Wat is posttraumatische stressstoornis (PTSS)?

PTSS is een psychische aandoening die kan ontstaan na een traumatische gebeurtenis, zoals een ernstig ongeluk, een geweldsmisdrijf of een natuurramp.

Wat zijn de belangrijkste symptomen van PTSS?

• Herbelevingen van de traumatische gebeurtenis (flashbacks, nachtmerries)
• Vermijding van prikkels die herinneren aan de traumatische gebeurtenis
• Verhoogde angst en schrikachtigheid
• Slaapproblemen
• Concentratieproblemen
• Prikkelbaarheid
• Negatieve gedachten en gevoelens
• Veranderingen in lichamelijke reacties (bijv. hartkloppingen, zweten)

Waarom is PTSS belangrijk?

PTSS kan een ernstige impact hebben op iemands leven. Het kan leiden tot sociale isolatie, verminderde kwaliteit van leven en arbeidsongeschiktheid.

Prevalentie in Nederland

Ongeveer 6% van de mensen in Nederland maakt in hun leven PTSS mee. Vrouwen worden twee keer zo vaak getroffen als mannen.

Hoe werkt PTSS in de praktijk?

Na een traumatische gebeurtenis ervaren mensen vaak symptomen van angst en stress. Dit is normaal. Bij PTSS verdwijnen deze symptomen niet na verloop van tijd, maar worden ze juist erger. Mensen met PTSS kunnen last krijgen van herbelevingen van de traumatische gebeurtenis, vermijdingsgedrag en andere symptomen die hun dagelijks leven beïnvloeden.

Praktijkvoorbeeld

Een man die een auto-ongeluk heeft gehad, kan na het ongeluk last krijgen van flashbacks van het ongeluk. Hij kan bang worden om in de auto te stappen en vermijdt drukke wegen. Hij kan ook last krijgen van slaapproblemen, concentratieproblemen en prikkelbaarheid.

Wat is de behandeling van PTSS?

Er zijn verschillende behandelingen beschikbaar voor PTSS, waaronder:

Psychotherapie:

• Cognitieve gedragstherapie (CGT): helpt om negatieve gedachtenpatronen en gedragingen die PTSS-symptomen in stand houden te herkennen en te veranderen.
• Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR): helpt om traumatische herinneringen te verwerken en de emotionele lading ervan te verminderen.
• Exposuretherapie: helpt mensen om geleidelijk blootgesteld te worden aan de situaties die ze vrezen, waardoor ze leren om hun angst te beheersen.
• Narratieve exposure: helpt mensen om een ​​coherent verhaal te vertellen over hun traumatische ervaring, wat kan helpen om de ervaring te integreren in hun levensverhaal.
• Groepstherapie: kan mensen met PTSS helpen om steun en contact met anderen te ervaren die soortgelijke ervaringen hebben meegemaakt.

Medicatie:

• Antidepressiva: verhogen de hoeveelheid serotonine en/of noradrenaline in de hersenen, wat kan helpen om de symptomen van angst en depressie te verminderen.
• Anxiolytica: kalmeringsmiddelen die angst en paniek kunnen verminderen. Deze medicijnen worden meestal alleen op korte termijn gebruikt vanwege het risico op afhankelijkheid.

Andere behandelingen:

• Ontspanningstechnieken: zoals yoga, meditatie en ademhalingsoefeningen, kunnen helpen om angst te verminderen.
• Slaaptherapie: kan helpen bij slaapproblemen die vaak gepaard gaan met PTSS.
• Lichaamsbeweging: regelmatig bewegen kan angst en stress verminderen.

Combinatietherapie:

Vaak is een combinatie van therapieën het meest effectief bij de behandeling van PTSS. Bijvoorbeeld, een combinatie van CGT en EMDR kan effectiever zijn dan elke behandeling op zich.

Aandachtspunten

• PTSS is een ernstige aandoening die professionele behandeling vereist.
• Het is belangrijk om hulp te zoeken als u last heeft van symptomen van PTSS.
• Er zijn verschillende behandelmogelijkheden beschikbaar die effectief kunnen zijn.
• Het is belangrijk om geduld te hebben tijdens de behandeling.