Werken aan Normatieve Professionaliteit: Hoorcollege week 5 (Epistemologie & wetenschapsfilosofie) Universiteit Utrecht

Slides 1 & 2: Titeldia en Inhoudsopgave
Geen aantekeningen

Slide 3 Proefvraag Aantekeningen

Een wijsgerig antropolig zou hiertegenin kunnen brengen dat een dier zijn leven niet zo belangrijk is voor hem als dat van Paul mc Cartney dat bij zichzelf heeft. Niet elk wezen heeft namelijk zelfbewustzijn en zelfbepaling. Dat houdt in dat niet elk wezen een tweede orde van wilstoestanden heeft, niet elk wezen heeft een wil over zijn wil, ofwel niet elk wezen bevat reflexiviteit op zijn eigen wil. Personen hebben dit wel, zij kunenn reageren op morele oproepen. Er is dus zelfbepaling. Daarnaast is er door de reflexiviteit zelfbewustzijn; personen verhouden zich tot hun omgeving. Als we naar het gedrag van het vis kijken, lijkt een vis zich niet te verhouden tot zijn omgeving en context. De vis lijkt geen reflexiviteit te hebben. Daardoor kan men zeggen dat de vis zijn leven niet voor hem net zo belangrijk is als Paul zijn leven voro hem. De vis is immers niet zelfbewust.

Slide 4 Epistemologie: soorten kennis Aantekeningen

Hoe komen we tot ware kennis.

Praktische kennis is weten hoe; vaardigheden. Hoe bereid je gehakt, hoe strik je veters etc.

Hier hebben we veel over propositionele kennis; weten dat. Bijv hoe laat de trein gaat, dat 3x3 9 is en dat A’dam hoofdstad Nl is. Je ziet dat weten dat heel breed is. Mensen menen kennis te hebben van uiteenlopende zaken. Verschillende soorten propositionele kennis.

1e is heb je geen onderzoek bij nodig, dat zijn afspraken. Bijv. hoe je bepaalde woorden spelt. 3e dus wel onderzoek nodig.

Slide 5 Epistemologie: wat is kennis? Aantekeningen
 

Epistemologie houdt zich bezig met aard van kennis. Welke weg komen we tot kennis?

Empirisme: waarneming. Als stroming doorslaggevend voor moderne wetenschap. Die begint bij logisch positivisten. Volgens hen vertrouwen op zintuigen; dat is toegang tot werkelijkheid; observeren/onderzoek doen via onze zintuigen. Niet alle kennis via zintuigelijke waarneming klopt, maar is enige instrument überhaupt iets te zeggen over werkelijkheid.

Moet gecontroleerd, systematisch en precies observeren. Wetenschappelijk onderzoeksmethode; dan volgens logisch positivisten mogelijk om juiste kennis te verkrijgen; zuivere kennis; kennis di overeenkomt met werkelijkheid. Dus toetsen aan werkelijkheid. Waarheidsgehalte van kennis is volgens logisch positivisten kenbaar als aan regels van wetenschappelijk methode houde.t

Objectieve waarneming is mogelijk.

Kennis heeft fundament. Toetsteen is de werkelijkheid. We kunnen kennis toetsen aan werkelijkheid en dan zeggen of dat wel of niet klopt. Wetenschappelijk onderzoek daar kan je mee toetsen of jouw kennis klopt door toetsen aan werkelijkheid.

Die objectieve waarneming is stuk lastiger zeggen sommigen. Volgens Kant en Koppen is waarneming theorie geladen, gestuurd door onze opvoeding, achtergrond, plaats, tijd, medemens, overtuigingen, motivatie, humeur.

Voorbeeld. Kennis effectiviteit en juistheid corona maatregelen beïnvloed door kennis over virus en epidemiologie en betrouwbaarheid bronnen en persoonlijke situatie en situatie mensen om ons heen, onze angsten en wensen, kleur en berichtgeving van media. Die allemaal invloed op wat wij denken te weten over juistheid en effectiviteit van corona maatregelen. Dus we kijken altijd via eigen bril. Niet alleen waarneming vervuilt kennis, maar ook taal die we gebruiken kleurt onze kennis, want we moeten onze bevindingen verwoorden. Een ervaring is pas kennis als je kan vervatten in taal. maar taal structureert ervaring en dan is het geen ervaring meer. Structurerende en sjablenerende werkring van taal.

Dan lijkt erop dat niet alleen normen en waarden cultuur en persoonsgebonden zijn, maar kennis lijkt dat ook te zijn. Dat is bij ethiek niet zo gek; waarde en normen zijn niet gedeeld iedereen vind wat anders belangrijk. Waarden en normen hebben geen fundament, is persoonlijk. Maar bij epistemologie en kennisleer gaat over kennis, gaat over werkelijkheid. Vraag is dus of epistemologie funderingsprobleem heeft?

Slide 6 Fundering van kennis Aantekeningen

Kan je je kennis toetsten en zeggen dit is juiste of niet juiste kennis?

Naïef empiristen omdat ze ervan uitgaan dat werkelijkheid en waarheid van kennis relatief probleemloos te kennen is als je houdt aan regels.

Andere kant is constructivisme. Kritiek op claims op …. ZE gaan van uit compleet onmogelijk kennis; kan principieel niet. Brilmetafoor om aan te geven kennis gekleurd, gaat niet ver genoeg. Je kan eigen kleur niet overstijgen, je kan niet checken of in werkelijkheid zo is. Heeft veel invloed in onderwijs dat geen objectieve kennis mogelijk is. Wat moeten we kinderen dan leren op school? Als kennis betrekkelijk is, waarom is kennis leraar dan belangrijk? Waarom dan niet vaardigheden leren? Discussie rond 21e eeuwse vaardigheden. Constructivistische ideeën vaste plek in onderwijs. Verzamelnaam verschillende theorieën dat constructivisme. Uitgangspunten gaat ze aangeven.

Slide 7 Claims van het constructivisme Aantekeningen

Slide 8 Het constructivisme gereconstrueerd Aantekeningen

Behoorlijke impact in denken op ontwikkeling en onderwijd door constructivisten. Filosoof fox keek naar constructivisme: is het waar/ontwijkend?

Stel dat claim is waar maar wijkt niet af van wat andere leerpsychologen melden, dan ook geen zin, want niet anders, dus heeft constructivisme niet nu als eigenstandige stroming.

Slide 9 Poppers realisme Aantekeningen

Opvatting dat je kennis kan toetsen aan werkelijkheid; toetsen aan waarheid van kennis.

Realist maar wijkt wel af van logisch positivisten.

Epistemologische opvattingen in h6. in h7 zie je wetenschapsfilosofische ideeen.

Waarneming is niet objectief en zuiver, want gestuurd door interpretatie, achtergrond etc. Kennis die we opdoen obv waarneming is ook besmet. Subjectieve blik tegengaan door wetenschappelijke methode, zo tot objectieve kennis komen. Maar wetenschap slaagt hier nooit volledig in.

Slide 10 Het anti-realisme van het constructivisme Aantekeningen

Anti realisme is niet houdbaar.

Popper zegt kennis is constructie. Maar we weten wel wat niet waar is.

Het mag niet. Want via uitspraak aard kennis kan je niet afleiden hoe iets is. Constructivisten zeggen werkelijkheid bestaat niet want kennis werkelijkheid is gekleurd. Bijv kids handen voor ogen en denken dat ze verstopt zijn omdat zij het niet zien.

Die constructivisten zeggen je kan niet objectief uitspraken over waarheid kennis. Dat hoeft niet logisch voort te komen uit idee dat kennis constructie is, zie Popper. Want we kunnen wel zeggen dat kennis niet klopt. Anti realisme hoeft niet.

Mag niet, want logische fout in afleiding, omdat onze kennis gekleurd, bestaat er geen werkelijkheid. Feit dat jouw kennis gekleurd is wil niet zeggen dat er geen werkelijkheid is waaraan kennis te toetsen is. Zie voorbeeld kind verstoppertje

Slide 11 Drie opvattingen in een schema Aantekeningen

Door beperkt aantal waarnemingen = inductieprobleem

Volgens … sws subjectief en gekleurd sws interpretatie.

Volgens logisch positivisten ja ware kennis onderscheiden van niet waren kennis. Verificatie.

Popper zegt nou lastig. We kunnen wel zeggen welke kennis nog niet afgewezen is door falsificatie. Wat er over blijft is kennis die voorlopig waar is. Nog niet afgeschreven. We kunnen iet zeggen dat klopt, maar voorlopig toets der kritiek doorstaan. Justified true believe. Voorlopig waar toto tegendeel bewezen. Popper godfather moderne wetenschap. Dat zie je terug in H1 over kritische discussie, namelijk telkens kennis ter discussie stellen. Sommige kennis die toets der kritiek blijft doorstaan houden we voor voorlopig waar, maar altijd voorlopig.

Consensus: met elkaar spreken we af dat voor waar houden omdat dit werkt, maar kunnen iks zeggen over waarheid. Pragmatisme is daar voorbeeld van.

Vraag: moet je op het tentamen voor alle 3 de opvattingen een argument kunnen geven of mag je kiezen wat het beste bij jezelf past? Gaat docent niet om moeten zeggen wat beste past, maar stromingen snappen. Je moet het gwn weten. Wel toepassing. Ze gaat niet zegen wat vind jij meest overtuigend. Dus weten en toepassen. volgende week laatste starten wetenschapsfilosofie en vele oefenen.

Vraag: Zou u nog één keer het verschil uit willen leggen tussen het logisch positivisme en Popper als het gaat om het fundament? Deze lijken erg veel op elkaar.
Docent: volgens zowel logisch positivisten als Popper, dat zijn realisten, kennis is toetsbaar aan werkelijkheid. Maar volgen log pos kan je zeggen wat klopt bij voldoende waarneming; inductie. Popper zegt echter nee gaat te ver, je weet nooit zeker of klopt, je weet niet zeker of alles onderzocht; je weet alleen of iets niet klopt en dan kan je theorie afschrijven. Dus zowel log pos als Popper realisten omdat kennis toetsbaar aan werkelijkheid. Logisch positivisten zeggen we kunnen zegen wat waar is; verificatie. Popper zegt nee, falsificatie. Alleen voorlopig ware kennis, justified true believe.

Slide 12 De waarde van wetenschap Aantekeningen

Vrij theoretisch deel over kennis, onderzoek en waarheid, wat moet je ermee? Wat zegt dit voor praktijk voor pedagogen?

Aard en status van kennis heeft implicaties over waarde wetenschappelijke kennis opvoedingspraktijk? Verhouding kennis en wat in praktijk mee gebeurt? Bruikbaarheid onderzoek?

Veel verschillende interventies pesten bijv. Aantal jaar geleden zag je methode afhankelijk van school. Laatste jaren methode die evidence based is. Uit onderzoek blijkbaar bruikbaar praktijk. Dat ligt voor de hand. In werkveld en zeker onderwijs was aantal jaren wat sympathiek klonk, daar was aantrekkingskracht groot voor, dus moest zuivering komen wat in onderwijs en zorg gebeuren en naar theorieën kijken waar handelingen op gebaseerd waren. Slaving beargumenteerd dat gekozen moet worden voor interventies dat bewezen effectief. .methode getoetst door empirisch onderzoek, liefst gecontroleerd experimenten, want dan echt werken uit onderzoek gebleken. Paradigma van evidence based werken uit technologie en geneeskunde. In die velden enorme vooruitgang geboekt door evidence based werken. Dat klinkt overtuigend. Kap van koren scheiden is goed in onderwijs. Bewezen niet effectieve interventies indd verspilling tijd en geld.