Defrenne (Case 43/75) - Arrest

Defrenne (HvJ 08-04-1976, Zaak 43/75)

Casus

I.c. gaat het om een zaak tussen Gabrielle Defrenne, voormalig stewardess, wonende te Brussel, en de Belgische Luchtvaartmaatschappij NV Sabena, in een prejudiciële beslissing inzake de uitleg van artikel 119 EEGVerdrag,

Artikel 119 bevatte het beginsel van gelijke beloning voor mannelijke en vrouwelijke werknemers. Dit betreft het verbod van discriminaties in wettelijke bepalingen of collectieve arbeidsovereenkomsten, alsmede in geval van ongelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke werknemers voor gelijke arbeid wanneer deze in een zelfde (particuliere of openbare) onderneming of dienst wordt verricht.

Defrenne werkte sinds de jaren 50 als stewardess bij Sabena. In 1968 werd zij op non actief gesteld omdat zij de leeftijd van 40 jaar had bereikt (deze leeftijdgrens was aangegeven in haar contract). Voor mannelijke collega´s gold dit niet. 

Defrenne begon een juridische procedure om gelijkheid te eisen omtrent de ongelijke verloning. 

Hof van Justitie

Het Europees Hof van Justitie oordeelde dat de lidstaten, door ondertekening van het verdrag en dus van het artikel 119, uitdrukkelijk de plicht hebben hun onderdanen te beschermen tegen discriminaties die voortvloeien uit de nationale wetgeving of uit collectieve arbeidsovereenkomsten. 

Hierdoor kon men zich rechtreeks beroepen op artikel 119 voor de nationale rechtbanken bij het oordelen over verzoeken tot gelijke verloning. Sabena (dat pas in 1966 de gelijke beloning tussen mannen en vrouwen invoerde) werd hierdoor verplicht om Defrenne voor de periode 1962–1966 hetzelfde loon uit te betalen als de mannelijke stewards zou hebben ontvangen. 

Het Hof van Justitie beklemtoonde de fundamentele waarde die de gemeenschap hecht aan gelijke beloning tussen mannen en vrouwen. 

Kern

Het Hof heeft geoordeeld dat artikel 119 van het verdrag rechtstreeks kan worden ingeroepen in een nationale procedure inzake ongelijke verloning van mannen en vrouwen. Artikel 119 EEG-verdrag (nu art. 157 VwEU) heeft zowel verticale als horizontale rechtstreekse werking.