Hoorcollege week 1 bestuursrecht

Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?

De drie b’s staan centraal in dit vak: bestuursorgaan, belanghebbende en besluit.

Bestuursorgaan: Niet elk orgaan is een bestuursorgaan. Het begrip orgaan is dus ruimer dan het begrip bestuursorgaan. Bestuursorganen zijn onder te verdelen in a-organen (art. 1:1 lid 1 sub a Awb) en b-organen (art. 1:1 lid 1 sub b Awb). 

Een a-orgaan is een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld. Dit betekent dat het orgaan altijd een bestuursorgaan is. Het gaat hier om openbare lichamen waarvan in art. 2:1 lid 1 BW bepaalt dat zij rechtspersoonlijkheid bezitten. Daarnaast gaat het hier om rechtspersoonlijkheid die voortvloeit ui een bijzondere instellingswet. Belangrijk is dat het hier altijd gaat om de organen van een rechtspersoon. De gemeente is rechtspersoon maar geen bestuursorgaan. De burgemeester is wel een bestuursorgaan. 

Een b-orgaan is een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed. Dit betekent dat dit orgaan enkel een bestuursorgaan is voor de uitoefening van het openbaar gezag. Er moet sprake zijn van een op de wet steunende bevoegdheid tot het eenzijdig bepalen van de rechtspositie van de andere rechtssubjecten (legaliteitsbeginsel).

De derde categorie is wel bekleed met openbaar gezag maar zonder wettelijke grondslag. Organen van privaatrechtelijke rechtspersonen die financiële voorzieningen of uitkeringen verstrekken zijn bestuursorganen als de overheid de criteria voor het vertrekken in beslissende mate bepaald en die in overwegende mate financiert.  Als hiervan sprake is, dan is er toch sprake van een bestuursorgaan.

Er zijn wel uitzonderingen gemaakt in art. 1:1 lid 2 Awb. De wetgever en de rechter zijn hierdoor wel organen, maar geen bestuursorganen.

Belanghebbende: Een belanghebbende is degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken (art. 1:2 lid 1 Awb). Uit art. 1:2 lid 2 en 3 Awb blijkt dat voor andere dan de eigen belangen alleen dan een mogelijke rol is weggelegd als de potentieel belanghebbende of bestuursorgaan of rechtspersoon (opkomen voor algemene belangen of voor het collectief belang) is. Als een rechtspersoon een individueel belang behartigt, dan gaat het alsnog om lid 1.

Lid 1: De eerste stap om te kijken of iemand belanghebbende is, is kijken of iemand normadressaat is. Een normadressaat is degene tot wie het besluit is gericht. Het besluit raakt de normadressaat in zijn rechtspositie. Als er geen sprake is van een normadressaat, dan gaat het om een derdebelanghebbende en moet er worden gekeken naar de OPERA-criteria. OPERA staat voor objectief/persoonlijk/eigen/rechtstreeks/actueel belang. Het objectief belang ziet erop dat er niet enkel sprake is van wat in iemands belevingswereld speelt. Eigen belang gaat erom dat je niet voor iemand anders belang opkomt. Actueel belang gaat m geen onzekere, toekomstige gevolgen. Het persoonlijk en rechtstreeks belang zijn vaak wat controversieel. Het persoonlijk belang heeft een categorale aanpak. Dit houdt in dat je je dient de onderscheiden van de amorfe massa. Er moet iets te onderscheiden zijn ten opzichte van anderen. Je moet hier goed opletten om welk soort besluit het gaat. Als het gaat om een besluit dat de fysieke leefomgeving betreft, dan is er sprake van een persoonlijk belang. Iemand is dan belanghebbende, tenzij er sprake is van een uitzondering. Als het gaat om een concurrent dan is er sprake van een persoonlijk belang, indien het gaat om het opereren binnen hetzelfde marktsegment en verzorgingsgebied. Bij de eis van het rechtstreeks belang, moet er sprake zijn van een voldoende oorzakelijk verband tussen het besluit en de aantasting van de feitelijke belangen van de betrokkene. Als het gaat om een afgeleid is er in de regel geen rechtstreeks belang, omdat er sprake is van een parallel belang. Dit is bijvoorbeeld het geval bij een contractuele relatie. Hierop is een uitzondering indien iemand door het besluit in een aan een zakelijk of fundamenteel recht wordt geschaad.  Van een afgeleid belang is geen sprake indien de appellant een tegengesteld belang heeft aan dat van de normadressaat. 

Lid 3: De eerste vraag is of er sprake is van een algemeen of collectief belang. Uit de jurisprudentie blijkt dat er aan het algemeen belang striktere jurisprudentie is dan bij het collectief belang. Een voorbeeld van het algemeen belang is te zien in het 1 oktober arrest. 

Besluit: De overheid bereikt als bestuursorgaan haar beleidsdoelen door het nemen van besluiten (art. 1:3 Awb). Dit begrip komt in week 2 en 3 aan de orde. 

Welke onderwerpen worden besproken die niet worden behandeld in de literatuur? 

Er worden geen onderwerpen besproken die niet worden behandeld in de literatuur. 

Welke recente ontwikkelingen in het vakgebied worden besproken?

Er worden geen recente ontwikkelingen besproken.

Welke opmerkingen worden er tijdens het college gedaan door de docent met betrekking tot het tentamen?

Er worden geen opmerkingen gemaakt met betrekking tot het tentamen.

Welke vragen worden behandeld die gesteld kunnen worden op het tentamen?

Er worden geen vragen behandeld die gesteld zouden kunnen worden op het tentamen.