Onderneming en recht hoorcollege 5 Rechten UL B2 (2019-2020)

Onderneming en recht hoorcollege 5 Rechten UL B2 (2019-2020) Bedrijfswetenschappen II

1. Welke onderwerpen worden behandeld in het hoorcollege?

• Balans, winst- en verliesrekening en kasstroomoverzicht.
• Accounting principles en waardering
• Kosten en operationele structuur
• Boek- versus markt- en liquidatiewaarde van de onderneming

De balans

De balans bestaat uit het eigen vermogen + het vreemd vermogen (art 2:364 BW). Bezittingen zijn 'activa'. Deze worden onderverdeeld in vaste activa (duurzame goederen van de onderneming, die langdurig gebruikt worden) en vlottende activa (grondstoffen, etc. Deze worden sneller verbruikt). Vaste activa hebben afschrijvingen. Hoe verder naar beneden aan de linkerzijde van de balans, hoe meer liquide het bezit. Aan de rechterzijde geldt: hoe verder naar beneden, hoe acuter de schuld! Belangrijk is om te onthouden dat vreemd vermogen ruimer is dan alleen schulden.

Wanneer is er sprake van een actief? Dit is een bedrijfsmiddel waarover de onderneming door een gebeurtenis in het verleden de beschikking heeft verkregen, waarvan in de toekomst economisch voordeel verwacht wordt, en het moet betrouwbaar te waarderen zijn. Dit kan bijvoorbeeld op basis van de aanschafprijs. Personeel, merknaam, etc. kan dus niet op de balans vermeld worden. Dit is namelijk te subjectief. Over het algemeen kunnen zaken die een bepaalde duidelijke prijs hebben, wel op de balans vermeld worden.

Winst- en verliesrekening

Dit wordt omschreven in art. 2:377 BW. Deze rekening laat opbrengsten en kosten zien. Kosten zijn de geldwaarde van de voor de productie gebruikte productiemiddelen (input). Opbrengsten zijn de waarde van de geleverde output aan de klanten. Dus van het resultaat van het productieproces. Dit is duidelijk iets anders dan ontvangsten en uitgaven, omdat er vaak een verschil in tijd in zit.

Kasstroomoverzicht

Dit laat de uitgaven en de ontvangsten zien. Ten eerste is er de operationele kasstroom. Hierin staan ontvangsten van afnemers en uitgaven aan leveranciers, werknemers, etc. Er is een investeringskasstroom waarin de investeringen/desinvesteringen in vaste activa te zien zijn. Daarnaast is er de financieringskasstroom, waarin het aantrekken/afstoten van vermogen weergegeven is.

Accounting principles

Dit zijn principes die gehanteerd worden bij het opstellen van de balans en de winst- en verliesrekening. Ze geven aan hoe bepaalde kosten en opbrengsten bepaald moeten worden. In art. 2:384.3 wordt aangegeven wat de waarde van bedrijfsmiddelen is bij continuïteit, dus bij voortgezet gebruik in de toekomst. Deze waarde is hoger dan de liquidatiewaarde.

Kosten worden uitgesmeerd over de periode waarin het product wat ermee gekocht is verbruikt wordt. Kosten van zaken die in dezelfde periode verbruikt zijn, zijn tevens uitgaven. Denk aan kosten van energie en lonen.

Het is ook mogelijk dat uitgaven nog geen kosten betekenen. Men koopt iets, wat nog niet in dezelfde periode verbruikt is. Dit leidt tot 'activeren': de kosten worden doorgeschoven naar de toekomst. Dit mag alleen als er ook toekomstige opbrengsten verwacht worden.

Het is ook mogelijk dat kosten nog geen uitgaven betekenen. Dit leidt tot 'passiveren': het naar voren halen van kosten. Het gaat dan om zaken die al wel verbruikt, maar nog niet betaald zijn.

Waardering bezittingen

De waardering van bezittingen en schulden wordt onder andere uitgedrukt in de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Deze twee waardebegrippen houden verband met de vraag of de productie van een bedrijf voortgezet moet worden wanneer deze verliesgevend is. Bedrijfswaarde is de waarde die de onderneming genereert wanneer de bedrijfsvoering voortgezet wordt. De opbrengstwaarde is de waarde wanneer alle machines en andere bezittingen van de onderneming verkocht zouden worden. Wanneer de bedrijfswaarde hoger is dan de opbrengstwaarde, loont het daarom om de onderneming nog even voort te zetten, ook al is de productie verliesgevend.

Kosten en operationele structuur

De belangrijkste kostenindeling is die tussen constante kosten en variabele kosten. Constante kosten kunnen irrelevant zijn voor de beslissing om te stoppen of door te gaan met de onderneming. In zo'n geval is er sprake van 'sunk costs'. De dekkingsbijdrage wordt gevormd door de 'winst per product'. Aan de hand van de dekkingsbijdrage kan berekend worden hoeveel er geproduceerd moet worden om aan de constante kosten te voldoen.

Operationeel risico is de 'gevoeligheid van het bedrijfsresultaat voor veranderingen in de afzet'. Wanneer er veel contante kosten zijn is dit operationeel risico groter.

Boekwaarde, marktwaarde en liquidatiewaarde

De jaarrekening loopt niet vooruit op positieve verwachtingen en gaat uit van continuïteit van de onderneming. Deze jaarrekening geeft inzicht in het vermogen en het resultaat en het kasgenererend vermogen. Het biedt dus algemene informatie, op basis waarvan mensen zich een oordeel kunnen vormen over wat de onderneming in de toekomst zal gaan verdienen. Dit kunnen ze bijvoorbeeld gebruiken in de beslissing om al dan niet aandelen van de onderneming te kopen.

De boekwaarde is aan strenge normen onderhevig. Het gaat er hier om dat de vermogensherkomst van bezittingen zichtbaar is.

De marktwaarde wordt gevormd door de contante waarde van de verwachte toekomstige kasstromen. Ook de aanschaf van een machine vindt plaats op basis van de waarde die er in de toekomst (naar verwachting) mee gegenereerd zal worden.

De liquidatiewaarde is de (geschatte) opbrengst van de plotselinge verkoop van de bedrijfsmiddelen.

2. Welke onderwerpen worden besproken die niet worden behandeld in de literatuur?

Er worden geen onderwerpen besproken die niet worden behandeld in de literatuur.

3. Welke recente ontwikkelingen in het vakgebied worden besproken?

Er worden geen recente ontwikkelingen in het vakgebied besproken.

4. Welke opmerkingen worden er tijdens het college door de docent gedaan met betrekking tot het tentamen?

Er worden geen opmerkingen gedaan met betrekking tot het tentamen.

5. Welke vragen worden behandeld die gesteld kunnen worden op het tentamen?

Er worden geen specifieke tentamenvragen behandeld.