Johnson; Conceptual models and their relevance to assessment and intervention

Onderzoek naar psychopathologie bij kinderen ligt achter vergeleken bij het onderzoek naar volwassenen. Dit komt door de (historisch gezien) mindere status van kinderen en door minder fondsen die bereid zijn onderzoek te betalen. Het gebrek aan kennis over kinderen heeft ertoe geleid dat belangrijke ontwikkelingsfactoren van kinderen vergeten worden, die van belang zijn om de natuur van problematiek bij kinderen te begrijpen en om effectieve interventies te plannen. Er komt steeds meer aandacht voor kinderen in onderzoek.

Psychopathologisch model: opvattingen t.a.v. de rol van biologische, psychologische en omgevingsfactoren die bijdragen aan de ontwikkeling van psychopathologie > conceptueel en theoretisch framework die de clinici gebruiken om informatie te organiseren en om ‘abnormaal’ gedrag vast te stellen.

Medisch model/ziektemodel

• Biologisch perspectief van psychopathologie
• Biologische factoren spelen een rol in de ontwikkeling van psychopathologie. Dit kunnen factoren zijn zoals: genetische factoren, effecten van hersenbeschadigingen, effect van vergiftigingen, biologische disbalansen, effecten van diëten, en specifieke psycho-fysiologische abnormaliteiten.
• Diagnostiek: onderzoeken in hoeverre de kenmerken van een kind overeenkomen met een diagnose van een vorm van psychopathologie, en beslissen of de aard van biologische factoren relateren aan de problemen die het kind toont.
• Behandeling: omdat wordt aangenomen dat de psychopathologie biologisch is bepaald, wordt er gekozen voor een farmaceutische of een andere biologische benadering van behandeling.

Psychodynamisch model

• Mix van het medisch en psychoanalytisch (Freud) model.
• Theorie: een kind moet bepaalde psychoseksuele fasen doorlopen die van belang zijn voor de persoonlijke en het sociaal-emotionele welzijn.
  
  • Psychoseksuele fasen: oraal, anaal, fallisch en genitaal > in elke fase specifieke taken/interesses.
• Structureel: verschillende constructen van persoonlijkheid interacteren met elkaar. Deze interacties worden ook weer gevormd door de ervaringen van het kind in de psychoseksuele fasen.
  
  • Freud: 3 constructen: Id, Ego, en Superego. Goede balans? Optimale aanpassing en persoonlijk functioneren.
  • Intrapsychische conflicten kunnen ontstaan tussen de constructen. Deze conflicten kunnen zowel bewust als onbewust plaatsvinden. Het Ego is zwak en incapabel om met deze conflicten om te gaan op het bewuste niveau. Daarom probeert het Ego de conflicten te verbannen naar het onbewuste niveau, maar daar zorgt het juist voor meer problemen voor het individu.
• Overeenkomst medisch model: zoals symptomen van fysieke ziekte resulteren van onderliggende ziekteprocessen, worden symptomen van mentale ziekte gezien als resulterend van onderliggende psychologische problemen.
• Diagnostiek: het gebruik van ouder- of kindinterviews en het gebruik van psychologische testen die zijn ontworpen om onbewuste conflicten en persoonlijkheidsdynamieken die kunnen bijdragen aan het probleem, te ontlokken.
  
  • Verbaal of door spel.
  • Testen: projectieve technieken. Projectieve hypothese: wanneer een individu in aanraking komt met een ongestructureerde test stimulus, hij/zij zal proberen om structuur aan te brengen, en door dat te doen, komt er informatie vrij over persoonlijkheidsdynamiek, gebieden van conflict, etc.
• Behandeling: bewustzijn van onbewuste factoren die relateren aan het probleem ontwikkelen (door verbale interacties met de therapeut of door spel). Wanneer deze moeilijkheden aan het licht zijn gebracht, wordt geprobeerd deze problemen op te lossen en meer adaptieve manieren van coping te ontdekken.

Gedragsmodel

• Nadruk op externe omgevingsfactoren i.p.v. onderliggende (biologische of intrapsychische) factoren.
• Focus ligt vaak op openlijk gedrag. Het problematisch gedrag wordt als primair probleem gezien. Er wordt aangenomen dat veel van dit abnormale gedrag komt door klassieke conditionering, operante conditionering en observationeel leren.
• Diagnostiek: focus ligt op het bepalen van specifieke factoren die hebben geresulteerd in het maladaptieve functioneren van het kind en de omgevingsfactoren die dit gedrag uitlokken. Een interview is vaak startpunt van diagnostiek.
  
  • Basisinformatie die nodig is: SORC
    
    • S: stimuli of situatie die maladaptief gedrag ontlokt.
    • O: organismic variables (fysieke factoren, cognities die gedrag beïnvloeden).
    • R: response
    • C: consequences
  • Mogelijk door observaties
• Behandeling: verschillende benaderingen gebaseerd op de opvatting dat abnormaal gedrag geleerd is en gewijzigd kan worden door de systematische applicatie van leerprincipes en andere methoden.
  
  • Systematische desensitivisering, modeling, operante conditionering, cognitieve gedragstherapie.

Client-centered model

• Psychopathologie wordt veroorzaakt door sociale of omgevingsfactoren die interfereren met de persoonlijke groei van een individu. Als resultaat van deze interferentie, begint het individu zich te gedragen op manieren die niet zelfverbeterend zijn. Eigenwaarde en het gevoel van emotioneel welzijn zijn verloren (of significant verslechterd) en gedrag wordt meer disfunctioneel.
• Diagnostiek: het gaat er niet om wat er ‘verkeerd’ is bij de cliënt, maar toch zal er zekere informatie nodig zijn.
• Behandeling: spel of verbale interactie > vooral aandacht aan de relatiefactoren en een verduidelijking van de gevoelens van het kind door het proces van reflectie.
  
  • Cliënt-gecentreerd: de cliënt bepaald hoofdzakelijk welke richting de therapie zal gaan.

Familie model

• De familie wordt gezien als een complex, dynamisch sociaal systeem waarin het gedrag van ieder familielid functie is van druk binnen het systeem. De symptomen van een kind zijn zo gezegd geen manifestaties van de pathologie van het kind, maar meer het resultaat van meer algemene familie disfunctie.
• Diagnostiek: veel verschillende manieren waaronder observatie (m.b.v. ‘coding systems’).
• Behandeling: verschillende benaderingen, focus ligt vaak op het omgaan met familieproblemen.

Eclectische benadering

• Uit verschillende modellen het beste nemen.