Toufik Lounes (Case C-165/16) - Arrest

Toufik Lounes (HvJ 14-11-2017, Zaak C-165/16)

Casus

In september 1996 is mevrouw Ormayabal, een Spaans staatsburger, naar het VK gegaan om daar te studeren. Sindsdien is werkt en woont zij daar voltijd. 10 jaar later krijgt zij het Britse staatsburgerschap en ook een Brits paspoort. Zij behield ook haar Spaanse nationaliteit. In 2013 is zij een relatie begonnen met Toufik Lounes, een Algerijns staatsburger, die op met een bezoekersvisum voor zes maanden het Verenigd Koninkrijk was binnengekomen en na het verstrijken van die periode illegaal in het Verenigd Koninkrijk is gebleven. Kort daarna zijn zij voor de wet getrouwd en verblijven ze in het VK. Op 15 april 2014 heeft Lounes de minister van Binnenlandse Zaken op grond van de regeling van 2006 verzocht om afgifte van een verblijfskaart als familielid van een staatsburger van de EER. Als antwoord wordt Toufik op de hoogste gesteld van het feit dat het Verenigd Koninkrijk van plan is om hem uit te zetten. 

Rechtsvraag

De vraag die hier wordt gesteld of artikel 21 lid 1 VWEU in een situatie waarin een burger van de Unie van haar recht van vrij verkeer gebruik heeft gemaakt door zich naar een andere lidstaat dan die waarvan zij de nationaliteit bezit, te begeven en daar te blijven, en verschillende jaren later is getrouwd met een staatsburger van een derde staat, met wie in het VK is blijven wonen, de burger van de derde staat verblijfsrecht in het Verenigd koninkrijk geniet. 

HvJ

Volgens vaste rechtspraak van het Hof beoogt richtlijn 2004/38 de uitoefening van het fundamentele en individuele recht van vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van de lidstaten te vergemakkelijken en te versterken. Deze richtlijn verleent de familieleden van een burger van de Unie die staatsburgers van een derde staat zijn, echter geen autonoom recht. Een staatsburger van een derde staat die familielid is van een burger van de Unie, heeft in beginsel dus slechts een afgeleid verblijfsrecht wanneer dat noodzakelijk is om te verzekeren dat deze burger van de Unie zijn recht van vrij verkeer en verblijf doeltreffend kan uitoefenen. Het doel en de rechtvaardiging van een dergelijk afgeleid recht berusten dus op de vaststelling dat het niet erkennen van een dergelijk recht met name deze vrijheid en de uitoefening en het nuttig effect van de rechten die de betrokken burger van de Unie aan artikel 21, lid 1, VWEU ontleent, kan aantasten. Ormazabal, die staatsburger van twee lidstaten is en in haar hoedanigheid van burger van de Unie gebruik heeft gemaakt van haar vrijheid om naar een andere lidstaat dan haar lidstaat van oorsprong te reizen en daar te verblijven, kan zich aldus beroepen op de aan die hoedanigheid verbonden rechten, met name op die waarin artikel 21, lid 1, VWEU voorziet, en dit ook ten aanzien van een van die twee lidstaten. De rechten die staatsburgers van de lidstaten op grond van die bepaling genieten, omvatten het recht om in de gastlidstaat een normaal familieleven te leiden in aanwezigheid van hun familieleden. De omstandigheid dat een staatsburger van een lidstaat die zich naar een andere lidstaat heeft begeven en daar verblijft, vervolgens de nationaliteit van laatstgenoemde lidstaat verwerft met behoud van zijn oorspronkelijke nationaliteit, kan niet meebrengen dat hij dit recht verliest, omdat daardoor het nuttig effect van artikel 21, lid 1, VWEU zou worden aangetast.