![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/bundle/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px_0.png?itok=PgQm9J5z)
Hoorcollege 6 Verbintenissenrecht
Kwalitatieve aansprakelijkheden
- Algemeen
o Voor iets anders dan eigen gedrag
o Voor gedragingen van anderen (6:169-172 BW)
o Voor gebrekkige en/of gevaarlijke zaken (o.a. 6:173, 6:174, 6:179, 6:185 BW & 185 WVW)
o Afweging enerzijds vrijheid, anderzijds verantwoordelijkheid
o Zelfde beginselen die bij de gewone onrechtmatige daad ook gelden
§ Ieder draagt zijn eigen schade
§ Berokken een ander geen schade
· Evenwicht voor aansprakelijkheid
o Aard van de aansprakelijkheid is meestal buitencontractueel
o Gemeenschappelijke gronden -> grondige reden vereist om iemand aansprakelijk te stellen!!
- Algemeen: argumentatie
o Voorbeeld voor onderstaande = auto vergelijken met fiets
o Argumenten voor kwalitatieve aansprakelijkheden:
§ Bijzondere betrekking & voordeel
§ Actieradius & risico van schade & invloed/eenheid
§ Verzekerbaarheid
· VB: Achtergrond art. 185 WVW
· Slachtofferbescherming
o Toename van verkeersongevallen
o Bewijsproblemen voor slachtoffer
· Profijt-gedachte
· Gevaarzetting (Betriebsgefahr)
· Verzekering = verplicht (art. 2 WAM)
- Algemeen: evenwicht
o Wel/geen aansprakelijkheid o.g.v.:
§ Rechtsverhouding (met persoon/zaak)
· Ouders/kinderen
· Werkgever/werknemer
· Vertegenwoordiger/vertegenwoordigde
· Persoon (bezitter/bedrijfsmatige gebruiker)/zaak
§ Vereisten voor aansprakelijkheid
· Er moet een goede reden zijn om de schade af te wentelen op een ander
o Fout
o Gebrek/gevaar
§ Uitzondering: 6:169 lid 1 BW
· Aansprakelijkheid voor ouders voor kinderen jonger dan veertien jaar
· Kind kan niet zelf aansprakelijk zijn op grond van art. 6:164 BW
· Zie art. 6:169 lid 2 -> disculpatiegronden
· Geen échte uitzondering -> daad zou tot aansprakelijkheid leiden indien leeftijd kind hier niet in de weg van zou staan
· Dus aan de ene kant diegene die de onrechtmatige daad heeft begaan, aan de andere kant diegene die kwalitatief aansprakelijk is
- Algemeen: Band riscio- & foutaansprakelijkheid
o Risico/kwalitatieve aansprakelijkheid
§ Niet ‘aansprakelijkheid zonder schuld’
§ Evenmin ‘aansprakelijkheid zonder onrechtmatigheid’
§ Er is altijd een band tussen de gewone aansprakelijkheden en de kwalitatieve aansprakelijkheden, in de zin dat er altijd een onrechtmatigheid of een fout vereist is
o Met het risicobeginsel bevinden we ons op het terrein van de onrechtmatigheid
- Algemeen: Verschil risico & foutaansprakelijkheid
o Bij de aansprakelijkheid ingevolge art. 6:162 BW wordt de onrechtmatigheid beoordeeld aan de hand van ofwel het gedrag van de persoon voor wie de aansprakelijkheid bestaat ofwel het ‘gedrag’ cq. De constellatie van de zaak waarvoor aansprakelijkheid bestaat.
- Algemeen: aansprakelijkheid is
o Aansprakelijkheid is afhankelijk van falend gedrag. Het vereist dat een mens of ding niet voldoet aan een geldende rechtsnorm
o De grondslag van aansprakelijkheid dient te worden gevonden in de vermijdbaarheid van schade
o Dus, vereisten zijn:
§ Falend gedrag
§ Schending rechtsnorm
§ Schade moet vermijdbaar zijn geweest
- Aansprakelijkheid voor personen (afd. 6.3.2)
o Aansprakelijkheid van ouders/voogden voor kinderen (6:169 BW)
o Aansprakelijkheid van werkgevers voor ondergeschikte (6:170 BW)
o Aansprakelijkheid van opdrachtgevers voor niet-ondergeschikte hulppersonen (6:171 BW)
o Aansprakelijkheid van vertegenwoordigers voor vertegenwoordigers (6:172 BW) -> enige nieuwe, rest komt uit inleiding privaatrecht I
- Vereisten (art. 6:172 BW)
o Aansprakelijkheid van de vertegenwoordigde
§ Fout vertegenwoordiger
§ Ter uitoefening van hem als zodanig toekomende bevoegdheden
§ Handelen van T zorgt voor overeenkomst tussen A en D
§ Indien tussenpersoon schade toebrengt aan de derde, is tussenpersoon aansprakelijk op grond van art. 6:162 BW tegenover derde
§ Het hoeft niet zo zijn dat de vertegenwoordiger bewust een onrechtmatige daad hoeft te begaan in de zin dat de vertegenwoordigde hem opdracht hier toe geeft (dit zou een op zichzelf staande OD zijn van de vertegenwoordigde)
§ Als derde kan je vaak kiezen op wie je de schade verhaalt (zowel achterman als tussenpersoon zijn hoofdelijk aansprakelijk), tenzij de tussenpersoon dus onrechtmatig handelt (dan kan je achterman vaak regres halen op de tussenpersoon)
- Aansprakelijkheid voor zaken (afd. 6.3.2)
o Gebrekkige zaken 6:173 (tenzij)
§ Vereisten
· Gebrek
· Bekend dat gebrek gevaar oplevert
· Bijzonder gevaar voor personen of zaken
· Schade verwezenlijkt zich
§ Tenzij: legt (fictief) verband met art. 6:162
· Doel: zelfde reikwijdte als 6:162
§ Voorbeeld: gebrekkige bijl
· X koopt een gebrekkige bijl van Y -> noch X nog Y kennen gebrek (dat de kop er af slaat wanneer de bijl wordt gehanteerd) -> bezitter is aansprakelijk, ongeacht of hij het gebrek kende of dat hem dat kan worden verweten -> oorzaak ligt bijv. bij A (heeft opzettelijk de bijl gesaboteerd) -> A heeft dan onrechtmatig gehandeld en is aansprakelijk op grond van art. 6:162 BW -> op het moment dat X de betreffende bijl gebruikt, is X daarvoor aansprakelijk (X is de bezitter van de zaak en de zaak is gebrekkig)
o Tenzij de aansprakelijkheid op grond van art. 6:162 BW ontbreekt omdat bezitter het gevaar op het tijdstip van ontstaan daarvan zou hebben gekend
o Ander voorbeeld: X gebruikt bijl om inbreker te bedreigen (is toegestaan indien de inbreker ook een mes heeft) -> kop komt er af en verwondt inbreker -> noodweer dus geen onrechtmatig handelen op grond van art. 6:162 BW, ook niet kwalitatief aansprakelijk op grond van 6:173 BW
o Aansprakelijkheid voor roerende zaken
§ Aansprakelijke persoon: bezitter, tenzij
· Art. 6:181 BW: bedrijfsmatige gebruiker
o Bijl uit voorgaand voorbeeld: bij cursus is cursusleider niet de bezitter maar houder van bijlen die hij aan zijn cursisten geeft, toch aansprakelijk op grond van 6:181
· Art. 6:173 lid 2: verband met productaansprakelijkheid
o Bijl is gebrekkig geproduceerd
o Opstallen 6:174 (tenzij)
§ Vereisten:
· Gebrek
· Gevaar voor personen of zaken
· Schade verwezenlijkt zich
§ Tenzij: legt (fictief) verband met 6:162 BW
· Doel: zelfde reikwijdte als 6:162 BW
· Voorbeeld: schoorsteen op huis breekt af -> niemand had dit verwacht -> aansprakelijk op grond van 6:174 BW (en niet op grond van eigen onrechtmatig handelen), tenzij aansprakelijkheid zou hebben ontbroken indien bezitter het gevaar op het tijdstip van ontstaan ervan zou hebben gekend (bijvoorbeeld wanneer schoorsteen en huis altijd in orde waren geweest, maar door een storm de schoorsteen naar beneden kukelt) -> vermijdbaarheid ontbreekt
· Voorbeeld waarin ongeval wel vermijdbaar is: je handelt wel onrechtmatig indien je weet hoe gebrekkig je schoorsteen is (kan bij klein windvlaagje al omvallen) -> wel aansprakelijk op grond van 6:174 BW -> maatregelen treffen
§ Aansprakelijkheid voor opstallen
· 6:174: Bezitter
· 6:181: Bedrijfsmatige gebruiker
· 6:174 leden 2 & 5 -> Wegbeheerder
o Ongeval is veroorzaakt door gat in de weg
o Je valt in gat, wordt overreden en overlijdt
o Wegbeheerder aansprakelijk, tenzij de overheid niets kon doen (‘’wanneer er een raket naar beneden valt’’ en dus niet wanneer een gat al tijdenlang geleidelijk aan het ontstaan is)
§ HR 17 december 2010 (Dijkdoorbraak)
· Dijk is 7 meter landinwaarts opgeschoven en doorbroken
· Heel veel wateroverlast, heel veel zaakschade
· Wie is aansprakelijk?
o Beheerder had een gebrekkige zaak geleverd en liet water doorlopen
o De dijk was echter heel goed onderhouden, maar omdat het zo ontzettend lang uitzonderlijk droog was geweest in Nederland -> de dijkdoorbraak ontstond hierdoor, was geen wetenschappelijke kennis over dat iets dergelijks kon gebeuren -> vermijdbaarheid ontbrak -> beheerder toch niet aansprakelijk
o Gevaarlijke stoffen 6:175 (6:178)
o Stortplaatsen 6:176 (6:178)
o Mijnbouwwerkzaamheden 6:177 (6:178)
§ Uitzondering in 6:178
· Bij gevaarlijke stoffen, stortplaatsen en mijnbouwwerkzaamheden ligt geen aansprakelijkheid bij de beheerder van deze zaken, indien er geen sprake is van vermijdbaarheid (oftewel de beheerder er geen enkele zeggenschap overhad, bijv. bij een terroristische aanslag of een natuurramp zoals een orkaan)
o Dieren 6:179 (tenzij)
§ Vereisten
· Schade
· Door dier aangericht (door de eigen energie)
§ Tenzij: legt (fictief) verband met 6:162 BW
· Doel: zelfde reikwijdte als 6:162 BW
· Tenzij aansprakelijkheid op grond van 6:162 BW zou hebben ontbroken indien bezitter de gedraging van het dier waardoor de schade werd toegebracht, in zijn macht zou hebben gehad
· Voorbeeld met inbreker, wanneer hond dan aanvalt, valt het in theorie wel weer onder eigen energie en dus 6:179 BW, maar de vermijdbaarheid ontbreekt
§ Aansprakelijke persoon: bezitter
§ Art. 6:181 BW: bedrijfsmatige gebruiker
o Bezitter of bedrijfsmatige gebruiker 6:181
§ Voorbeeld: manage-eigenaar bezit wel aantal paarden, maar is niet de eigenaar van alle paarden -> bedrijfsmatige gebruiker paard -> paard van ander veroorzaakt ongeval -> bedrijfsmatige gebruiker toch vaak aansprakelijk.
Rechtsontwikkeling
- Kwalitatieve aansprakelijkheden t.o.v. derden
o Ook t.o.v. medebezitter van zaak/opstal/dier?
o HR 8 oktober 2010, NJ 2011, 465 (Hangmat I)
§ Vrouw loopt dwarslaesie op door paal die op haar valt, doordat hangmat gebrekkig was opgezet
§ Man is mede-eigenaar, wordt door vrouw aansprakelijk gesteld
§ HR: bezitter mag medebezitter aansprakelijk stellen, naar rato van het medebezitterschap (in dit geval dus 50/50)
- Benadeelde als aansprakelijke medebezitter
o HR 29 januari 2016 (Hangmat II) (heeft niet met hangmat maar met paard te maken!!)
§ Kan een bezitter die schade lijdt door de gedraging van een dier, de medebezitter van het dier aansprakelijk stellen?
§ HR: ‘’Nee, een dier valt niet onder opstal’’ -> aard van het risico en verzekerbaarheid zijn anders
- Productaansprakelijkheid (afd. 6.3.3)
o Producent aansprakelijk voor gebrekkig product
o Gebrekkig als het niet de veiligheid biedt die men mag verwachten
o Geen verwijt vereist, wel bevrijdende omstandigheden
§ Indien het onmogelijk was geweest voor producent om een niet gebrekkig product op de markt te brengen doordat de stand van de wetenschap simpelweg dit nog niet kon garanderen
o Europees recht (Commissie/UK Onwikkelingsrisicoverweer)
§ Had het VK niet de richtlijn productaansprakelijkheid verkeerd geïmplementeerd?
§ Producent gaat volgens deze implementatie vrijuit vanwege bovenstaande bevrijdende omstandigheid
- Aansprakelijkheid voor motorrijtuigen (WVW)
o Vestiging aansprakelijkheid
§ Motorrijtuig betrokken bij verkeersongeval
§ Schade niet-gemotoriseerde
§ Eigenaar/houder motorrijtuig (diens verzekeraar) aansprakelijk, behoudens overmacht
o Overmacht
§ Slachtoffer heeft de leeftijd van of is ouder dan 14 jaar: rechtens geen enkel verwijt -> overmacht moet restrictief worden uitgelegd
§ Slachtoffer is jonger dan 14 jaar: opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid -> overmacht moet nog restrictiever worden uitgelegd (bijvoorbeeld wanneer kinderen wedstrijdjes gaan houden waarin het doel is om zo lang mogelijk op straat te blijven liggen/het zelfmoordpogingen betreft)
o Omvang aansprakelijkheid
§ HR heeft omvang eigen schuld voor ongemotoriseerden met nieuw regime verminderd
§ Eigen schuld
· Schade mede het gevolg van aan slachtoffer toe te rekenen omstandigheden
· Art. 6:101 BW -> Schadedeling: primair causaliteitsmaatstaf en secundair billijkheidscorrectie
· Gestandaardiseerde billijkheidscorrectie als slachtoffer niet verzekerd is:
o Slachtoffer van 14 jaar of ouder: 50%
§ Op grond van de billijkheid is de gemotoriseerde – tenzij er sprake is van overmacht – in ieder geval voor tenminste 50% aansprakelijk voor de schade
o Slachtoffer van jonger dan 14 jaar: 100%
§ Op grond van de billijkheid blijft schade volledig voor rekening van de gemotoriseerde, tenzij er sprake is van overmacht (zal zich bijna nooit voordoen), onafhankelijk van de vraag hoe fout het gedrag van het kind was
Werkgeversaansprakelijkheid
- Grondslagen (contractuele) aansprakelijkheid
o 7:658 BW: zorgplicht voor veiligheid
§ Lid 1 : zorgplicht werkgever voor veiligheid werknemer
§ Lid 2: aansprakelijkheid werkgever wegens schending zorgplicht
§ Lid 3: dwingend recht
§ Lid 4: andersoortige arbeidsverhouding (bijv. Uitzendkrachten)
o 7:611 BW: goed werkgeverschap
§ Restcategorie (wat vager, geeft werknemers ook minder houvast)
§ 7:611 Zorgplicht: Indien schade niet geleden ‘in de uitoefening van de werkzaamheden’, onder bepaalde omstandigheden aansprakelijkheid op grond van 7:611 wegens schending van een zorgplicht van de weg voor de veiligheid van de werknemer met betrekking tot bijzondere risico’s
· HR Communicatie/Van den Brink
o Door werkgever georganiseerd uitje
o Werknemer viel (gleed uit over marmeren vloer op externe locatie) en raakte gewond -> had gevaar moeten verkleinen door verband activiteit en marmeren vloer externe locatie -> zorgplicht 7:658 indien het wel op de werkvloer was geweest
§ 7:611 Verzekeringsplicht
· Wat zou de uitkering zijn geweest, als er wel een adequate verzekering was gesloten om te beschermen tegen bepaalde ongevallen, waar de werknemer nu wel het slachtoffer ervan is?
· HR Maatzorg/Van der Graaf
· HR TNT Post Productie/Wijenberg
o Reikwijdte verzekeringsplicht
- Gaat hier dus om aansprakelijkheid voor de werkgever omdat de werknemer schade lijdt
- Trends en ontwikkelingen in de rechtspraak in het kader van art 7:658 BW
o Lange tijd werd door velen aangenomen dat de aansprakelijkheid voor arbeidsongevallen en beroepsziekten praktisch gesproken een risicoaansprakelijkheid was geworden
§ Zie o.a. HR 19 oktober 2001, NJ 2001, 663 (PTT Post/Baas)
§ HR 20 september 1996 (Pollemans/Hoondert)
§ HR:
· De werkgever is gehouden die maatregelen te treffen die redelijkerwijs noodzakelijk zijn om schade op de werkvloer te voorkomen
· Artikel 7:658 BW houdt een zorgplicht van de werkgever in en geen absolute waarborg voor de veiligheid van de werknemer
· Vgl ook Lansink/Ritsma
· De grenzen van de werkgeversaansprakelijkheid moeten van ‘’risico’’ (terug) naar schuld
· Vanaf 2002:
o Ook nadruk op eigen verantwoordelijkheid werknemer
o Grens bereikt bij alledaagse gebeurtenissen die door werknemer redelijkerwijs niet voorkomen hadden kunnen worden
o Actief veiligheidsbeleid is nog steeds vereist
§ Feitelijke preventie
§ Regelgeving
§ Waarschuwen
o Omstandigheden van het geval zijn bepalend
Toekomstige claims kwalitatieve aansprakelijkheid:
- Tabaksindustrie
- Fast-food
- Aspartaam
- Verfindustrie (loodvergiftiging)
- Schimmelschade
- Defibrilator
- Economy class syndrome (ECS)
- Nano
- TCP’s
- Straling
- Luchtverontreiniging
- Klimaat
- Inadequate security
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/bundle/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px_0.png?itok=PgQm9J5z)
Hoorcollegeaantekeningen Verbintenissenrecht - UU
Hoorcollege 1 Verbintenissenrecht, Bachelor Jaar 2 Rechtsgeleerdheid
Hoorcollege 1 Verbintenissenrecht
Verbintenissenrecht =
Recht dat de verbintenissen regelt
Karakteristiek =
Verdeling van bepaalde (vermogensrechtelijke) risico’s
Context =
Het verbintenissenrecht beweegt voortdurend mee met maatschappelijke problemen en ontwikkelingen
- Verbintenissenrecht is heel oud, maar blijft in beweging (belangrijke boodschap van dit vak) -> meebewegen met maatschappelijke ontwikkelingen
- Rechtsgeschiedenis (geplaatst in historische achtergrond rechtsgeschiedenis)
- Tweedejaarsvak (Over grenzen heen: internationale, maatschappelijke en multidimensionale context)
Introductie verbintenissenrecht
- Risicoverdeling
- Krachtveld van beginselen
- Oud, maar resultaten zijn door maatschappelijke veranderingen niet steeds hetzelfde
- Recht ontwikkelt zich niet lineair, wordt wel veelvuldig gedacht -> ontwikkelt zich in golfbewegingen, is niet statisch
- Het nationale verbintenissenrecht staat niet meer op zichzelf -> wordt steeds beïnvloed door Europees en nationaal privaatrecht
- De nationale regelgeving is eigenlijk niet meer soeverein, omdat Europese regelgeving er dus macht over uitoefent
- Dit werkt ook de andere kant op -> Europees recht is ook gebaseerd op nationale rechtsstelsel -> wisselwerking -> dit is ingewikkelder dan het in eerste instantie lijkt
- Bronnen privaat recht -> cyclus nationale rechtspraak -> private regulering -> Europese regelgeving -> nationale regelgeving -> Europese rechtspraak -> nationale rechtspraak (proces van beïnvloeding, hierdoor zijn ontwikkelingen dus niet lineair, maar wat chaotischer/in golfbewegingen)
- Nationale recht wordt beïnvloed door Europese regelgeving, is zelf ook al geëuropeaniseerd
- Wij hebben enkel deze regelgeving overgenomen in het Nederlandse rechtssysteem omdat we van oorsprong Europees zijn en niet nationaal
- Ook regelgeving buiten BW van belang
- Ook EHJ en EHRM oefenen justitiële macht uit op regelgeving
Leerstukken
- Totstandkoming rechtshandeling
o Wilsvertrouwensleer
o Rechtshandeling -> op rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard (art. 3:33 BW)
o Geen overeenstemming tussen wil en verklaring leidt tot discrepantie (uitzondering in art. 3:35 BW waardoor rechtshandeling toch tot stand kan komen)
o Art. 3:11 BW, 6:216 BW en 6:248 BW:
§ Redelijkheid & billijkheid
§ Uitzondering op uitzondering
§ Opnieuw alle omstandigheden afwegen
o Eind deze week komt hier een kennisclip over
- Geestelijke stoornis -> belet dat rechtshandeling wordt aangenomen (art 3:33 + 3:34 BW) -> Eelman/Hin
- OVERIGE ARTIKELEN NIET GENOTEERD! SLIDE NOG EEN KEER BEKIJKEN, KENNISCLIP BEKIJKEN
Bouwstenen overeenkomst
- Overeenkomst
o Aanbod (wil-verklaring) + Aanvaarding (wil-verklaring) -> art. 6:217 BW
o Als dit niet overeenstemt -> wilsontbreken -> wordt dit gerechtvaardigd door gerechtvaardigd vertrouwen?
DIT WAS DE HERHALING VAN HET EERSTE JAAR
TWEEDEJAARSSTOF
- Risicoverdeling
- Krachtveld van beginselen
Leerstukken
- In het eerste jaar slechts twee partijen (schuldeiser + schuldenaar)
- Nu kunnen er drie partijen ten tonele verschijnen
o Achterman
o Tussenpersoon
§ Handelt in naam van een ander (bijv. advocaat)
§ Indien de advocaat een proces voert bij een rechtbank/een overeenkomst sluit met zijn cliënt ten behoeve van een derde
§ Een achterman en een derde hebben ruzie/een juridisch conflict
§ Tussenpersoon is diegene die steeds een gesprek voert (bemiddelaar)
Hoorcollege 2 Verbintenissenrecht, Bachelor Jaar 2 Rechtsgeleerdheid
Hoorcollege 2 verbintenissenrecht
Inhoud overeenkomst
Afdeling 6.5.4 BW
- Art. 6:248 BW
- Rechtsgevolgen overeenkomst
o Door partijen overeengekomen
o In de wet bepaald (6:27 e.v. BW)
o Redelijkheid & billijkheid
- Inhoud bepalen via uitleg
Karakteristiek verbintenissenrecht:
- Risicoverdeling & krachtveld van beginselen
Uitleg
- Vaststellen van inhoud door uitleg
o Haviltex-criterium (HR 13 maart 1981, NJ 1981, 635)
§ Objectieve resp. subjectieve aankopingspunten:
· Een glijdende schaal
· Verfijning voor gevaltypen
· ‘’Tussen de Haviltexnorm en de cao-norm bestaat geen tegenstelling, maar een vloeiende overgang’’ (DSM/Fox)
o DSM/FOX
§ Bij de uitleg zijn beslissend alle omstandigheden van het concrete geval, gewaardeerd naar hetgeen de maatstaven van redelijkheid en billijkheid meebrengen.
§ Taalkundige betekenis: niet alles bepalend, wel van groot belang.
o Goederenrechtelijke uitlegnorm:
§ Objectieve resp. subjectieve aanknopingspunten:
· Een glijdende schaal
· Verfijning van gevaltypen
· ‘’Tussen de Haviltexnorm en de CAO-norm bestaat geen tegenstelling, maar een vloeiende overgang’’ (DSM/FOX)
Uitleg geëuropeaniseerd
- Nederlands recht: geen uitlegregels van algemene aard
- Maar: Uitleg algemene voorwaarden: 6:238 lid 2 BW
o Contra proferentem:
§ Bij twijfel over de betekenis van een beding in algemene voorwaarden prevaleert de voor de consument gunstigste uitleg
§ Beschermingsregel (onbekend in Nederland, geen algemene regel -> wel in geëuropeaniseerde algemene voorwaardenregeling van 6:238 lid 2 BW, Europese richtlijn is geïmplementeerd
§ Algemene voorwaardenregeling heeft door brede Europese interpretatie een reflexwerking op andersoortige, gelijksoortige regelingen
- Aanvulling overeenkomst
II Vaststellen van inhoud door aanvulling
- Leemtes in de overeenkomst
- Art. 6:248 lid 1 BW
- Wet, gewoonte en redelijkheid & billijkheid
- Aanvulling van rechten, plichten en bevoegdheden
VB: opzegging duurovereenkomst
- Beperkingwerking redelijkheid en billijkheid (zie vorige week)
o Kan ook tussen partijen geldende regel opzij zetten
o Naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid is het onaanvaardbaar om hier een beroep op te doen
o Vorige week is dit gezien in het kader van 3:35 BW (wilsontbreken)
§ Wederpartij: ‘’Ik wist niet dat je het gevolg niet voor ogen had, ik kon er gerechtvaardigd van uit gaan dat dit wel het geval was, dus ik dien beschermd te worden’’
o Exoneratieclausule (nogmaals terugkijken, wordt ook volgende week behandeld)
Opzegging van duurovereenkomst
- HR Provincie Noord-Holland/Gemeente Amsterdam
- Regeling van opzegging in de wet?
o Bv: 7:271 e.v., 7:293 e.v., 7:408 BW -> Dwingend recht of regelend recht? -> hier dwingend recht (staat daadwerkelijk in wetboek)
- Regeling van opzegging in de overeenkomst?
o Opzegclausule
o Antwoord nee? Verder kijken
o Ja? -> bijv. opzegtermijn van 10 dagen, overeenkomst mag eenzijdig worden opgezegd tenzij dit naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is
o Is de overeenkomst een overeenkomst voor bepaalde of onbepaalde tijd?
§ Bepaalde tijd: in beginsel niet opzegbaar, geldt totdat specifieke bepaalde tijd is verstreken (niet tussentijds opzegbaar)
· Uitzondering: 6:258 BW (onvoorziene omstandigheden)
Hoorcollege 3 Verbintenissenrecht, Bachelor Jaar 2 Rechtsgeleerdheid
Hoorcollege 3 Verbintenissenrecht
Deeltoets & oefentoets
- Deeltoets op blackboard: vanaf 14 oktober, 12:00
- Deeltoets inleveren: uiterlijk 21 oktober, 11:59
- Oefentoets op blackboard: vanaf 26 september, 18:00
o Volgende week maandag online en werkgroep volgende week inleveren
- Inleveren: uiterlijk 3 oktober 11:59 uur
Algemene voorwaarden
- Bedingen die zijn opgenomen met de bedoeling om in meerdere bedingen te zijn opgenomen
- Gebruiker en wederpartij
o Gebruiker: diegene die de algemene voorwaarden heeft geformuleerd en deze wil gebruiken in al zijn overeenkomsten
o Wederpartij: diegene die de algemene voorwaarden aanvaardt
- Heel veel algemene voorwaarden in Nederland
- Voordelen
o Gemak bij contractsluiting
o Standaard bedingen (voorkomt ellende met nadenken en uitschrijven van specifieke voorwaarden)
o Handig voor risicoverdeling
o Doorstaan gemakkelijk de tand des tijds
o In sommige branches zijn de algemene voorwaarden overal hetzelfde
§ Voorbeeld: BOVAG (garagebedrijven) -> bij aanschaf tweedehandsauto bij de ene garage, zelfde voorwaarden bij de andere garage
- Nadelen
o Er is niet of nauwelijks onderhandeld over de inhoud van de algemene voorwaarden, dus je móét ze eigenlijk wel accepteren
o De gebruiker bepaalt wat de voorwaarden zijn en wat de risicoverdeling is
§ Eenzijdig
§ Zal dus snel in belang gebruiker zijn
§ Wederpartij dient dus te worden beschermd
o Zijn doordat ze vele bedingen bevatten vaak ondoorgrondelijk en lastig leesbaar (kleine lettertjes, vaak worden ze dus niet eens gelezen)
o Zijn van toepassing zonder dat je er erg in hebt -> toepasselijkheid van algemene voorwaarden gaat heel snel en makkelijk
- Afdeling 6.5.3. BW
o Art. 6:231 BW
§ Definitie algemene voorwaarden
§ Een of meer bedingen, opgesteld teneinde in een of meerdere overeenkomsten te worden gebruikt
§ Objectieve maatstaf
· Gaat er niet om of de voorwaarden meer dan eens gebruikt worden, maar of ze ervoor bestemd zijn om vaker gebruikt te worden
· Gaat er ook om wat je als wederpartij ervan mag verwachten
o Schriftelijk, mondeling of elektronisch
§ In oud wetboek mochten algemene voorwaarden enkel schriftelijk zijn, veranderd door digitalisering (maatschappelijke verandering)
§ Door jurisprudentie mogen mondelinge algemene voorwaarden soms ook worden opgesteld
o Kernbedingen
§ Gaat over de kern van de overeenkomst (zonder dit beding zou de overeenkomst niet gesloten zijn)
Toepasselijkheid
- Hiervoor gelden geen bijzondere wetsbepalingen
- Algemene wetsbepalingen
- Art. 3:33 en 3:35 BW
o Art. 3:33 BW -> aanbod en aanvaarding
o Art. 3:35 BW -> aanvaarding is ongewenst
§ Algemene voorwaarden zitten in de overeenkomst ingebakken
§ Wederpartij: ‘’ik heb de algemene voorwaarden niet gezien’’ -> toch sprake van aanvaarding (wilsvertrouwensleer, gebruiker mocht gerechtvaardigd vertrouwen op aanvaarding wederpartij)
- Art. 6:232 BW
o Algemene voorwaarden maken ook deel uit van de overeenkomst, indien de gebruiker wist dat de wederpartij de algemene voorwaarden niet kende
o Consequentie: Toch vernietigbaar/niet onaantastbaar
- Art. 6:225 lid 3 BW.....read more
Hoorcollege 4 Verbintenissenrecht, Bachelor Jaar 2 Rechtsgeleerdheid
Hoorcollege 4 Verbintenissenrecht
Bijzondere overeenkomsten; wat zijn dat?
Bijzondere bijeenkomsten of benoemde overeenkomsten
- Uitwerking in Boek 7 BW
Onbenoemde overeenkomsten
- Onbenoemd als in ‘’niet benoemd in boek 7’’
Buiten Boek 7 BW geregelde overeenkomsten
- Niet in boek 7 geregeld
- Ook geen bijzondere overeenkomsten
- Denk aan bijv. pensioenovereenkomsten
Bijzondere overeenkomsten; gelaagde structuur
Bv koopovereenkomst beheerst door:
Koopovereenkomst moet ook tot stand komen door aanbod en aanvaarding
o Boek 3 BW
§ O.a. art. 3:33 BW, 3:35 BW
o Boek 5 BW
§ O.a. art. 5:1 BW
o Boek 6
§ O.a. 6:52 BW, 6:74 BW, 6:95 e.v., 6:262, 6:265 BW
o Boek 7
§ Titel 7.1
§ Bijzondere bepalingen over bijzondere overeenkomsten
§ Overeenkomsten over koop/huur etc.
§ Dus ook eerder genoemde boeken aflopen
Bijzondere overeenkomsten; de ratio
Particulier belang
- Houvast
- Regelend recht
- Veel voorkomend
o Handig als er regels zijn die van toepassing zijn als partijen niet een andersoortige overeenkomst regelen
- Behoefte aan nadere regels
Algemeen belang
- Bescherming
o Kan verschillende vormen aannemen, manier om een overeenkomst te regelen terwijl je als partij bescherming geniet
- Dwingend recht
o Bijzondere beschermingsregelingen in boek 7
- Rechtsgevolgen van dwingend recht
- Vormvoorschriften
- Bewijsrechtelijke bepalingen
Dus:
- Particulier belang van houvast vs. algemeen belang van bescherming
Bijzondere overeenkomsten: welke zijn er?
- Koop (Timeshare en koop op afstand: nu in boek 6)
o Timeshare: gedeeld eigendom in tijd -> wanneer je eigenaar bent van een vakantiehuis, is dat vakantiehuis van jou/ben je vrij er heen te gaan wanneer je wil of het te verhuren -> volledig eigendomsrecht
o Bij Timeshare is dit niet het geval: gedeeld eigendomsrecht -> je mag voor een bepaalde periode gebruik maken van het eerder genoemde huis
o Richtlijn die gaat over de overeenkomst op afstand
o Richtlijn consumentenrechten -> door interpretatie van nieuwe richtlijn verhuisd van boek 7 naar boek 6
- Ruil
- Financiële zekerheidsovereenkomst (EU Richtlijn)
- Consumentenkredietovereenkomst
- Pandbelening
- Schenking
- Huur
- Pacht
- Opdracht
o Opdracht
o Lastgeving
o Bemiddelingsovereenkomst
o Agentuurovereenkomst
o Geneeskundige behandelingsovereenkomst
- Reisovereenkomst
o Beïnvloed door Europese richtlijnen
- Betalingstransactie
- Bewaarneming
- Arbeidsovereenkomst
- Aanneming van werk
- Borgtocht
- Vaststellingsovereenkomst
- Lijfrente
Gemengde overeenkomst
- Koop & aanneming van werk
o Veel voorkomende gemengde overeenkomst
§ Je laat een vloer leggen in jouw huis (je koopt de vloer/wordt jouw eigendom) en er is sprake van aanneming (er is personeel dat de vloer voor je legt)
§ Je koopt een nieuwe auto, maar je wil ook allerlei zaken zoals een muziekinstallatie en een navigatiesysteem laten inbouwen (dus ook hier weer koop en aanneming)
- Arbeids- & huurovereenkomst
o In het verleden veel voorkomende gemengde overeenkomst
o Tegenwoordig wat minder gangbaar
o Gaat om conciërge/huismeester die in het pand woont waar hij ook.....read more
Hoorcollege 5 Verbintenissenrecht, Bachelor Jaar 2 Rechtsgeleerdheid
Hoorcollege 5 Verbintenissenrecht
Contractueel & buitencontractueel verbintenissenrecht
- Verbintenissenrecht deel II HC 5, 6 en 7
o Onrechtmatige daad en schadevergoedingen
§ Aansprakelijkheid uit eigen onrechtmatige daad
· Afdeling 6.3.1 BW
§ Kwalitatieve aansprakelijkheid
· Afdeling 6.3.2., 6.3.3 BW & art. 6:185 WVW
§ Schadevergoeding
· Afdeling 6.1.10 BW
Achtergrond
- Risicoverdeling
o Herkenbaar uit inleiding verbintenissenrecht en contractuele aansprakelijkheid
- Beginselen:
‘’Ieder draagt zijn eigen schade (vrijheid)’’ versus ‘’Berokken een ander geen schade (verantwoordelijkheid)’’
Functies aansprakelijkheidsrecht
- Compensatie (verplaatsen van risico)
o De verzekeraar zal de schade dragen in het geval van niet opzettelijk aangebrachte schade
- Preventie (schadevoorkoming)
- Kostenspreiding
o Verzekering wordt gedekt door premies
- Genoegdoening
o Maatschappelijke behoefte aan erkenning/genoegdoening bij toegebrachte schade
- Handhaving van rechten
o Belangrijkste functie van aansprakelijkheidsrecht
o ‘’Gij zult geen schade aan anderen toebrengen’’
o Indien je normen niet handhaaft, wordt het recht een lege huls -> dit kan door schadevergoedingsclaims toe te wijzen
Schade voorkomen is beter dan schade vergoeden
- 1. Verboden en geboden
- 2. Schadevergoeding
- ‘’Voorkomen is beter dan genezen’’ -> bij het ontstaan van schade, wordt er snel heil gezocht in de schadevergoeding
- Hoeveel schadevergoeding moet nou door wie, aan wie worden vergoed -> schade wordt van slachtoffer naar dader/verzekeraar verplaatst -> niet optimaal -> schade voorkomen maakt werkelijk een onderscheid en zorgt voor maatschappelijke verbeteringen
- Actueel voorbeeld van schade voorkomen: Urgenda versus The Netherlands
o ‘’Zaak van het jaar’’, zelfs wereldwijd
o Urganda had een claim tegen de staat in gesteld -> de staat moet beter zorgen voor de maatschappij, in de zin dat er meer maatregelen moeten worden getroffen, om te voorkomen dat de klimaatverandering doorzet -> Nederland moet CO2-uitstoot terugbrengen tot 40%-50% -> Nederland heeft hier volgens Urgenda niet adequaat op gereageerd -> rechter heeft vervolgens Nederlandse overheid gebod opgelegd om de CO2-uitstoot voor 2020 met 20% te hebben verlaagd -> rechterlijk bevel in de vorm van een schadevergoedingsclaim -> hoger beroep ingesteld tegen uitspraak -> Alsnog kan Urgenda als winnaar worden gezien -> klimaatverandering heel erg hoog op de agenda gezet: zelfs als de uitspraak in hoger beroep onderuit gaat, heeft Urgenda erg veel bereikt
o Kortom: goed voorbeeld van schadevoorkomingsclaim
- Golfbewegingen
o Het buitencontractuele verbintenissenrecht ontwikkelt zich niet lineair
o Tendensen van uitdijing en inperking wisselen elkaar af
§ Vanaf 1838 (1402 oud BW) tot 1860/1870
§ Vanaf 1870 tot 1900/1919
§ In 1919 luidde Lindebaum/Cohen een verruiming van aansprakelijkheid in
§ Het is mogelijk dat er in de toekomst weer een tegengestelde tendens komt
§ Golfbewegingen staan dus in connectie met maatschappelijke ontwikkelingen
· Belangrijk hierbij is de sociale zekerheid
o Daar waar de sociale zekerheid afkalft, neemt de behoefte aan aansprakelijkheid toe
§ Begin van de 19de eeuw was de sociale zekerheid veel ruimer -> vervolgens werd er gepleit om het aansprakelijkheidsrecht af te schaffen.....read more
Hoorcollege 6 Verbintenissenrecht, Bachelor Jaar 2 Rechtsgeleerdheid
Hoorcollege 6 Verbintenissenrecht
Kwalitatieve aansprakelijkheden
- Algemeen
o Voor iets anders dan eigen gedrag
o Voor gedragingen van anderen (6:169-172 BW)
o Voor gebrekkige en/of gevaarlijke zaken (o.a. 6:173, 6:174, 6:179, 6:185 BW & 185 WVW)
o Afweging enerzijds vrijheid, anderzijds verantwoordelijkheid
o Zelfde beginselen die bij de gewone onrechtmatige daad ook gelden
§ Ieder draagt zijn eigen schade
§ Berokken een ander geen schade
· Evenwicht voor aansprakelijkheid
o Aard van de aansprakelijkheid is meestal buitencontractueel
o Gemeenschappelijke gronden -> grondige reden vereist om iemand aansprakelijk te stellen!!
- Algemeen: argumentatie
o Voorbeeld voor onderstaande = auto vergelijken met fiets
o Argumenten voor kwalitatieve aansprakelijkheden:
§ Bijzondere betrekking & voordeel
§ Actieradius & risico van schade & invloed/eenheid
§ Verzekerbaarheid
· VB: Achtergrond art. 185 WVW
· Slachtofferbescherming
o Toename van verkeersongevallen
o Bewijsproblemen voor slachtoffer
· Profijt-gedachte
· Gevaarzetting (Betriebsgefahr)
· Verzekering = verplicht (art. 2 WAM)
- Algemeen: evenwicht
o Wel/geen aansprakelijkheid o.g.v.:
§ Rechtsverhouding (met persoon/zaak)
· Ouders/kinderen
· Werkgever/werknemer
· Vertegenwoordiger/vertegenwoordigde
· Persoon (bezitter/bedrijfsmatige gebruiker)/zaak
§ Vereisten voor aansprakelijkheid
· Er moet een goede reden zijn om de schade af te wentelen op een ander
o Fout
o Gebrek/gevaar
§ Uitzondering: 6:169 lid 1 BW
· Aansprakelijkheid voor ouders voor kinderen jonger dan veertien jaar
· Kind kan niet zelf aansprakelijk zijn op grond van art. 6:164 BW
· Zie art. 6:169 lid 2 -> disculpatiegronden
· Geen échte uitzondering -> daad zou tot aansprakelijkheid leiden indien leeftijd kind hier niet in de weg van zou staan
· Dus aan de ene kant diegene die de onrechtmatige daad heeft begaan, aan de andere kant diegene die kwalitatief aansprakelijk is
- Algemeen: Band riscio- & foutaansprakelijkheid
o Risico/kwalitatieve aansprakelijkheid
§ Niet ‘aansprakelijkheid zonder schuld’
§ Evenmin ‘aansprakelijkheid zonder onrechtmatigheid’
§ Er is altijd een band tussen de gewone aansprakelijkheden en de kwalitatieve aansprakelijkheden, in de zin dat er altijd een onrechtmatigheid of een fout vereist is
o Met het risicobeginsel bevinden we ons op het terrein van de onrechtmatigheid
- Algemeen: Verschil risico & foutaansprakelijkheid
o Bij de aansprakelijkheid ingevolge art. 6:162 BW wordt de onrechtmatigheid beoordeeld aan de hand van ofwel het gedrag van de persoon voor wie de aansprakelijkheid bestaat ofwel het ‘gedrag’ cq. De constellatie van de zaak waarvoor aansprakelijkheid bestaat.
- Algemeen: aansprakelijkheid is
o Aansprakelijkheid is afhankelijk van falend gedrag. Het vereist dat een mens of ding niet voldoet aan een geldende rechtsnorm
o De grondslag van aansprakelijkheid dient te worden gevonden in de vermijdbaarheid van schade
o Dus, vereisten zijn:
§ Falend gedrag
§ Schending rechtsnorm
§ Schade moet vermijdbaar zijn geweest
- Aansprakelijkheid voor personen (afd. 6.3.2)
o Aansprakelijkheid van ouders/voogden voor.....read more
Hoorcollege 7 Verbintenissenrecht, Bachelor Jaar 2 Rechtsgeleerdheid
Hoorcollege 7 Verbintenissenrecht
Afdeling 6.1.10 BW
Toepassingsbereik
- Is uitsluitend van toepassing op alle wettelijke verplichtingen tot schadevergoeding (dus zowel op onrechtmatige daad als wanprestatie)
- Er moet naar deze afdeling worden gekeken om te beoordelen hoeveel schade er vergoed moet worden
- Deze afdeling is niet van toepassing op andere verplichtingen (zoals nakoming of uitkering, dit zijn geen wettelijke verplichtingen tot schadevergoeding)
- Het feit dat er geld moet worden gegeven, betekent niet dat je in deze afdeling moet kijken
- Er moet enkel in deze afdeling worden gekeken, indien er sprake is van schending van een recht
Onze opdracht
- De lijdende partij moet zoveel mogelijk worden gebracht in de situatie waarin deze zonder de normschending vermoedelijk zou hebben verkeerd.
- Dit vergt een vergelijking tussen de situatie na de normschending en de situatie zoals die er zonder de normschending zou zijn geweest
- De ene kent een onzekere toekomst, de ander is een hypothetische
- Er moet worden ingeschat wat de toestand is nadat de onrechtmatige daad is gepleegd
- ‘’Wat is de adequate reactie van het recht op de wijziging van de positie van de benadeelde, zoals die door toedoen van de schadeveroorzaker is ontstaan?’’/’’Wat is een redelijke herstelmaatregel en blijft er na het toepassen van die herstelmaatregel nog wat over dat gecompenseerd moet worden?
Uitgangspunten
- Volledige vergoeding
- In beginsel in geld
- Van de werkelijk geleden schade
- Concreet berekend
o Art. 6:97 BW: Rechter begroot
o Bij voorkeur nauwkeurig
o Op een wijze meest in overeenstemming met de aard van de schade
o Eventueel geschat
Wettelijke schadevergoedingsverbintenissen
- Toerekenbare tekortkoming (art 6:74 BW)
o Vergoeding van positief contractsbelang
o Vergelijken met situatie waarin er wél goed en tijdig zou zijn nagekomen
o Je krijgt dus niet alleen de kosten die je hebt gemaakt vergoed, maar ook de gederfde winst
- Onbevoegde vertegenwoordiging (art. 3:70 BW)
o Vergoeding van positief contractsbelang
o Vergelijken met situatie waarin er geen bevoegdheidsoverschrijding zou zijn geweest
o Ook hier vergoeding van zowel kosten als gederfde winst
- Onrechtmatige daad (titel 6.3 BW)
o Zoveel mogelijk naar situatie zonder OD/normschending
o Er is hier geen sprake van positief contractsbelang, omdat er nooit sprake is geweest van een overeenkomst
o Hier is geen sprake van een aanspraak op schadevergoeding, wel kan er bijvoorbeeld een dwangsom worden opgelegd
Zaaksbeschadiging
- NJ 2005, 76
o Door de enkele beschadiging lijdt de gerechtigde reeds voor en onafhankelijk van herstel daarvan in zijn vermogen een nadeel, gelijk aan de waardevermindering welke het desbetreffende vermogensbestanddeel heeft ondergaan. Indien herstel mogelijk en verantwoord is, dan wordt deze waardevermindering in het algemeen bepaald op de – naar objectieve maatstaven berekende – herstelkosten. Ook als de herstelkosten de waardevermindering overtreffen.
o Abstracte schadebenadering -> uitzondering op de hoofdregel, in ieder geval van toepassing bij zaaksbeschadiging
Uitgangspunt en begrenzing
- Het uitgangspunt van volledige schadevergoeding wordt begrensd door de leerstukken van.....read more
Verbintenissenrecht: Samenvattingen, uittreksels, aantekeningen en oefenvragen - UU
- In deze bundel worden o.a. samenvattingen, oefententamens en collegeaantekeningen gedeeld voor het vak Verbintenissenrecht voor de opleiding Rechtsgeleerdheid jaar 2/3 aan de Universiteit Utrecht.
- Voor een compleet overzicht van de door JoHo aangeboden samenvattingen & studiehulp en de beschikbare geprinte samenvattingen voor dit vak ga je naar Samenvattingen en studiehulp voor Rechten aan de Universiteit Utrecht
- 1 of 6
- volgende ›
Online access to all summaries, study notes en practice exams
- Check out: Register with JoHo WorldSupporter: starting page (EN)
- Check out: Aanmelden bij JoHo WorldSupporter - startpagina (NL)
Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
- Starting Pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
- Use the menu above every page to go to one of the main starting pages
- Tags & Taxonomy: gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up
- Follow authors or (study) organizations: by following individual users, authors and your study organizations you are likely to discover more relevant study materials.
- Search tool : 'quick & dirty'- not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject. The search tool is also available at the bottom of most pages
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
- Check out: Why and how to add a WorldSupporter contributions
- JoHo members: JoHo WorldSupporter members can share content directly and have access to all content: Join JoHo and become a JoHo member
- Non-members: When you are not a member you do not have full access, but if you want to share your own content with others you can fill out the contact form
Quicklinks to fields of study (main tags and taxonomy terms)
Field of study
- Communication & Media sciences
- Corporate & Organizational Sciences
- Cultural Studies & Humanities
- Economy & Economical sciences
- Education & Pedagogic Sciences
- Health & Medical Sciences
- IT & Exact sciences
- Law & Justice
- Nature & Environmental Sciences
- Psychology & Behavioral Sciences
- Public Administration & Social Sciences
- Science & Research
- Technical Sciences
Nog even een sprintje wagen voor het tentamen JulitaBonita contributed on 01-11-2016 11:00
Daar zullen medestudenten blij mee zijn - nog even een sprintje wagen voor het tentamen... daar helpen je aantekeningen wel bij! Fijn om alles nog even op een rijtje te hebben!
Add new contribution