Hoorcollege 7
Belang van diagnostiek bij niet-westere populatie
Toename van niet-westerse migranten in de gezondheidszorg
Validiteit en betrouwbaarheid van standaard NPO is beperkt bij deze groe
Vaak wordt niet of te laat hulp gezocht en gevonden
Risicofactoren voor dementie
Minder jaren onderwijs: vaak het geval bij migranten ivm geld etc
Lager sociaal economische status (SES): minder geld voor bvb computer
Levensstijl: bij migranten vaker roken en diabetes
ECLECTIC framework: om de patiënt goed in zijn context te begrijpen
Education: niveau en kwaliteit van onderwijs, geletterdheid
Culture and acculturation: in welke mate wordt de dominante cultuur begrepen en ervaren
Language: moedertaal, twee- of meertalig, aanwezigheid tolk
Economic issues: SES, ervaring met testen
Communication style: hoe, wanneer en met wei wordt informatie gedeeld. Zoals uiting van ongemak, dit is verschillend
Testing situation: comfort, motivatie en weten wat het inhoudt om getest te worden
Intelligence: wat wordt als intelligent gezien?
Context of immigration: reden van immigratie, mogelijke trauma’s
Uitdagingen binnen de diagnostiek
Taalbarrière: oplossing tolk. Testen worden afgenomen in de moedertaal. Observaties zijn erg van belang hierbij. Een nadeel van een familie tolk privacy en persoonlijke integriteit. Bij iedere tolk komt validiteit en betrouwbaarheid in het geding, doordat zij per ongeluk helpen bij de test/ al teveel vertellen. Een ander nadeel is dat hierdoor het gemak en contact met de patiënt bemoeilijkt.
Schoolse vaardigheden: heeft invloed op heel veel. Zoals oriëntatie, geheugen, rekenvaardigheden, schrijven maar ook bvb het herkennen van lijntekeningen (problemen met VAT test), natekenen van complexe (3d) tekeningen. Het betekent dus niet alleen niet kunnen lezen en schrijven maar omvat meer verder gevorderde problemen.
Inhoud niet herkenbaar of begrijpelijk
Rudas screening: bvb middels een verhaaltje een boodschappenlijstje opstellen
Invloed van aantal jaren educatie is minder groot
Invloed van culturele bias is minder groot
Meer aanspraak op frontale functies
Nadeel: een figuur dat te complex is moet worden nagetekent
Cross culturele dementiescreening
Geen beroep op feitenkennis
Geen beroep op schoolsve vaardigheden
Inhoud is herkenbaar voor alle culturen
Geschikt voor laaggeletterd en/of laagopgeleid
Meer uitleg over wat er wordt verwacht van de prestaties van de patient
CCD
Directe recall (+ item aanleren): test visueel geheugen en directe herkenning. eerst wordt een plaatje getoond (foto's in kleur), gevolgd door meerdere foto's. Daarna wordt gevraagd welke degene was die eerder was getoont. Het aantal plaatjes dat moet worden herinnert/herkend loopt op in moeilijkheid/aantal. Uitgestelde recall: passieve herkenning. Wordt 20 minuten na directe recall afgenomen
Zon-maan test: alternatief voor stroop test. Plaat wordt getoont met allemaal zonnen en manen, waarbij de verbale verwerkingssnelheid wordt getest. Zo snel mogelijk de plaatjes benoemen. Er is ook een B variant waarbij zonnen maan moeten worden genoemd en andersom (inhibitie variant)
Stippentest: vakken met een aantal stippen zijn zichtbaar (1, 2, 3 etc) Deze vakken moeten oplopende volgorde worden verbonden. Dit meet psychomotorische snelheid. Randvoorwaarden zijn abstractievermogen en gebruik van potlood. Bij versie B zijn er ook stippen vakken in zowel het wit als het zwart zichtbaar. Hierbij moet dan dus 1zwart 1wit 2zwart 2wit worden verboden (wordt 70% van de tijd afgebroken omdat hij te complex is)
CCB normen
Normen voor verschillende etnische groepen en laaggeletterde mensen, waarbij rekening wordt gehouden met opleidingsniveau en leeftijd
Afkappunten en percentielen
Kans op ernstige cognitieve stoornissen bereken
Sensitiviteit (85%) en specificiteit (89%)
M-VAT: foto vertaling van de VAT. Dit meet het visueel geheugen, waarbij er foto's zijn in plaats van lijntekeningen om in te spelen op betere herkenning van objecten en abstractievermogen.
Clockreading test: er worden klokken getoond en gevraagd de tijd af te lezen. Dit meet de visuele perceptie en semantisch geheugen
Stick disign test: figuren gemaakt uit sticks worden getoond en gevraagd deze na te maken met lucifers. Dit meet de visuoconstructie
Culturele verschillen in de diagnostiek
Tempotaken
Ziektegedrag
