Een goede tekst heeft een goede algemene structuur. Zorg voor een duidelijke en logische indeling. Gebruik titels en kopjes, schrijf een inleiding waaruit snel blijkt waar je tekst over gaat, geef aan wat je doel is: wat wil je vertellen? In een literatuurverslag geef je informatie die leidt tot het antwoord op je centrale vraagstelling.
Een van de belangrijkste schrijfvaardigheden is het opbouwen van alinea’s. Zorg dus voor een weldoordracht, samenhang geheel van alinea’s en een goede overgang tussen alinea’s.
De titel moet alle inhoudelijke elementen uit je tekst bevatten. Zorg dus voor een niet te algemene titel.
Kopjes moeten goed aangeven wat je in de daaropvolgende tekst bespreekt. Lees de inhoudelijke tekst nog eens door en beoordeel of het kopje passend is. Beschrijft deze daadwerkelijk waar het over gaat? Kies niet voor algemene kopjes als ‘inleiding’, ‘midden’ en ‘slot’.
Zorg ervoor dat uit de structuur van je tekst de antwoorden op de volgende vragen blijken: Wat is het onderwerp? Wat is de hoofdvraag? Wat is het antwoord op de hoofdvraag? Lezers verwachten in de inleiding de introductie van je hoofdvraag en in de conclusie het antwoord hierop.
Let erop dat elke alinea slechts één onderwerp behandelt.
Besteed voldoende aandacht aan de eerste twee zinnen en de laatste zin, deze zijn het belangrijkst. Zorg ervoor dat de eerste zin een overgangszin betreft of een nieuw onderwerp inleidt en de tweede zin over dit onderwerp gaat. In de laatste zin geef je de conclusie of een aanwijzing voor het onderwerp in de volgende alinea. De middelste zinnen bevatten informatie over het onderwerp.
Als de eerste alineazin een overgangszin betreft, gebruik je een woord als ‘dus’ als verwijzing naar de vorige alinea. In de laatste zin gebruik je bijvoorbeeld ‘daarom’ om een conclusie aan te geven.
Zorg ervoor dat alinea’s niet te lang (een halve pagina) en niet te kort (één zin) zijn. Bespreek je in lange alinea’s bespreken misschien te veel onderwerpen of irrelevante informatie? Kun je in een korte alinea meer uitleg geven?Â
Een wetenschappelijk artikel is meestal een empirisch artikel of een wetenschappelijk review-artikel. Zorg ervoor dat je het verschil hiertussen kent. Een empirisch artikel presenteert uitgevoerd onderzoek. In een wetenschappelijk review-artikel evalueer je eerdere publicaties op kritische wijze en vat je de actuele stand van onderzoek samen.
Begin niet meteen met schrijven. Neem de tijd voor een goede voorbereiding. Zoek eerst naar relevante wetenschappelijke literatuur en lees deze grondig. Bedenk hoe je de gevonden informatie gaat verwerken ter beantwoording van je hoofdvraag.
Een wetenschappelijk review-artikel bestaat uit een aantal elementen. Zorg ervoor dat er geen ontbreekt in je tekst. Controleer of je aandacht besteedt aan het: definiëren en verduidelijken van het probleem, samenvatten van eerder onderzoek (zodat de lezer op de hoogte is van de stand van zaken), identificeren van inconsistenties, tegenstellingen, hiaten en relaties in de literatuur, en aanbevelen welke stap(pen) genomen moet(en) worden om tot een oplossing van het probleem te komen.
Er zijn verschillende vormen van review-artikelen: een betogende review, een kritische review, een methodologisch review, een theoretische review en een systematische review. Zorg dat je deze en de verschillen ertussen kent. Deze reviews verschillen in doel en methode.
Welk type review je ook schrijft, een systematische benadering volgen is altijd verstandig. Gebruik voor het selecteren van bronnen specifieke en duidelijke criteria. Hierdoor voorkom je bias en het maakt je review reproduceerbaar.
Bedenk dat je bij het schrijven van een review-artikel drie fases doorloopt en dat je voor elke fase voldoende tijd neemt. Dit zijn: de voorbereiding, het schrijven, en de revisie en afwerking. Vaak is er onvoldoende tijd over voor de revisie van het artikel, terwijl dit een belangrijke fase is. Maak gebruik van een tussendeadline om dit te voorkomen.
De schrijffase begin je met het samenvatten van de hoofdpunten van de bestudeerde literatuur. Maak je geen zorgen over de taalkundige kant, dit komt later pas. Let erop dat je vanaf het begin bijhoudt waar je informatie vandaan komt en dat je eigen bewoordingen gebruikt.
Besteed in de revisiefase aandacht aan het verbeteren van alle belangrijke punten waarop je werk beoordeeld zal worden: inhoud, logische lijn in de argumentatie, spelling, grammatica, interpunctie, lay-out en overige vormvoorschriften. Het is aan te raden je werk een paar dagen te laten liggen en er dan met een frisse blik naar te kijken. Vraag ook anderen om je werk je lezen: is het voor hen duidelijk en welke kritiek hebben ze erop?Â
Doorloop voor een goede voorbereiding op het schrijven van een wetenschappelijk review-artikel de volgende stappen: oriënteren op het onderwerp, een goed zoekprofiel opstellen en passende zoekmethoden toepassen. Zorg ervoor dat je weet welke theorieën er zijn, wat relevante begrippen zijn en wat de belangrijke onderzoeksbevindingen zijn.
Let op je gebruik en de kwaliteit van bronnen. Er zijn twee soorten: primaire en secundaire bronnen. Baseer je artikel voornamelijk op primaire bronnen, hierin zijn originele theorieën en onderzoeksresultaten te vinden. Bijvoorbeeld artikelen in wetenschappelijke tijdschriften. In secundaire bronnen wordt primaire literatuur besproken, deze zijn handig als je je nog aan het oriënteren bent op een onbekend onderwerp.
Voordat je begint te zoeken naar literatuur, stel je een zoekprofiel op. Gebruik relevante zoektermen en synoniemen hiervan wanneer je een database gebruikt. Verbanden geef je aan met OR of AND. OR: woordvarianten vinden. AND: zoektermen die samen voorkomen in publicaties. Multidisciplinaire databases die je kunt gebruiken zijn bijvoorbeeld Scopus en Web of Science.
Houd het volgende stappenplan aan bij het zoeken naar wetenschappelijke artikelen. Schrijf je (voorlopige) centrale vraag uit. Noteer de belangrijkste begrippen, concepten en variabelen in deze vraag en vertaal ze in zoektermen: synoniemen, nauwere of bredere termen en varieer met spelling. Maak een combinatie van zoektermen en booleaanse operatoren. Met behulp van haakjes kun je de volgorde van de combinaties aangeven.
Beoordeel of je een passend zoekprofiel hebt gebruikt aan de hand van het aantal zoekresultaten. Ruim 5000 resultaten betekent dat je zoekprofiel te breed is. Krijg je er maar een paar, dan is het te nauw. Een te breed zoekprofiel los je bijvoorbeeld op door je onderwerp nauwkeuriger af te bakenen: splits deze op in deelonderwerpen.
Met gebruik van de sorteeropties van databases. Zo krijg je de belangrijkste artikelen. ‘Sort by Relevance’: artikelen waarin de meeste zoektermen voorkomen. ‘Sort by Date’: meest recente artikelen. ‘Sort by Cited by’: meest geciteerde artikelen.
Bij het gericht zoeken naar literatuur, is het aan te bevelen een combinatie van de systematische methode en de sneeuwbalmethode te maken. Het systematisch in kaart brengen van alle relevante literatuur kost veel tijd, maar is wel het meest volledig. Conform de sneeuwbalmethode wordt een door jezelf geselecteerd artikel als uitgangspunt van je zoektocht genomen. Aan de hand van de referentielijst van dit artikel kun je achteruit zoeken in de literatuur. Dit heeft nadelen: de literatuur is ouder dan je bron en je moet veel literatuur lezen. Het is ook mogelijk om nieuwere artikelen te zoeken die naar je bronartikel verwijzen. In Scopus gebruik je dan de ‘Citation Network’- optie.
Beoordeel de kwaliteit en het belang van een tijdschrift aan de hand van de JIF of SJR. JIF: Journal Impact Factor. Hoe hoger deze factor is, hoe vaker de artikelen uit een wetenschappelijk tijdschrift in andere wetenschappelijke tijdschriften worden geciteerd. Scopus hanteert de SJR: SCImago Journal Rank, welke kijkt naar de hoeveelheid citaties binnen een vakgebied en de bron ervan.
Documenteer je zoekproces nauwkeurig en tijdig. Benoem: de gebruikte procedures en zoektermen voor het zoeken van literatuur, de raadpleegde databases, de gebruikte exclusie- en inclusiecriteria, de wijze waarop je de relevantie van de literatuur hebt beoordeeld (volledige artikel gelezen of bijvoorbeeld eerst samenvattingen?), de criteria op basis waarvan je de kwaliteit van de literatuur beoordeelt en de overwegingen of criteria op basis waarvan de definitieve selectie van de literatuur is gemaakt.
Houd tijdens het zoeken naar literatuur een zoeklogboek bij. Â Vermeld hierin hoeveel artikelen bij elke stap gevonden en uiteindelijk geselecteerd zijn. Noteer hierin de zoekdatum, de database(s) waarin je zocht, het zoekprofiel, de gebruikte zoekstrategie (meest geciteerd bijvoorbeeld), limieten (bijvoorbeeld gezocht tussen de jaren 2005-2024) en het aantal gevonden artikelen.
Bespaar jezelf veel tijd door te beginnen met het lezen van de samenvatting van artikelen. Zo zie je snel of informatie relevant is. Hierin vind je de onderzoeksvraag, het onderzoeksdoel en de belangrijkste bevindingen. Betreft het interessante informatie, lees dan tevens de inleiding en conclusie.
Lezers overtuig je door middel van een goede argumentatie. Zorg dat argumenten inhoudelijk sterk, logisch geordend en goed gepresenteerd zijn.
De duidelijkheid van je argumenten bepaalt in hoeverre je lezers overtuigt.  Orden je argumenten door meervoudige, enkelvoudige, onderschikkende of nevenschikkende argumentatie te gebruiken. Meervoudige argumentatie: je voert meerdere hoofdargumenten aan ter verdediging van je standpunt (sterkste argumentatie). Enkelvoudige argumentatie: je voert één hoofdargument aan ter verdediging van je standpunt. Onderschikkende argumentatie: je voert subargumenten aan ter ondersteuning van je hoofdargument, omdat deze op zichzelf niet sterk genoeg is of meer uitleg behoeft. Nevenschikkende argumentatie: je voert alle argumenten tezamen aan ter verdediging van je standpunt. Je redenering zou niet kloppen als er een argument mist.
Verklaar hoe je argumenten in verhouding staan tot je stelling. Hierbij kun je gebruikmaken van verschillende argumentatieschema’s. Argumentatie op basis van vergelijking: het argument en het standpunt worden op basis van een vergelijking aan elkaar gelinkt. Argumentatie op basis van eigenschap: het beargumenteren van je standpunt door het vermelden van een bepaalde eigenschap ervan. Pragmatische argumentatie: het vermelden van een (on)gunstig gevolg van het standpunt in je argument. Verklaringsargumentatie: het noemen van een argument als oorzaak van een standpunt.
Gebruik signaalwoorden om je argumenten in te leiden. Zo is het voor lezers duidelijk wanneer je een argument aanvoert en wat het verband tussen argumenten is. Signaalwoorden zijn bijvoorbeeld: omdat, gezien, hierom, want, immers, vanwege, klaarblijkelijk, namelijk, derhalve en blijkbaar. Je kunt natuurlijk ook expliciet vermelden dat je een argument gaat aanvoeren.
Add new contribution