Artikelsamenvatting bij The dualistic role of child noncompliance: Normal developmental process and indicator of child psychopathology van Livesay & Roberts - 2020

Introductie

De rol van ouders en het opvolgen van ouderinstructies door kinderen, ookwel naleving of compliance genoemd, is belangrijk voor de socialisatie van 2- tot 6-jarige kinderen. De mate van naleving hangt af van een complex samenspel van factoren zoals diegene die de instructies geeft (e.g. ouders of leraren), het soort instructie (e.g. stop met A, doe B), de setting (e.g. thuis of school), de aanwezigheid van afleidende objecten (e.g. speelgoed, andere kinderen), en specifieke kenmerken van het kind (e.g. geslacht, leeftijd). Uit eerdere onderzoeken blijkt dat tot de leeftijd van 4 jaar de meeste kinderen weinig tot geen naleving laten zien, maar dat ouders dit gedrag zien als normaal en horende bij de leeftijd. Na deze leeftijd lijkt er een verschuiving te zijn naar meer naleving.

Wanneer niet-naleving (ookwel non-compliance) blijft aanhouden, wordt dit gezien als één van de indicatoren voor Oppositional Defiance Disorder (ODD) en een risicofactor voor Conduct Disorder (CD) op latere leeftijd. De klinische criteria zijn voor verschillende leeftijden anders:

• Tot 5 jaar: niet-naleving is meer de helft van de tijd aanwezig voor tenminste 6 maanden
• Vanaf 5 jaar: niet-naleving is minimaal 1 keer per week aanwezig voor tenminste 6 maanden

Bij het meten van de mate van naleving is het belangrijk dat de taak die uitgevoerd dient te worden wel binnen de competenties van het kind liggen (het kind begrijpt de instructie en zou deze theoretisch gezien moeten kunnen uitvoeren).

Methode

N = 40 Europese-Amerikaanse gezinnen (21 jongens, 19 meisjes) die gelijk verdeeld waren over 4 groepen:

• 2,0–2,9 jaar
• 3,0–3,9 jaar
• 4,0–4,9 jaar
• 5,0–5,9 jaar

Alle kinderen hadden een gemiddelde ontwikkeling op o.a. de Subschaal Agressiegedrag (T-score lager dan 64) van de CBCL en taalontwikkeling volgens de PLS-5. Daarnaast was er ook geen voorgeschiedenis beperkte geestelijke gezondheid of enige DSM5-diagnose.

Ouders werden getraind om gedurende een periode van twee weken niet-naleving thuis op te sporen en vast te leggen met de Behavior Record Card (BRC 's).

Resultaten

Voor alle demografische factoren behalve het aantal broers en zussen waren de vier leeftijdscohorten vergelijkbaar.

Het gemiddelde aantal keren van niet-naleving per dag verschilde niet significant tussen de leeftijdsgroepen onder de 4 jaar vergeleken met die van boven de 4 jaar. Ook waren er geen siginificante verschillen in gemiddeldes tussen de 4 leeftijdsgroepen. Er was wel een significant lager gemiddeld aantal niet-nalevering bij de leeftijdsgroepen boven de 5 jaar vergeleken met die van onder de 5 jaar.

Ook is er gekeken naar het percentage hele dagen waarop niet-naleving meer dan de helft van de dagen (voor onder de 5 jaar) en minimaal 1 keer voorkwam (voor 5 jaar en ouder), zoals de DSM-5 criteria aangeven. Er waren geen significante verschillen tussen de de leeftijdsgroepen onder de 4 jaar vergeleken met die van boven de 4 jaar; tussen de 4 leeftijdsgroepen en tussen de de leeftijdsgroepen onder de 5 jaar vergeleken met die van boven de 5 jaar (deze laatste kwam wel redelijk dichtbij significantie).

De betrouwbaarheid van thuisobservaties van niet-naleving waren berekend en resulteerde in een hoge betrouwbaarheidscoëfficiënt van r_xx (38) = .908.

Conclusie

In tegenstelling tot de laboratoriummeting van de kans op naleving, bleek het overgangspunt voor verminderde frequentie van niet-naleving thuis voor normale kinderen 5 jaar te zijn in plaats van 4 jaar. Dit is ook wat eerdere onderzoeken van observaties van de frequentie van niet-naleving in huis vonden. Deze discrepantie kan voortkomen uit:

• Het feit dat thuisobservaties minder controleerd zijn en een hogere ecologische validiteit hebben. Er is meer invloed vanuit andere factoren zoals andere aanwezigen (e.g. ouder, broer/zus), verschillende soorten instructies en veel verschillende settings waarin de ouder met het kind interacties heeft vergeleken met labobservaties.
• Bij thuisobservaties is er waarschijnlijk sprake van lagere codeernauwkeurigheid van ouders vergeleken met professionals en lagere statische power.

Daarnaast heeft dit onderzoek ook laten zien dat van de 40 kinderen er 37 aan de DSM criteria voor niet-naleving voldeden, terwijl deze kinderen allemaal normaal scoorde op de CBCL. Er zit dus een discrepantie tussen deze instrumenten wat kan voortkomen uit:

• DSM5 criteria zijn minder sensitief voor het weerspiegelen van ontwikkelingstransities vergeleken met geobserveerde frequenties van niet-naleving thuis.
• DSM5 ziet niet-naleving als een symptoom van stoornissen in plaats van een normaal fenomeen van de ontwikkeling van een kind.

Het wordt aanbevolen om zowel de frequenties van niet-naleving thuis geobserveerd door ouders als de klinische waarschijnlijkheid dat er sprake is van (niet-)naleving te verkrijgen om de mate van naleving van 2- tot 6-jarige kinderen te evalueren die zijn doorverwezen voor externaliserende stoornissen.