

Antwoord:
Kartel (in) stabiliteit
- Prikkels voor het niet naleven van de afspraken + uitleg
- Sanctioneringsmechanismen + uitleg
- Verticale integratie + uitleg
- Risico van detectie van overtreders + uitleg

Vraag 6

Voor:

consumenten - 50, E, B

producenten - 50, E, 0

overheid - 0

samenleving - 0,E, Am/250

Belasting:

consumenten - 60, M, B

producenten - 60, M, 20

overheid - 0, N, M, 20

samenleving - 0, N, M

Vraag 7

Antwoord:
Regulering is niet altijd nodig

• Coase: onderhandelingen (indien eigendomsrechten zijn gedefinieerd en transactiekosten laag
• zijn); uitleg
• Pigouviaanse belasting of subsidie; uitleg
• Regulering of aansprakelijkheidsregels; uitleg
• Market-based instruments (ETS); uitleg

Vraag 8

Partijen slaagden er niet in het risico onderling te verdelen (uitleg van situatie voor partijen). De beslissing van de rechtbank houdt een verdeling van de verliezen tussen de twee partijen in. Rechtseconomie bied de rechter een methode om te beslissen welke verdeling efficiënter is. De rechtbank moet het verlies uit de niet-levering toewijzen om toekomstige contractuele gedragingen efficiënter te maken. Het verlies zal worden gedragen door de partij die het risico met de laagste kosten zou kunnen hebben gedragen. Het Congolese bedrijf heeft betere toegang tot informatie over het oorlogsrisico.