![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/bundle/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px_0.png?itok=PgQm9J5z)
- Uitgangspunten van motiverende gespreksvoering
- Technieken voor motiverende gespreksvoering
- Toepassen van motiverende gespreksvoering
- Bereidheid tot verandering
- Stadia in het veranderingsproces
- Kritiek op motivatiestadia
- Zelfdeterminatietheorie
- Het continuüm van autonomie
- Conclusies voor onderbouwing van motiverende gespreksvoering
Met motiverende gespreksvoering willen hulpverleners cliënten in beweging brengen om hun levenswijze te veranderen. De kern van deze benadering is dat mensen gaan inzien dat ze een probleem hebben en dat ze gemotiveerd raken om dit aan te pakken.
Motivatie: de innerlijke gesteldheid die een persoon aanzet tot het verrichten of nalaten van bepaalde gedragingen. Het is geen vaststaande eigenschap van iemand.
Motiverende gespreksvoering (Miller en Rollnick): een cliëntgerichte maar directieve methode. Hiermee versterkt de hulpverlener de intrinsieke motivatie om te veranderen door ambivalentie van de cliënt te onderzoeken en op te lossen. Motiverende gespreksvoering is een stijl of filosofie waarmee de hulpverlener de motivatie van cliënten om te veranderen kan vergroten en hun ambivalentie kan verminderen.
Uitgangspunten van motiverende gespreksvoering
Het belangrijkste uitgangspunt is dat bereidheid tot verandering niet gezien wordt als een kenmerk van een cliënt dat vast staat, maar als een variërend resultaat van interpersoonlijke interactie. Door de reactie van de cliënt op de hulpverlener laat de cliënt zien waarom hij aarzelt in de aanpak van zijn problemen. De hulpverlener moet de aarzelingen herkennen en richting geven aan de cliënt om ze te onderzoeken en op te lossen. Het is belangrijk dat hulpverlener en cliënt samenwerken, maar wel zo dat ieder een eigen inbreng heeft.
Miller en Rollnick zeggen dat motiverende gespreksvoering is gebaseerd op de principes: empathie uitdrukken, ontwikkelen van discrepantie, vermijden van discussie, omgaan met weerstand en self efficacy ondersteunen.
Een empathische stijl is erg belangrijk bij motiverende gespreksvoering. Vanuit een accepterende houding helpt de hulpverlener de cliënt om over zijn ambivalentie heen te komen en te veranderen. De cliënt moet zelf bedenken waarom het belangrijk is om te veranderen. Weerstand van de cliënt moet gezien worden als een signaal om van strategie te veranderen.
De hulpverlener moet self-efficacy kunnen ondersteunen.
Self- efficacy: de overtuiging van de cliënt dat hij beschikt over de mogelijkheden die hij nodig heeft voor een gedragsverandering.
Wanneer de hulpverlener vertrouwen heeft in de mogelijkheden van de cliënt en dat laat merken, werkt dit als een selffulfilling prophecy. De cliënt raakt overtuigd van zijn capaciteiten.
Technieken voor motiverende gespreksvoering
Technieken die kenmerkend zijn voor gespreksvoering: reflectief luisteren, omgaan met weerstand, agenda bepalen en toestemming vragen en uitlokken van verandertaal.
Toepassen van motiverende gespreksvoering
In justitiële jeugdinrichtingen is er sprake van drang en dwang. Dit lijkt niet samen te kunnen gaan met motiverende gespreksvoering. Maar, in deze situatie treedt de hulpverlener duidelijk op en legt een sanctie op wanneer de jeugdige de regels ven de inrichting overtreedt. Vervolgens is het mogelijk om met motiverende technieken te onderzoeken wat er aan de hand was en hoe de jongere er zelf over denkt.
Bereidheid tot verandering
Voordat iemand verandert zijn er belangrijke aspecten van zijn motivatie voor verandering nodig: bereidheid om te veranderen en gereedheid om te veranderen. Bereidheid: de persoon ziet het belang van de verandering in en moet ook overtuigd zijn dat hij de capaciteiten heeft om de verandering te realiseren. Door interpersoonlijke interactie vergroot de kans dat een persoon verandert. De empathische houding van de hulpverlener bevordert verandering.
Stadia in het veranderingsproces
Zes stadia die mensen doorlopen voordat ze bereid zijn hun gedrag aan te passen.
Voorbeschouwing (precontemplatie): cliënt heeft geen intentie om te veranderen. Cliënt is zich vaak niet bewust van het probleem of ontkent het. Vaak ervaart de omgeving wel een probleem. Cliënt biedt weerstand tegen de geboden hulp.
Overpeinzing (contemplatie): cliënt is bewust van het probleem en kijkt wat het hem oplevert als zijn gedrag verandert. Motivatie is aanwezig, maar actie wordt niet ondernomen.
Besluitvorming (voorbereiding): als de cliënt zich bewust is van het probleem, het erkent en voldoende vertrouwen heeft in zijn mogelijkheden om te veranderen, neemt hij pas een besluit. De cliënt maakt een plan waarmee hij zijn gedrag kan veranderen.
Actie: actie ondernemen om gedrag te veranderen. In dit stadium vindt behandeling plaats.
Onderhoud (consolidatie): het moment waarop de cliënt probeert om nieuw gedrag in het dagelijks leven te integreren. Dit is de enige manier om de bereikte verandering vast te houden.
Terugval: vaak is de cliënt niet in staat om bereikt resultaat helemaal te handhaven en krijgt hij een terugval. Het is niet zo dat een cliënt bij een terugval elke keer opnieuw moet beginnen.
Interventies voor gedragsveranderingen moeten afgestemd zijn op het motivatiestadium waarin een persoon zit, dit vergroot de effectiviteit.
Kritiek op motivatiestadia
Er wordt een vraag gesteld bij validiteit. Het blijkt uit sommige studies dat motivatiestadia elkaar kunnen overlappen. Het model houdt geen rekening met gevoelens en emoties die een persoon heeft bij het probleem, oplossing of het veranderingsproces, terwijl deze gevoelens er voor kunnen zorgen dat een persoon minder bereid is om te veranderen.
Zelfdeterminatietheorie
Dit is een theorie voor de verklaring van de werkzaamheid van motiverende gespreksvoering. Het gaat om de manier waarop persoonlijkheidsontwikkeling en gedragsverandering geïnitieerd wordt door de motivatie van een persoon zelf. De theorie gaat ervan uit dat mensen een aangeboren neiging hebben om te groeien en om verschillende aspecten van zichzelf te integreren tot een samenhangend geheel. Ze proberen hierbij psychische conflicten op te lossen die zijn ontstaan door tegenstrijdigheden tussen hun gedrag, wil, gedachten en gevoelens. Elk gedrag kan volgens de zelfdeterminatietheorie geplaatst worden op een continuüm dat begint bij volledige afhankelijkheid of externe regulatie en eindigt bij autonomie of echte zelfregulatie.
Het continuüm van autonomie
Externe regulatie: gedrag wordt gecontroleerd door straf en beloning. De persoon zelf doet haast geen poging om te veranderen.
Deels geïnternaliseerde regulatie: persoon wordt gemotiveerd door geïnternaliseerde, aan zelfwaardering gerelateerde vorm van beloning. Motivatie is onstabiel, maar kans op handhaving van nieuw gedrag is groter dan bij externe regulatie.
Identificatie: persoon accepteert bewust dat bepaalde gedragingen belangrijk zijn om uitkomsten te bereiken.
Geïntegreerde regulatie: het gedrag is door de persoon in samenhang gebracht met zijn andere waarden en overtuigingen.
Hoe autonomer de motivatie van een persoon om te veranderen is, des te groter is zijn deelname aan de behandeling en des te groter is de kans dat de cliënt op lange termijn de gedragsverandering weet te handhaven.
Wanneer een persoon drie psychologische behoeften heeft kan hij vanuit zichzelf motivatie ontwikkelen en tot een geïntegreerde persoonlijkheid komen.
Behoefte aan competentie.
Behoefte aan autonomie.
Behoefte aan verbondenheid.
Een stimulerende omgeving helpt mensen in te zien dat ze keuzemogelijkheden in hun gedrag hebben en het helpt om duidelijke en realistische doelen te stellen etc. Betrokken omgeving: de mensen zijn oprecht bereid te investeren in een individu en zijn welzijn, ze begrijpen de mogelijkheden in het veranderingsproces en zijn bereid een individu emotioneel te steunen. Motiverende gespreksvoering en de zelfdeterminatietheorie sluiten goed op elkaar aan.
Conclusies voor onderbouwing van motiverende gespreksvoering
Motiverende gespreksvoering is gebaseerd op het model van veranderingsstadia van Prochaska en DiClemente, maar er is nog veel kritiek op dit model. De zelfdeterminatietheorie (Markland) gaat ervan uit dat een persoon om te veranderen een gevoel van competentie, autonomie en verbondenheid nodig heeft en motiverende gespreksvoering beantwoordt aan deze behoefte. Hierdoor zijn mensen in staat om in beweging te komen en kunnen ze een verandering in hun leven maken.
Verschillen tussen motiverende gespreksvoering en oplossingsgerichte therapie
Oplossingsgerichte therapie is gericht op het versterken van de autonomie van cliënten. De aandacht gaat dan uit naar de oplossing en niet naar het probleem. Er wordt gebruik gemaakt van de sterke kanten en hulpbronnen van de cliënt. De oplossingsgerichte therapie is kortdurend en resultaatgericht.
Overeenkomsten tussen de twee vormen van gesprekvoering zijn:
Focus ligt op gezondheidsbevordering. De nadruk ligt op wat werkt voor de cliënt.
Sociaal constructivistische insteek. Samen met de cliënt geeft de hulpverlener mogelijke oplossingen vorm.
Verankering in verandering. De hulpverlener gaat uit van de overtuiging dat cliënt in staat is te veranderen en dat de verbetering sneller en gemakkelijker plaatsvindt als die aansluit bij de mate van betrokkenheid en de wil om te veranderen van de cliënt.
Andere kijk op weerstand. Ze beschouwen weerstand als fenomeen dat veranderd wordt door een goede relatie met hulpverlener en inzet van specifieke technieken.
Samenwerking is de sleutel tot verandering.
Er wordt gebruik gemaakt van sterke kanten en hulpbronnen van de cliënt.
Verschillen tussen oplossingsgerichte therapie en motiverende gespreksvoering:
Wel/niet gezamenlijke constructie van oplossingen. Bij de oplossingsgerichte therapie wordt er van uit gegaan dat de werkelijkheid geconstrueerd wordt door interactie tussen hulpverlener en cliënt. Bij motiverende gespreksvoering neemt de hulpverlener het perspectief van de cliënt over.
Veranderingsmodel. Bij motiverende gespreksvoering wordt er gebruik gemaakt van een expliciet gedefinieerd veranderingsmodel. Oplossingsgerichte therapie volgt geen veranderingsmodel.
Methoden om voor verandering te zorgen. Bij motiverende gespreksvoering wordt er gefocust op het motivatiestadium waarin de cliënt verkeert terwijl oplossingsgerichte therapie zich richt op het vinden van mogelijke uitzonderingen.
Motiverende gespreksvoering is gericht op het heden, oplossingsgerichte therapie op heden en toekomst.
Bij oplossingsgerichte therapie wordt er gebruik gemaakt van reflectie, zonder vooraf bepaald doel, bestemming of eindresultaat. Cliënt moet zelf ook reflecteren. Motiverende gespreksvoering legt de verantwoordelijkheid van reflectie bij hulpverlener.
Wanneer iemand besloten heeft te veranderen en de eerste stap zet (voorbereidingsfase) is het belangrijk dat de hulpverlener en cliënt samen zoeken naar competenties, vaardigheden en hulpbronnen van de cliënt.
Hierna helpt de hulpverlener door te kijken naar wat er verbeterd is sinds het vorige gesprek. Dit biedt aanknopingspunten voor het uitbouwen van vaardigheden en hulpbronnen. De hulpverlener kan gebruik maken van reflectie op verandering en schaalvragen om zo te zorgen dat de cliënt in staat is de verandering vast te houden. De hulpverlener gaat dan na wat een cliënt doet om terugval te voorkomen of welke stappen hij tijdens terugval onderneemt om er weer bovenop te komen.
Effectiviteit
Motiverende gespreksvoering werkt bij het behandelen van drugsverslaving en alcoholmisbruik en het stimuleren van gezondere voedingspatronen en lichaamsbeweging. Hulpverleners zetten het in als een op zichzelf staande behandelvorm, waarbij de behandeling alleen bestaat uit motiverende gespreksvoering. Motiverende gespreksvoering kan ook worden gebruikt als voorbereiding op andere vormen van behandeling, zodat de cliënt klaar is om te veranderen.
De kracht van kortdurende motiverende gespreksvoering ligt in het vermogen om vertrouwen in verandering en self-efficacy te versterken. Over het effect bij het stoppen met roken zijn de resultaten tegenstrijdig.
Eetstoornissen
Mensen met anorexia nervosa en boulimia nervosa hebben ambivalentie tegenover de behandeling. Motiverende gespreksvoering is effectief in het verminderen van symptomen van eetstoornissen (anorexia Boulimia en Binge eating disorder).
Depressie en angststoornissen
Er is niet veel bekend over het effect van motiverende gespreksvoering in de behandeling van mensen met depressies of angststoornissen. Maar gespreksvoering kan wel positief bijdragen aan het welzijn van mensen, zoals het verminderen van stress of depressieve klachten.
Dubbeldiagnoses
Motiverende gespreksvoering lijkt een bruikbaar middel in de behandeling van cliënten die zowel een psychiatrische stoornis als een verslaving hebben (dubbeldiagnose patiënten). Hun opkomst bij de therapie neemt toe. Het kan er ook voor zorgen dat psychotische cliënten hun medicatie beter innemen. Hierdoor functioneren ze beter en zijn ze sociaal stabieler over een periode van een half jaar. De effecten van motiverende gespreksvoering op het gebruik van alcohol en drugs zijn middelmatig. Daarom is het beter ze met intensievere motiverende technieken te behandelen dan een niet-psychiatrische populatie.
Therapietrouw
Motiverende gesprekstherapie levert een belangrijke bijdrage aan de therapietrouw van cliënten. Therapietrouw leidt tot betere resultaten van de behandeling.
Specifieke effecten bij verschillende groepen cliënten
Sekse: voor alcoholmisbruik blijkt motiverende gespreksvoering voor mannen net zo effectief als voor vrouwen.
Leeftijd: bij jongeren bleek motiverende gespreksvoering in tegenstelling tot bij volwassenen ook te werken om roken te verminderen. De effecten bij adolescenten en jongeren die motiverende gespreksvoering kregen vanwege overmatig drankgebruik bleken dubbel zo groot als de groep die alleen feedback kreeg.
Motiverende gespreksvoering bij gezinnen: de Family Check up
Family Check Up is een korte interventie van drie sessies en is gebaseerd op motiverende gespreksvoering.
In de eerste sessie wordt er onderzocht wat de zorgen van de ouders zijn en in welk veranderingsstadium ze zitten.
Sessie twee bestaat uit diagnostiek, waaronder een video- opname bij het gezin thuis van de interactie.
In de derde sessie krijgen de ouders feedback over de opvoeding.
De resultaten worden samengevat door middel van motiverende gesprekstechnieken. Het resultaat van Family Check Up is een gezamenlijke beslissing van ouders en hulpverlener over de hulp die het meest geschikt is voor het gezin. Het resultaat van de Family Check Up lijkt positief te zijn.
Het is wel opvallend dat het agressieve gedrag van peuters niet verminderde na deelname aan de Family Check Up. Door de interventie jaarlijks te herhalen houden verbeteringen in het gedrag van het kind en het opvoedingsgedrag langer stand.
De Family Check Up zorgt er indirect voor dat jonge kinderen die risico lopen gedragsproblemen te ontwikkelen beter voorbereid zijn op school doordat hun zelfregulatie en taalvaardigheden verbeteren. Dit wordt bereikt door een toename van het positief ondersteunende gedrag van de ouders. Als het functioneren van ouders verbetert, kan dat ervoor zorgen dat vroege symptomen van angst en depressie bij kinderen verminderen.
Bij kinderen die alleen externaliserende problemen hadden, zorgde de Family Check Up niet voor verbetering terwijl de interventie wel voor deze kinderen bedoeld is. Positieve resultaten eerder bij deze groep zijn waarschijnlijk behaald doordat ze comorbide problemen hadden. Het programma heeft ook effect op depressieve symptomen van de moeder.
Motiverende gespreksvoering kan zelfstandig of in combinatie met een andere werkwijze worden gebruikt. Hier is niet veel over bekend, alleen dat motiverende gespreksvoering bij middelenmisbruik het meest effectief is in combinatie met een meer intensieve behandeling. In dit geval kan de hulpverlener de intensieve behandeling versterken met motiverende gesprekstechnieken.
Hettema zegt dat effecten van motiverende gespreksvoering als op zichzelf staande interventies versterkt kunnen worden door ‘booster’ sessies. Dit zijn herhalingssessies waarin de hulpverlener aandacht schenkt aan het voorkomen van terugval en vasthouden van nieuw aangeleerd gedrag.
Als de motiverende gespreksvoering een voorbereiding is op een andere vorm van behandeling, dan is het effect pas na een tijd zichtbaar en versterkt het de effecten van de andere behandeling.
Duur van de behandeling
Motiverende gesprekvoering heeft een sterker effect als personen langer behandeld worden. Het is niet waarschijnlijk dat motiverende gespreksvoering voor blijvend effect zorgt als het vrij kort wordt toegepast.
De effecten op alcohol- en drugsgebruik zijn bij patiënten met een dubbeldiagnose middelmatig. Ze hebben meer baat bij een intensievere behandeling met motiverende technieken dan mensen uit een niet psychiatrische populatie, doordat problemen al lang bestaan en hardnekkig zijn.
Combinatie met andere behandelvormen
Motiverende gespreksvoering is het meest effectief als voorbereiding op een andere behandelvorm. De combinatie motiverende gespreksvoering met cognitieve gedragstherapie blijkt bij middelenmisbruik een kleine toegevoegde waarde te hebben.
Motiverende gespreksvoering met PMT, waarbij de motiverende gespreksvoering bedoeld was om de motivatie van de ouders om deel te nemen te versterken. Ouders die de combinatie kregen, bleken meer klaar te zijn voor verandering, zich beter in staat te voelen om met hulp van PMT het probleemgedrag van het kind te verminderen en zijn over het geheel meer gemotiveerd. Deze ouders kwamen ook vaker opdagen.
Individuele of groepsbehandeling
Groepsbehandeling met motiverende gespreksvoering is waarschijnlijk niet effectief. Waarschijnlijk is de reden hiervoor dat groepsbehandeling minder goed aansluit bij de uitgangspunten van motiverende gespreksvoering, namelijk de nadruk op de therapeutische relatie en cliëntgerichte vaardigheden.
Geprotocolleerd werken
Een gestandaardiseerde geprotocolleerde vorm van motiverende gespreksvoering leidt niet tot betere resultaten. Verklaring hiervoor kan zijn dat een protocol voorbij gaat aan het motivationele stadium waarin de cliënt verkeert. Een protocol dwingt hulpverleners om ongeacht de motivatie van de cliënt het gesprek af te sluiten met het opzetten van een plan voor gedragsverandering. Dit kan weerstand bij de cliënt oproepen als hij nog niet zo ver is.
Training in motiverende gespreksvoering
De duur van de training ligt tussen de 9 en 16 uur. De methode die het meest gebruikt wordt om professionals vaardigheden in motiverende gespreksvoering bij te brengen is een combinatie van didactische instructie en ervaringsgerichte oefeningen. De resultaten waren positief. Na afloop hadden deelnemers er meer vertrouwen in dat ze beschikken over de capaciteiten om motiverende gespreksvoering toe te passen. Maar definitieve conclusies zijn nog niet te trekken.
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/bundle/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px_0.png?itok=PgQm9J5z)
Gespreksvoering basisvaardigheden: Samenvattingen, uittreksels, aantekeningen en oefenvragen - UU
Aantekeningen Professionele Gespreksvoering 23 UU
Aantekeningen per week van de bijbehorende E-module van die week
Aantekeningen Basisvaardigheden professionele gespreksvoering - Utrecht jaar 2
Aantekeningen bij de hoorcolleges uit 2015/2016.
Hoorcollege 1 tot en met 3 zijn voor zowel het studiepad neuropsychologie als het studiepad klinische psychologie, hoorcolleges 4 tot en met 6 zijn voor het studiepad neuropsychologie.
Hoorcollege 1
Waarom deze cursus
Deze cursus gaat over interpersoonlijke vaardigheden. Dit zijn vaardigheden waarbij je doelmatig en samenhangend communiceert en gepast sociaal gedrag vertoont. Dit kan aangeleerd worden en is controleerbaar. Dit is zowel goed nieuws voor de psycholoog als voor de cliënten. Door gebrek aan sociale vaardigheden kan significant lijden worden veroorzaakt. Sociale vaardigheden aanleren en assertiviteitstraining wordt vaak in groepen gedaan. Individueel wordt vaak psycho-educatie toegepast. Hierbij wordt gebruik gemaakt door rollenspellen of gedragsexperimenten.
We hebben interpersoonlijke vaardigheden nodig. Evolutionair gezien omdat we in groepen beter overlevingskansen hebben. Verder hebben we drie psychologische basisbehoeften: Competentie (doelen bereiken), samenhorigheid (positieve reacties) en autonomie (controle over het lot). Communicatievaardigheden vergroten je welzijn. De aanwezigheid van iemand anders kan je stemming omhoog laten gaan. Voor depressieve mensen is het belangrijk om af te blijven spreken met vrienden. Hoge interpersoonlijke vaardigheden zorgen voor een betere omgang met stress, betere aanpassing aan veranderingen, grotere tevredenheid met vriendschappen, meer vrienden en een lagere kans op depressie.
De gezindheid van de hulpverlener
Je moet je bedenken wat voor hulpverlener je wil worden. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in verschillende typen:
Als je eerlijk, echt en respectvol met je cliënt omgaat dan wordt als methoden CGT of ACT toegepast. Belangen hierbij zijn om aardig en competent gevonden te worden en succes te boeken. Als je adviserend en daadkrachtig bent dan is een passende techniek het diagnose-receptmodel. Dit werkt wetenschappelijk gezien wel slechter dan het samenwerkingsmodel. Het belang van de psycholoog is om het probleem op te lossen. Wil je juist de vrijheid bewaren dan past daar het samenwerkingsmodel bij. Hierbij wordt de zelfstandigheid en het inzicht bevorderd en wordt de cliënt actief betrokken. Dit wordt door die cliënt in de eerste instantie niet als positief ervaren omdat ze lang op een plek hebben moeten wachten en geen energie hebben om het zelf te doen. Het doel hierbij is dat de cliënt zijn problemen zelf op kan lossen en niet afhankelijk blijft van de psycholoog. Echter kan je niet iemand geheel vrijlaten omdat de psychische aandoening je brein beïnvloed. Je kan cliënten bijvoorbeeld laten bedenken hoe ze redeneerde voordat ze ziek werden.
Basisvaardigheden
Ook bij communicatie zijn technische vaardigheden nodig. Je gezichtsuitdrukkingen zijn hierbij heel belangrijk. Ook je houding is hierop van invloed, bijvoorbeeld wiebelen, rondlopen, trillen. Als psycholoog is het goed om je hiervan bewust te zijn. Omdat je steeds moet luisteren naar het gesprek maar ook moet bedenken of je naar het doel van het gesprek gaat is het belangrijk om te.....read more
Wat werkt: Motiverende gespreksvoering - Bartelink - Artikel
- Uitgangspunten van motiverende gespreksvoering
- Technieken voor motiverende gespreksvoering
- Toepassen van motiverende gespreksvoering
- Bereidheid tot verandering
- Stadia in het veranderingsproces
- Kritiek op motivatiestadia
- Zelfdeterminatietheorie
- Het continuüm van autonomie
- Conclusies voor onderbouwing van motiverende gespreksvoering
Met motiverende gespreksvoering willen hulpverleners cliënten in beweging brengen om hun levenswijze te veranderen. De kern van deze benadering is dat mensen gaan inzien dat ze een probleem hebben en dat ze gemotiveerd raken om dit aan te pakken.
Motivatie: de innerlijke gesteldheid die een persoon aanzet tot het verrichten of nalaten van bepaalde gedragingen. Het is geen vaststaande eigenschap van iemand.
Motiverende gespreksvoering (Miller en Rollnick): een cliëntgerichte maar directieve methode. Hiermee versterkt de hulpverlener de intrinsieke motivatie om te veranderen door ambivalentie van de cliënt te onderzoeken en op te lossen. Motiverende gespreksvoering is een stijl of filosofie waarmee de hulpverlener de motivatie van cliënten om te veranderen kan vergroten en hun ambivalentie kan verminderen.
Uitgangspunten van motiverende gespreksvoering
Het belangrijkste uitgangspunt is dat bereidheid tot verandering niet gezien wordt als een kenmerk van een cliënt dat vast staat, maar als een variërend resultaat van interpersoonlijke interactie. Door de reactie van de cliënt op de hulpverlener laat de cliënt zien waarom hij aarzelt in de aanpak van zijn problemen. De hulpverlener moet de aarzelingen herkennen en richting geven aan de cliënt om ze te onderzoeken en op te lossen. Het is belangrijk dat hulpverlener en cliënt samenwerken, maar wel zo dat ieder een eigen inbreng heeft.
Miller en Rollnick zeggen dat motiverende gespreksvoering is gebaseerd op de principes: empathie uitdrukken, ontwikkelen van discrepantie, vermijden van discussie, omgaan met weerstand en self efficacy ondersteunen.
Een empathische stijl is erg belangrijk bij motiverende gespreksvoering. Vanuit een accepterende houding helpt de hulpverlener de cliënt om over zijn ambivalentie heen te komen en te veranderen. De cliënt moet zelf bedenken waarom het belangrijk is om te veranderen. Weerstand van de cliënt moet gezien worden als een signaal om van strategie te veranderen.
De hulpverlener moet self-efficacy kunnen ondersteunen.
Self- efficacy: de overtuiging van de cliënt dat hij beschikt over de mogelijkheden die hij nodig heeft voor een gedragsverandering.
Wanneer de hulpverlener vertrouwen heeft in de mogelijkheden van de cliënt en dat laat merken, werkt dit als een selffulfilling prophecy. De cliënt raakt overtuigd van zijn capaciteiten.
Technieken voor motiverende gespreksvoering
Technieken die kenmerkend zijn voor gespreksvoering: reflectief luisteren, omgaan met weerstand, agenda bepalen en toestemming vragen en uitlokken van verandertaal.
Toepassen van motiverende gespreksvoering
In justitiële jeugdinrichtingen is er sprake van drang en dwang. Dit lijkt niet samen te kunnen gaan met
.....read more
Study guide with Psychological communication: the best scientific articles summarized
Study guide with articles for Psychological communication
Summaries and study assistance with Psychological communication
- for 5+ summaries with articles regarding psychological communication, see the supporting content of this study guide
Related summaries and study assistance
- Articles with Psychodiagnostics: Study guide with articles for Psychodiagnostics
- Articles with Human behavior and psychology: see Study guide with articles for Psychology
- Psychological study books and standard works: see Psychology worldwide: learn, study or share - starting page
Samenvattingen en studiehulp voor Psychologie Bachelor 2 & 3 aan de Universiteit Utrecht - - Jaargang 2022/2023
In deze bundel worden o.a. samenvattingen, oefententamens en collegeaantekeningen gedeeld voor de opleiding Psychologie, jaar 2&3 aan de Universiteit Utrecht
Voor een compleet overzicht van de door JoHo aangeboden samenvattingen & studiehulp en de beschikbare geprinte samenvattingen voor dit vak ga je naar de Samenvattingen Shop Psychologie - UU B2/3 op JoHo.org
Gespreksvaardigheden: blogs en bijdragen over luisteren en spreken tijdens studie, stage en werk
Artikelsamenvatting bij Gesprekstechnieken van de mediator van Prein
- Inleiding
- Wat wordt bedoeld met open en actief luisteren?
- Wat wordt bedoeld met spiegelen?
- Wat betekent parafraseren van de inhoud?
- Wat is een gevoelsreflectie?
- Wat wordt bedoeld met samenvatten in de context van een mediatie?
- Wat is positief heretiketteren?
- Welke vraagtechnieken bestaan er voor de mediator?
- Wat is het gevaar van het uitoefenen van druk en het geven van advies?
- Welke verschillen bestaan er in de directiviteit tussen mediatiebenaderingen?
- Wat zijn paradoxale opdrachten?
- Wat is de kosten-en-risicotactiek?
- Wanneer kan een mediator inhoudelijke suggesties maken?
- Jaar van eerste uitgave
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt gekeken naar de gesprekstechnieken die een mediator kan gebruiken tijdens zijn interventie.
Wat wordt bedoeld met open en actief luisteren?
Onbevooroordeeld en actief luisteren is een van de belangrijkste communicatietechnieken van de mediator. Een belangrijke voorwaarde daarbij is een onbevooroordeelde, open, geïnteresseerde, geconcentreerde, betrokken en nieuwsgierige houding. Het eigen vermogen om te oordelen is daarbij niet relevant en het eigen interpretatiekader moet zo veel mogelijk worden uitgeschakeld. De mediator moet zich aansluiten buiten de betekenisgeving van de deelnemers en proberen de deelnemers te begrijpen vanuit hun gezichtspunten.
Waarom zijn actief luisteren en passief opnemen niet hetzelfde?
Passief opnemen verwijst meer naar geduldig afwachten tot de ander klaar is met praten zodat een eigen reactie kan worden gegeven. Actief luisteren verwijst echter naar het laten merken dat de woorden van de deelnemers worden gehoord en deze de kans geven om hun verhalen aan te vullen en te corrigeren. Actief luisteren is niet perse verbaal en deze signalen kunnen ook non-verbaal tot uiting worden gebracht. Denk aan gelaatsuitdrukkingen, oogcontact en lichaamstaal.
Waarom moeten korte stiltes niet altijd worden doorbroken?
Het niet doorbreken van een korte stilte kan een krachtige bevestiging zijn van de lading van het moment. Het kan de deelnemers aanmoedigen om even stil te staan bij dat moment. Mediators hebben vaak de neiging om een geladen stilte te doorbreken om de spanning te breken. Daarmee wordt echter de deelnemers de mogelijkheid ontnomen om zelfbewuster te worden en wordt de indruk gewekt dat de mediator wel met antwoorden zal komen en dat de deelnemers dat niet zelf hoeven te doen.
Wat wordt bedoeld met spiegelen?
Spiegelen is het herhalen van sleutelwoorden of van (een gedeelte van) een zin die een deelnemer net heeft gezegd. Er moet daarbij zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt van het taalgebruik en woordkeuze van de spreker en er moet binnen het interpretatiekader van de spreker gebleven worden. Sleutelwoorden zijn vaak emotioneel geladen woorden die een deelnemer gebruikt om een gebeurtenis
.....read more
Gespreks- en diagnostische vaardigheden: psychologische modellen en testgebruik
Het samenwerkingsmodel
Het is niet mogelijk voor een psycholoog te beginnen aan een hulpverleningsgesprek zonder doelen te hebben gesteld. Om de doelen te behalen is het gespreksmodel van belang. Hierbij staan twee hoofdvragen centraal (Hofstee, 1990):
“Wat is het probleem van de cliënt?”
“Wat kunnen we doel om een oplossing dichterbij te brengen?”
Het is hierbij belangrijk dat een psycholoog zich afvraagt of het probleem waar de cliënt mee komt, wel echt is waar het over gaat. Bij het dichterbij brengen van een oplossing moet worden nagedacht over de manier. Dit zou een advies kunnen zijn, maar ook een begeleid proces. Deze fase van probleemverheldering kijkt eerst naar de leefwereld van de cliënt en de probleembeschrijving. Vervolgens worden doelen gesteld.
Welke doelen kan een hulpverlener stellen?
Een hulpverlener kan procesdoelen en productdoelen stellen (Hackney & Cornier, 1979):
Procesdoelen gaan over het hulpverleningsgesprek zelf. De doelen zijn voorwaarden voor een optimaal verloop van het hulpverleningsproces en zijn de verantwoordelijkheid van de psycholoog. Procesdoelen zullen voor de meeste cliënten aan het begin van de gespreksvoering hetzelfde zijn. Naarmate het contact vordert moeten de procesdoelen worden aangepast zodat ze blijven functioneren in een optimaal verloop. Een psycholoog dient hierin flexibel te werken.
Productdoelen worden bereikt door de cliënt en de hulpverlener samen. Het is de verantwoordelijkheid van zowel de psycholoog als de cliënt. Productdoelen zijn verschillend per cliënt en hangen sterk samen met hun persoonlijke situatie. Productdoelen kunnen zowel aan het begin als aan het einde van het hulpverleningsgesprek worden gekozen om probleemoplossing dichterbij te brengen.
De doelstellingen zijn erg belangrijk, omdat zo duidelijk kan worden gemaakt wat het probleem precies is. De psycholoog moet tijdens een gesprek flexibel zijn in het veranderen van zowel proces- als productdoelen.
Wat is het samenwerkingsmodel als hulpverleningsmodel?
Bij dit model staat de relatie tussen hulpverlener en cliënt centraal. Het model stelt een logische gespreksopbouw voor, waarbij de hulpverlener en cliënt steeds intensiever met elkaar samenwerken. Het model is opgebouwd uit fases, deze worden hieronder beschreven:
Fase 1: Probleemverheldering
In deze fase kennen de cliënt en de hulpverlener elkaar nog niet. Het leggen van het eerste contact met de cliënt is belangrijk om een goed beeld te krijgen van wat er (eigenlijk) aan de hand is. Daarnaast moet er snel doelgericht en in vertrouwen gewerkt worden aan een oplossing. Doelen die horen bij fase 1 zijn:
Het scheppen van een vertrouwde relatie
Actief betrekken van een cliënt bij het proces
Het verkrijgen van een duidelijk overzicht van de (eigenlijke) vragen van de cliënt.
Stellen van
Klinische gespreksvoering
Deze bundel gaat over gesprekstechnieken die in de klinische psychologische setting worden gebruikt. Het sluit aan bij het vak Klinische Gespreksvoering dat in het derde jaar van de studie psychologie aan de uva wordt gegeven
Studiegids bij Psychologische gespreksvoering van Lang en Van der Molen
Studiegids met samenvattingen en studiehulp voor:
- Boektitel: Psychologische gespreksvoering: een basis voor hulpverlening
- Auteurs: Lang en Van der Molen
- Druk: 18e druk
Samenvatting bij Gespreksvoering in de juridische praktijk - van den Doel e.a. - 2e druk
- Wat zijn de basisvaardigheden van elke praktijk? - Chapter 1
- Wat is noodzakelijk om goed te vergaderen? - Chapter 2
- Hoe werk je samen? - Chapter 3
- Hoe voer je een telefonisch gesprek? - Chapter 4
- Hoe solliciteer je? - Chapter 5
- Hoe geef je een presentatie? - Chapter 6
- Hoe geef je voorlichting? - Chapter 7
- Hoe argumenteer je? - Chapter 8
- Hoe geef je advies? - Chapter 9
- Hoe moet een slechtnieuwsgesprek gevoerd worden? - Chapter 10
- Hoe ga je om met conflicten? - Chapter 11
- Hoe kom je tot overeenstemming door te onderhandelen? - Chapter 12
- Hoe los je problemen op door het gebruik van mediation? - Chapter 13
- Hoe ga je om met gedragsverandering? - Chapter 14
Wat zijn de basisvaardigheden van elke praktijk? - Chapter 1
In de juridische praktijk is het van belang dat je over juridische kennis beschikt. Daarnaast moet je over uitstekende basisgespreksvaardigheden beschikken. Deze vaardigheden zijn noodzakelijk omdat zij de basis vormen voor een goed gesprek over juridische kwesties.
Communicatie is tweerichtingsverkeer. De definitie van communicatie die wij hanteren:
Het uitwisselen van informatie, een proces waarbij een zender een boodschap aan één of meer ontvanger(s) aanbiedt. Voorwaarde bij communicatie is dat de ontvanger van de boodschap door middel van terugkoppeling aan de zender laat blijken of hij de boodschap heeft ontvangen en begrepen.
(Citaat: Gespreksvoering in de juridische praktijk, Victoria van den Doel, Jacob Eikelboom, Annemarie Roffel en Jeroen Zoon. Tweede herziene druk, uitgeverij Coutinho, Bussum 2012, pagina 18)
De zender en de ontvanger doen dit allebei zowel verbaal als non-verbaal. Communicatie is alleen effectief wanneer de ontvanger laat weten of de boodschap al dan niet goed is overgekomen.
Wat betekent ruis in de communicatie?
Er is sprake van ruis wanneer de boodschap niet goed is overgekomen. Ruis kan ontstaan doordat de waarneming verstoord wordt. Waarneming is het kennisnemen van situaties, gebeurtenissen, voorwerpen, onderwerpen en/of personen. Ruis kan ook ontstaan doordat de interpretatie van onze waarneming verstoord wordt. Interpretatie is het toekennen van betekenis aan datgene wat we waarnemen.
Ruis kan veroorzaakt worden door invloeden van buitenaf. In dat geval spreek je van externe ruis. Externe ruis wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door omgevingsgeluid(en), een opvallend accent of opvallende kleding van de spreker.
Naast externe ruis kan er ook sprake zijn van interne ruis. Voorbeelden van interne ruis zijn hoofdpijn en haast, maar ook doordat de zender en ontvanger allebei een ander uitgangspunt hanteren of dat er een verschil in taalgebruik is.
Hoe worden referentiekaders gevormd?
Referentiekaders worden gevormd door opvoeding en ervaring en deze kaders bestaan uit ideeën, normen, waarden en attitudes. De referentiekaders zorgen ervoor dat de boodschap door zowel de zender als
.....read more
Samenvatting artikel 'Communiceren gaat hartstikke goed, maar hij reageert wel raar' (Professionele Gespreksvoering)
Cognitieve communicatieproblemen: problemen in de communicatie bij PHA (personen met een hersenaandoening) als gevolg van cognitieve stoornissen, waarbij afasie is uitgesloten.
Zowel rechter- als linkerhemisfeerschade kan leiden tot communicatieproblemen.
Communicatieproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals vertraagde informatieverwerking, probleem met verdeelde aandacht, etc. Soms is het verband tussen de stoornis en de invloed daarvan eenduidig. Bij een vertraagd tempo van informatieverwerking zullen PHA langer doen over het verwerken van antwoorden op een vraag. Maar meestal zit het complexer in elkaar.
Overzicht van de verschijnselen met bijbehorende communicatievalkuil- en strategie:
Bron: Velden, H. van der (2015). ‘Communiceren gaat hartstikke goed maar hij reageert wel raar. Omgaan met cognitieve communicatieproblemen bij personen zonder afasie. O&T Nurse Academy, 1 (46-50).
Vragen? Laat het vooral hieronder weten en ik probeer ze te beantwoorden!
Vond je deze samenvatting interessant en wil je op de hoogte blijven van mijn nieuwe bijdragen? Volg dan snel mijn Worldsupporter account! Dit kan door rechts naast deze samenvatting op '+ Follow' te klikken! Wordt erg gewaardeerd :)
Samenvatting Luister je wel naar mij gespreksvoering met kinderen tussen 4-12 jaar (Delfos, 2011)
Deze samenvatting is gebaseerd op het studiejaar 2013-2014.
- Inleiding
- Hoofdstuk 1: Luister je wel naar mij?
- Hoofdstuk 2: Ontwikkeling van kinderen van vier tot twaalf jaar – Groei en ontwikkeling
- Hoofdstuk 3: De gespreksvoering – Respect en bescheidenheid
- Hoofdstuk 4: De gesprekstechnieken in de gespreksvoering met kinderen – Openlijk doorvragen.
- Hoofdstuk 5: Gespreksvoering naar leeftijd van het kind.
Inleiding
Uit onderzoek is gebleken dat de wijzen van voorbereiding van het gesprek, de houding van de interviewer, diens gespreksvaardigheden en afstemming op de ontwikkelingsfase van het kind doorslaggevend zijn voor de informatie die jonge kinderen geven. Het is belangrijk om als therapeut een respectvolle attitude te hebben richting het kind, maar dit is lastig om daadwerkelijk toe te passen. Voor ouders is het van belang om ook met hun kinderen over het virtuele milieu te praten.
Hoofdstuk 1: Luister je wel naar mij?
Niet alleen kinderen luisteren niet naar volwassenen, ook volwassenen luisteren vaak niet naar wat kinderen zeggen. De vraag van de volwassenen is echter vaak een vraag naar gehoorzaamheid (luister je naar me?), terwijl die van het kind een smeekbede is dat er naar zijn of haar verhaal geluisterd wordt (luister je wel naar mij?). Het is moeilijk om werkelijk met kinderen te communiceren. Er bestaat weinig literatuur over gespreksvoering met kinderen, en met name niet voor jonge kinderen. Gezien de toenemende belangstelling voor de mening van het kind begint er wat onderzoek te komen over hoe overzichtsonderzoeken met vragenlijsten en interviews met kinderen uitgevoerd zouden moeten worden. Specifieke aandacht voor ‘open gesprekken’ met kinderen (het centrale onderwerp van het boek) is schaars. Vaak gaat het onderzoek over het communiceren met kinderen in verhoorsituaties en voor getuigenissen.
Ondanks dat spreken met kinderen voor bijna alle volwassenen een dagelijkse bezigheid is, lijken volwassenen zich des te onhandiger te voelen in gesprek met kinderen.
De taal is dominant
Hoe jonger het kind is, des te onhandiger volwassenen zich lijken te voelen in gesprek met kinderen. Met name wanneer het om moeilijke of pijnlijke onderwerpen gaat. Ook geldt dat hoe jonger het kind, des te vreemder de communicatie met volwassenen vaak voor hem of haar is. Dit begint al bij de geboorte. Baby’s worden namelijk niet met taal, maar wel met de mogelijkheid tot taal geboren. Een baby heeft al snel door dat een volwassenen niet genoeg begrijpt als het niet uitgedrukt worden in woorden. De baby begrijpt zonder uitleg al snel dat hij of zij zal moeten leren wat die brei aan geluiden die volwassenen voortbrengen betekent, en probeert de baby zichzelf een taal eigen te maken. Niet elk kind heeft echter dezelfde talige talenten en niet iedereen krijgt dezelfde mogelijkheden aangeboden om taal.....read more
Wat is verbaal volgen als professionele gespreksvaardigheid?
Verbaal volgen is een professionele gespreksvaardigheid die gericht is op het aandachtig luisteren naar de spreker en het bevestigen van hun boodschap. Door de woorden van de spreker te herhalen, te parafraseren en te vatten, toon je betrokkenheid, verduidelijk je begrip en creëer je een sfeer van openheid en wederzijds respect.
Wat is het doel van verbaal volgen?
- Bevestiging: Verbaal volgen laat de spreker zien dat je aandachtig luistert en dat je hun boodschap wilt begrijpen.
- Verduidelijking: Door te herhalen en te parafraseren, kun je onduidelijkheden wegnemen en ervoor zorgen dat je de informatie correct interpreteert.
- Controle: Verbaal volgen geeft de spreker de kans om te corrigeren of te verduidelijken als je iets verkeerd hebt begrepen.
- Betrokkenheid: Het toont aan dat je geïnteresseerd bent in wat de spreker te zeggen heeft en dat je hun perspectief wilt begrijpen.
- Versterking: Door de kernpunten van de spreker te herhalen, kun je deze benadrukken en ervoor zorgen dat ze onthouden worden.
Hoe pas je verbaal volgen effectief toe?
Verbaal volgen kan in diverse professionele settings worden toegepast, waaronder:
- Sollicitatiegesprekken: Herhaal de vaardigheden en ervaringen die de kandidaat noemt om te laten zien dat je aandachtig luistert en geïnteresseerd bent.
- Klantgesprekken: Vat de zorgen van de klant samen en herhaal de stappen die je zult nemen om hun probleem op te lossen.
- Teamvergaderingen: Herhaal de ideeën van teamleden om te bevorderen dat iedereen gehoord wordt en om discussie te stimuleren.
- Presentaties: Herhaal de vragen van het publiek om te verduidelijken dat je ze begrijpt en om gerichter te antwoorden.
- Feedbackgesprekken: Herhaal de feedback van de manager om te laten zien dat je aandachtig luistert en om te verduidelijken dat je de feedback begrijpt.
Voorbeelden van verbaal volgen
- Sollicitatiegesprek:
- Kandidaat: "Ik ben erg gedreven om in een dynamische omgeving te werken waar ik mijn leiderschapsvaardigheden kan ontwikkelen."
- Interviewer: "U zoekt dus een uitdagende functie waar u uw capaciteiten kan benutten en uw team kan leiden?"
- Klantgesprek:
- Klant: "Ik ben niet tevreden met de service die ik heb ontvangen. De website was erg ingewikkeld en ik kon de informatie die ik zocht niet vinden."
- Medewerker: "U ervaart dus problemen met de gebruiksvriendelijkheid van onze website en u heeft moeite om de benodigde informatie te vinden?"
Door te oefenen met verbaal volgen, kun je je professionele gespreksvaardigheden aanzienlijk verbeteren en effectiever communiceren in diverse settings.
Tips
- Luister aandachtig naar de spreker en let op both de verbale en non-verbale signalen.
- Herhaal de sleutelwoorden en -zinnen van de spreker.
- Parafraseer de informatie met je eigen woorden, behoudens de kernbetekenis.
- Vat de belangrijkste punten van de spreker samen.
- Stel open vragen om te verduidelijken of je de informatie correct hebt begrepen.
Extra voordelen
- Verbetert je geheugen: Door te herhalen en te parafraseren, ben je gedwongen om de informatie te verwerken en te onthouden.
- Vermindert stress: Aandachtig luisteren en de boodschap van de spreker bevestigen kan stress en angst verminderen.
- Versterkt je relaties: Verbaal volgen toont respect en bevordert openheid en vertrouwen in je interacties met anderen.
Investeer in je professionele gespreksvaardigheden en verbaal volgen kan een waardevolle tool zijn om je communicatie naar een hoger niveau te tillen.
Wat is de gespreksleider?
Een gespreksleider in een professioneel gesprek is degene die de verantwoordelijkheid draagt voor het verloop en resultaat van het gesprek. Dit betekent dat de gespreksleider:
- Doelgericht te werk gaat: wat wil je bereiken met het gesprek?
- Structuur aanbrengt in het gesprek: waarover ga je praten en in welke volgorde?
- Alle deelnemers aan het woord laat komen: creëert een veilige omgeving waarin iedereen zich gehoord voelt.
- Actief luistert: vat samen wat er gezegd wordt en stelt verduidelijkende vragen.
- De discussie in de hand houdt: zorgt ervoor dat het gesprek niet afdwaalt en dat de doelen worden behaald.
- Beslissingen neemt of conclusies trekt: zorgt ervoor dat er concrete afspraken worden gemaakt.
Wat zijn de belangrijkste kenmerken van een goede gespreksleider?
- Goede communicatieve vaardigheden: helder en duidelijk formuleren, goed luisteren, samenvatten.
- Neutrale houding: onbevooroordeeld en objectief.
- Respectvol: naar alle deelnemers en hun meningen.
- Doortastendheid: kan lastige onderwerpen bespreken en knopen doorhakken.
- Flexibiliteit: kan inspelen op onverwachte situaties.
Waarom is een gespreksleider belangrijk?
Een goede gespreksleider kan ervoor zorgen dat een professioneel gesprek:
- Effectief verloopt: de doelen worden behaald en er worden concrete afspraken gemaakt.
- Efficiënt is: er wordt geen tijd verspild en er wordt gericht gewerkt aan het onderwerp.
- Constructief is: er is een open en respectvolle sfeer waarin iedereen zich kan uiten.
- Aangenaam is: alle deelnemers voelen zich betrokken en gewaardeerd.
Hoe wordt een gespreksleider in de praktijk toegepast?
De rol van de gespreksleider kan per situatie verschillen. In sommige gevallen is er een formeel aangewezen gespreksleider, bijvoorbeeld bij een vergadering of een sollicitatiegesprek. In andere gevallen is er geen formele gespreksleider, maar neemt iemand in de groep de rol van gespreksleider op zich.
- Bereid je goed voor: weet wat je wilt bereiken met het gesprek en wat de agenda is.
- Kies de juiste locatie: zorg voor een rustige omgeving waar je ongestoord kunt praten.
- Begin met een duidelijke introductie: leg uit wat het doel van het gesprek is en wat er verwacht wordt van de deelnemers.
- Stel open vragen: stimuleer discussie en zorg ervoor dat alle deelnemers aan het woord komen.
- Luister actief: vat samen wat er gezegd wordt en stel verduidelijkende vragen.
- Vat regelmatig samen: zorg ervoor dat iedereen op de hoogte is van de stand van zaken.
- Maak duidelijke afspraken: rond het gesprek af met concrete afspraken en actiepunten.
Praktijkvoorbeeld
Een teamleider voert een functioneringsgesprek met een van zijn medewerkers. De teamleider is de gespreksleider en zorgt ervoor dat het gesprek op een constructieve en respectvolle manier verloopt. De teamleider stelt open vragen om de medewerker te laten vertellen over zijn of haar functioneren. De teamleider luistert actief naar de medewerker en vat regelmatig samen wat er gezegd wordt. De teamleider bespreekt samen met de medewerker de sterke en zwakke punten en stelt SMART-doelen op voor de toekomst.
Kritische kanttekeningen
De rol van de gespreksleider kan machtig zijn. Het is belangrijk dat de gespreksleider deze macht niet misbruikt, maar deze inzet om alle deelnemers te betrekken en een constructieve discussie te bevorderen.
Wat is een slechtnieuwsgesprek?
Een slechtnieuwsgesprek is een gesprek waarin je iemand negatieve of onaangename informatie moet overbrengen. Dit kan gaan om ontslag, een slechte prognose in de zorg, of een overlijden.
Wat zijn de belangrijkste kenmerken van een slechtnieuwsgesprek?
- Duidelijkheid: De boodschap moet duidelijk en direct gecommuniceerd worden.
- Respect: Behandel de ander met respect en waardigheid.
- Empathie: Toon begrip voor de gevoelens van de ander.
- Openheid: Beantwoord alle vragen van de ander eerlijk en open.
- Nazorg: Bied de ander ondersteuning en nazorg.
Waarom is een slechtnieuwsgesprek belangrijk?
- Menselijke waardigheid: Het is belangrijk om mensen met respect te behandelen, ook in moeilijke momenten.
- Vertrouwen: Een goed gevoerd slechtnieuwsgesprek kan het vertrouwen tussen mensen bevorderen.
- Verwerking: Het kan de ontvanger helpen om het slechte nieuws te verwerken en te accepteren.
- Preventie van misverstanden: Duidelijke communicatie kan misverstanden en conflicten voorkomen.
Hoe wordt een slechtnieuwsgesprek in de praktijk toegepast?
- Voorbereiding: Denk na over wat je wilt zeggen en hoe je het wilt zeggen.
- Omgeving: Kies een rustige en prettige omgeving voor het gesprek.
- Openingszin: Draai er niet omheen en start direct met het slechte nieuws door middel van een duidelijke en directe openingszin.
- Uitleg: Geef een heldere en beknopte uitleg van de situatie.
- Reactie: Geef de ander de tijd om te reageren en stel open vragen.
- Nazorg: Bied de ander ondersteuning en nazorg.
Praktijkvoorbeeld
Een arts moet een patiënt vertellen dat hij of zij een ongeneeslijke ziekte heeft. De arts kan dit doen door in een rustige omgeving met de patiënt te gaan zitten, de diagnose duidelijk en direct te communiceren, en de tijd te nemen om de reactie van de patiënt te bespreken. De arts kan de patiënt ook informatie over verdere behandeling en ondersteuning bieden.
Kritische kanttekeningen
- Er is geen universele aanpak: Er is geen pasklare methode voor het voeren van slechtnieuwsgesprekken. De beste aanpak hangt af van de specifieke situatie en de persoonlijkheid van de ontvanger.
- Emoties: Het kan moeilijk zijn om je eigen emoties onder controle te houden tijdens een slechtnieuwsgesprek.
- Cultuur: Culturele normen en verwachtingen kunnen de manier waarop slecht nieuws wordt gecommuniceerd beïnvloeden.
Wat is papegaaien als professionele gespreksvaardigheid?
Papegaaien, ook wel echoën genoemd, is een professionele gespreksvaardigheid die gericht is op het herhalen van de laatste woorden of zinnen van de spreker. Dit kan met of zonder interpretatie.
Wat is het doel van papegaaien?
Papegaaien heeft twee primaire doelen:
- Aandacht vestigen op belangrijke punten: Door te herhalen, benadruk je de kernpunten van de boodschap van de spreker. Dit helpt om misverstanden te voorkomen en verbetert het begrip.
- Controle of je de informatie correct hebt begrepen: Papegaaien is een manier om te verduidelijken dat je aandachtig luistert en de spreker wilt begrijpen. Door te herhalen, geef je de spreker de kans om te corrigeren of te verduidelijken als je iets verkeerd hebt begrepen.
Hoe pas je papegaaien effectief toe?
Papegaaien kan in diverse professionele settings worden toegepast, waaronder:
- Sollicitatiegesprekken: Herhaal de sleutelwoorden en -vaardigheden die de kandidaat noemt om te laten zien dat je aandachtig luistert en geïnteresseerd bent.
- Klantgesprekken: Herhaal de zorgen van de klant om te valideren dat je hun probleem begrijpt en om te zoeken naar een oplossing.
- Teamvergaderingen: Herhaal de ideeën van teamleden om te bevorderen dat iedereen gehoord wordt en om discussie te stimuleren.
- Presentaties: Herhaal de vragen van het publiek om te verduidelijken dat je ze begrijpt en om gerichter te antwoorden.
- Feedbackgesprekken: Herhaal de feedback van de manager om te laten zien dat je aandachtig luistert en om te verduidelijken dat je de feedback begrijpt.
Voorbeelden van papegaaien
- Sollicitatiegesprek:
- Kandidaat: "Ik ben erg gedreven om in een dynamische omgeving te werken waar ik mijn leiderschapsvaardigheden kan ontwikkelen."
- Interviewer: "U zoekt dus een uitdagende functie waar u uw capaciteiten kan benutten en uw team kan leiden?"
- Klantgesprek:
- Klant: "Ik ben niet tevreden met de service die ik heb ontvangen. De website was erg ingewikkeld en ik kon de informatie die ik zocht niet vinden."
- Medewerker: "U ervaart dus problemen met de gebruiksvriendelijkheid van onze website en u heeft moeite om de benodigde informatie te vinden?"
Tips
- Begin klein: Oefen met papegaaien in eenvoudige gesprekken en breid dit geleidelijk uit naar complexere interacties.
- Vraag om feedback: Vraag anderen om feedback op je papegaaitechniek om te zien of je de boodschap correct overbrengt.
- Wees geduldig: Het ontwikkelen van goede papegaaienvaardigheden kost tijd en oefening.
- Combineer met andere vaardigheden: Papegaaien is effectiever in combinatie met andere gespreksvaardigheden, zoals aandachtig luisteren, parafraseren en gevoelsreflectie.
Papegaaien is een eenvoudige maar krachtige tool die je kan helpen om je professionele gespreksvaardigheden te verbeteren en effectiever te communiceren in diverse settings.
Extra voordelen
- Verbetert het begrip: Door te herhalen, dwing je jezelf om na te denken over wat de spreker heeft gezegd.
- Toont betrokkenheid: Papegaaien laat de spreker zien dat je geïnteresseerd bent in wat ze te zeggen hebben.
- Verduidelijkt onduidelijkheden: Door te herhalen, kun je onopzettelijke fouten in interpretatie of vertaling opsporen.
- Stimuleert verdere discussie: Door de kernpunten van de spreker te herhalen, geef je ze de kans om hun ideeën te verduidelijken of aan te vullen.
Investeer in je professionele gespreksvaardigheden en papegaaien kan een waardevolle toevoeging zijn aan je repertoire.
Wat werkt: Motiverende gespreksvoering - Bartelink - Artikel
- Uitgangspunten van motiverende gespreksvoering
- Technieken voor motiverende gespreksvoering
- Toepassen van motiverende gespreksvoering
- Bereidheid tot verandering
- Stadia in het veranderingsproces
- Kritiek op motivatiestadia
- Zelfdeterminatietheorie
- Het continuüm van autonomie
- Conclusies voor onderbouwing van motiverende gespreksvoering
Met motiverende gespreksvoering willen hulpverleners cliënten in beweging brengen om hun levenswijze te veranderen. De kern van deze benadering is dat mensen gaan inzien dat ze een probleem hebben en dat ze gemotiveerd raken om dit aan te pakken.
Motivatie: de innerlijke gesteldheid die een persoon aanzet tot het verrichten of nalaten van bepaalde gedragingen. Het is geen vaststaande eigenschap van iemand.
Motiverende gespreksvoering (Miller en Rollnick): een cliëntgerichte maar directieve methode. Hiermee versterkt de hulpverlener de intrinsieke motivatie om te veranderen door ambivalentie van de cliënt te onderzoeken en op te lossen. Motiverende gespreksvoering is een stijl of filosofie waarmee de hulpverlener de motivatie van cliënten om te veranderen kan vergroten en hun ambivalentie kan verminderen.
Uitgangspunten van motiverende gespreksvoering
Het belangrijkste uitgangspunt is dat bereidheid tot verandering niet gezien wordt als een kenmerk van een cliënt dat vast staat, maar als een variërend resultaat van interpersoonlijke interactie. Door de reactie van de cliënt op de hulpverlener laat de cliënt zien waarom hij aarzelt in de aanpak van zijn problemen. De hulpverlener moet de aarzelingen herkennen en richting geven aan de cliënt om ze te onderzoeken en op te lossen. Het is belangrijk dat hulpverlener en cliënt samenwerken, maar wel zo dat ieder een eigen inbreng heeft.
Miller en Rollnick zeggen dat motiverende gespreksvoering is gebaseerd op de principes: empathie uitdrukken, ontwikkelen van discrepantie, vermijden van discussie, omgaan met weerstand en self efficacy ondersteunen.
Een empathische stijl is erg belangrijk bij motiverende gespreksvoering. Vanuit een accepterende houding helpt de hulpverlener de cliënt om over zijn ambivalentie heen te komen en te veranderen. De cliënt moet zelf bedenken waarom het belangrijk is om te veranderen. Weerstand van de cliënt moet gezien worden als een signaal om van strategie te veranderen.
De hulpverlener moet self-efficacy kunnen ondersteunen.
Self- efficacy: de overtuiging van de cliënt dat hij beschikt over de mogelijkheden die hij nodig heeft voor een gedragsverandering.
Wanneer de hulpverlener vertrouwen heeft in de mogelijkheden van de cliënt en dat laat merken, werkt dit als een selffulfilling prophecy. De cliënt raakt overtuigd van zijn capaciteiten.
Technieken voor motiverende gespreksvoering
Technieken die kenmerkend zijn voor gespreksvoering: reflectief luisteren, omgaan met weerstand, agenda bepalen en toestemming vragen en uitlokken van verandertaal.
Toepassen van motiverende gespreksvoering
In justitiële jeugdinrichtingen is er sprake van drang en dwang. Dit lijkt niet samen te kunnen gaan met
.....read more
Wat zijn de vijf stadia van een slecht nieuws gesprek?
De stadia van een slecht nieuws gesprek zijn:
- Voorbereiding
- Mededelen slecht nieuws
Eerst aftasten wat de cliënt wilt en weet en daarna stapsgewijs brengen. - Stoom afblazen en ruimte bieden voor emoties
Hier is het belangrijk niet te snel over te stappen op de volgende fase - Uitwerking boodschap, toelichting en/of argumentatie
- Uitzicht voor de toekomst en zoeken naar oplossingen
- 1 of 2158
- next ›
Online access to all summaries, study notes en practice exams
- Check out: Register with JoHo WorldSupporter: starting page (EN)
- Check out: Aanmelden bij JoHo WorldSupporter - startpagina (NL)
Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
- Use the menu above every page to go to one of the main starting pages
- Starting pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
- Use the topics and taxonomy terms
- The topics and taxonomy of the study and working fields gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up
- Check or follow your (study) organizations:
- by checking or using your study organizations you are likely to discover all relevant study materials.
- this option is only available trough partner organizations
- Check or follow authors or other WorldSupporters
- by following individual users, authors you are likely to discover more relevant study materials.
- Use the Search tools
- 'Quick & Easy'- not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject.
- The search tool is also available at the bottom of most pages
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
- Check out: Why and how to add a WorldSupporter contributions
- JoHo members: JoHo WorldSupporter members can share content directly and have access to all content: Join JoHo and become a JoHo member
- Non-members: When you are not a member you do not have full access, but if you want to share your own content with others you can fill out the contact form
Quicklinks to fields of study for summaries and study assistance
Field of study
- All studies for summaries, study assistance and working fields
- Communication & Media sciences
- Corporate & Organizational Sciences
- Cultural Studies & Humanities
- Economy & Economical sciences
- Education & Pedagogic Sciences
- Health & Medical Sciences
- IT & Exact sciences
- Law & Justice
- Nature & Environmental Sciences
- Psychology & Behavioral Sciences
- Public Administration & Social Sciences
- Science & Research
- Technical Sciences
Add new contribution