Kindergeneeskunde - Geneeskunde - Bundel
- 2223 reads
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Een kind met een chronische ziekte heeft een 2 keer zo hoog risico om later in het leven psychische klachten te ontwikkelen dan gezonde personen. Het gaat dan niet alleen om psychiatrische problemen. Met name klachten als gedrags- en aanpassingsproblemen komen veel voor.
Vanaf de geboorte totdat het kind 4,5 jaar is, moeten onderstaande taken door het gezin worden uitgevoerd. Bij een chronische ziekte in deze periode komt dit in het gedrang.
Hechting: tot de leeftijd van 6 maanden hecht een kind zich met name aan degene die hem/haar verzorgt. Dit kunnen verschillende mensen zijn. Vanaf 6 maanden wordt de hechting specifieker naar 1 persoon gericht. Voor een goede hechting is een goede afstemming tussen verzorger en kind nodig. De verzorger moet bijvoorbeeld adequaat reageren op slaap en honger. Hechting vindt plaats in een kritische periode. Dit betekent dat er een bepaalde window is wanneer het kind goed kan hechten. Als dit door bijvoorbeeld ziekte dan niet gebeurt, is de kans groot dat het kind later in het leven ook hechtingsproblemen ontwikkelt.
Interactie en sociale feedback
Co-regulatie: de volwassene moet zich aanpassen aan het kind
Aanmoedigen interactie met andere kinderen
Na de leeftijd van 4,5 jaar staan andere gezinstaken op de voorgrond:
Bevorderen van zelfcontrole
Bevorderen van zelfwaardering
Bevorderen van onafhankelijkheid en initiatief
Open communicatie en tolerantie
Toekomstperspectief
Niet alleen bij objectief ernstige ziekten ontwikkelen kinderen psychische problemen. Acne kan voor pubers bijvoorbeeld erg invaliderend zijn. De ernst van een aandoening speelt wel mee in de kans op latere psychische problemen, maar er zijn veel meer factoren.
Deze factoren zijn: aard van de ziekte, stadium van ziekte, leeftijd kind, sociaal-emotionele ontwikkeling, cognitieve ontwikkeling en gezinsfactoren.
Kinderen hebben vaak last van zichtbare ziektes. Moeheid en pijn kunnen leiden tot veel schoolverzuim (bijvoorbeeld bij reuma).
Een lange ziekteduur is gerelateerd aan het ontwikkelen van somberheid.
Kinderen moeten hun ziekte kunnen verwerken. Deze verwerking is een soort rouwproces. Hierbij rouwen ze om het toekomstbeeld dat ze zich hadden voorgesteld (en dat ze door ziekte niet meer kunnen bereiken). Langzaam wordt dan acceptatie bereikt.
Ziekte bij een jong kind heeft met name invloed op:
Hechting
Bereiken van ontwikkelingsmijlpalen
Mobiliteit
Ziekte bij kinderen op de schoolleeftijd heeft met name invloed op:
Schoolse vaardigheden: door missen van school en concentratieproblemen.
Sport en prestatie
Sociaal functioneren
Ziekte bij adolescenten heeft met name invloed op:
Sociale aanpassing
Identiteitsvorming
(on)afhankelijkheid van familie
Therapietrouw
Met kinderen van basisschoolleeftijd worden kinderen tussen de 4 en 12 jaar bedoeld.
Taken die kinderen normaalgesproken uitvoeren en leren in de leeftijd van 4 tot 12 jaar zijn:
Motorische ontwikkeling: met name kleuters. Denk aan knippen, tekenen, ballen gooien.
Gevoelens herkennen en reguleren
Ontwikkelen van autonomie en zelfstandigheid: dit gebeurt vooral in groep 7 en 8.
Relaties met leeftijdsgenoten ontwikkelen: vanaf de basisschoolleeftijd worden echte vriendschappen gesloten, die ook lang kunnen aanhouden.
Functioneren op school
Lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak komen veel voor op de basisschoolleeftijd. Vaak zijn ze kortdurend. Als het langer aanhoudt, kan het leiden tot emotionele problemen, gedragsproblemen en schoolverzuim. De incidentie stijgt bij 12 jaar flink, dus het is zeker ook een probleem na de basisschoolleeftijd. De incidentie is hoger bij meisjes. Dit verschil tussen jongens en meisjes neemt toe in de puberteit.
De meest voorkomende klachten zijn:
Buikpijn: kinderen met buikpijn zonder lichamelijke oorzaak hebben een verhoogd risico om ook als volwassene veel buikpijn te hebben.
Hoofdpijn
Vermoeidheid
De behandeling van buikpijn bestaat uit:
Uitsluiten van lichamelijke oorzaak
Zoeken naar uitlokkende factoren: hiervoor kan bijvoorbeeld een buikpijn-dagboek worden bijgehouden. Misschien heeft het kind alleen buikpijn op de dagen dat het gym heeft op school.
Geruststelling: met name de ouders kunnen erg bezorgd zijn.
De meeste kinderen met buikpijn hebben na bovenstaande aanpak beduidend minder klachten. Een kleine groep heeft echter een multidisciplinaire aanpak nodig. Daarbij kan de psycholoog een rol spelen. Er moet onder andere worden nagegaan of de ouders de klacht (onbewust) in stand houden. En je moet onderzoeken of er secundaire ziektewinst is.
De behandeling van vermoeidheid bestaat uit:
Medische en psychiatrische problematiek uitsluiten
Geruststelling
Cognitieve gedragstherapie
Systeemtherapie: het gezin speelt namelijk vaak een belangrijke rol bij het in stand houden van de vermoeidheid.
Wanneer een kind eerder een ziekte heeft gehad, is de kans groter dat hij/zij later lichamelijke klachten ontwikkelt. Een normale klacht wordt eerder als ziekte ervaren. Er zal meer aandacht naar toe gaan en er worden meer dingen aan toegeschreven.
Wanneer een kind met lichamelijke klachten bij een psycholoog komt, worden de volgende aspecten onderzocht:
Intelligentie-onderzoek
Persoonlijkheidsonderzoek
Registratie van de klacht, mogelijk door middel van een klachten-dagboek
De klachtenanalyse die vervolgens door de psycholoog wordt uitgevoerd, gebeurt op verschillende niveaus: individueel niveau, systemisch (met name het gezin wordt hierbij betrokken) en ontwikkelingsgericht.
Het behandelingsdoel van een psycholoog is de normale ontwikkeling te herstellen. Het gaat dus niet direct om afname van de klacht, maar om afname van de gevolgen van de klacht. Denk hierbij aan het verminderen van schoolverzuim.
Een techniek die bij de behandeling wordt gebruikt is cognitieve gedragstherapie. Hierbij verander je denkpatronen die de problemen in stand houden. Het idee is dat een gedachte een gevoel veroorzaakt en dat gevoel vervolgs gedrag. Op al deze 3 niveaus kun je met cognitieve gedragstherapie ingrijpen.
Een tweede techniek is zelfhypnose:
Je probeert een staat van ander bewustzijn te bereiken (een soort trance). Deze staat komt in het dagelijks leven ook voor, bijvoorbeeld wanneer je heel geconcentreerd een tentamen maakt en je niet merkt dat er ineens iemand naast je staat.
Door de toestand van geconcentreerde aandacht maak je je los van de uitwendige wereld.
Het idee is dat je deze trance-toestand leert opwekken. Kinderen kunnen het vervolgens bijvoorbeeld gebruiken als ze geprikt moeten worden.
Indicaties: pijnklachten, somatische klachten, verwerken van traumatische gebeurtenissen.
Kan vanaf een leeftijd van 4-5 jaar worden gebruikt.
Bij de opvang van een acuut ziek kind is het heel belangrijk het gewicht te kunnen schatten. De hoeveelheden vocht en medicatie die je toedient hanger er namelijk vanaf. Het gewicht voor kinderen tussen 1 en 10 jaar is te berekenen met de volgende formule:
Gewicht (kg) = 2,5 x leeftijd + 8
Voor kinderen jonger dan 1 jaar geldt:
Pasgeborene: 3,5 kg
6 maanden: 6 kg
8 maanden: 8 kg
1 jaar: 10 kg
Bij acuut zieke kinderen ligt het probleem vaak bij de ademhaling. Een voorbeeld is asystolie: bij een kind heeft dit meestal een respiratoire oorzaak, bij volwassenen heeft dit meestal een cardiale oorzaak.
Zowel circulatoir falen als respiratoir falen leiden uiteindelijk tot hypoxie en vervolgens tot een hartstilstand. Bij kinderen is hypoxie een laat teken, omdat zij nog lang compensatiemechanismen kunnen inzetten. Wanneer hypoxie eenmaal is bereikt, is het veel lastiger een kind weer in goede conditie te brengen dan voordat er hypoxie was.
Redenen van respiratoir falen zijn:
Respiratory distress: bovenste luchtwegobstructie (infectieus, corpus alienum), pneumonie, astma, bronchiolitis.
Ademdepressie: verhoogde intracraniële druk, intoxicatie, convulsies.
Redenen van circulatoir falen zijn:
Vochtverlies: diarree/braken, bloedingen, brandwonden
Verstoorde verdeling van vocht over het lichaam: shock, anafylaxie
Problemen van pompfunctie van het hart: ritmestoornissen, obstructie van de circulatie, pericarditis, cardiomyopathie, etc.
De structuur van de eerste opvang is als volgt:
Primary survey en resuscitatie: volgens ABCDE protocol
Secondary survey
Emergency treatment
Wanneer hartmassage nodig is zijn een aantal dingen van belang:
Diepte: 1/3 deel van de thorax indrukken
Frequentie: 100 keer per minuut
Bij kinderen is de verhouding hartmassage – beademing anders dan bij volwassenen: 15:2 in plaats van 30:2
A: airway
De luchtweg beoordeel je door na te gaan of een kind geluid maakt. Als het kan huilen of praten is de luchtweg open. Wanneer het kind spontaan geen geluid maakt, spreek je het aan of prikkel je het om geluiden uit te lokken. Lukt dit niet, dan ga je kijken-luisteren-voelen naar de ademhaling. Voel en hoor je geen luchtstroom en zie je tevens de thorax niet omhoog komen, dan is de ademweg niet vrij. Voer de jaw thrust of chin lift uit.
B: breathing
De beoordeling bij B bestaat uit 3 onderdelen: beoordeel de ademarbeid, beoordeel de effecten van de ademarbeid en beoordeel aanwezigheid van systemische effecten van respiratoir falen:
Ademarbeid: ademfrequentie, intrekkingen (subcostaal, intercostaal, in jugulo, sternaal), hulpspieren, geluiden, kreunen, neusvleugelen.
Effecten ademarbeid: thoraxexcursies, luchtstroom, saturatie
Systemische effecten respiratoir falen: hartfrequentie, huidskleur, bewustzijn
Slechte tekenen zijn:
Uitputting: de compensatiemechanismen vallen weg.
Stille thorax (weinig bewegingen): kind levert wel arbeid, maar kennelijk komt het geen lucht naar binnen.
Centrale cyanose
Saturatie onder de 85%
C: circulatie
Ook hier beoordeel je eerst de verschijnselen en daarna de effecten:
Verschijnselen: hartfrequentie, polsvolume (zuigelingen: a. brachialis, kinderen: a. carotis), capillaire refill (op sternum), bloeddruk.
Effecten: ademfrequentie, kleur, perifere temperatuur, mentale status (kinderen kunnen zowel geagiteerd als suf zijn bij een slechte circulatie), diurese, lactaat (teken van anaërobe verbranding).
Hypotensie is een erg slecht teken. Kinderen kunnen de tensie namelijk lang op peil houden. Wanneer hypotensie eenmaal optreedt, kan een kind erg hard achteruit gaan.
Bij de C start je met vullen: 20 ml fysiologisch zout per kg lichaamsgewicht. Wanneer na herbeoordeling geen verbetering optreedt, herhaal je dezelfde hoeveelheid. Vervolgens weer herbeoordelen en eventueel herhalen. Bij veel vullen loop je het risico op longoedeem.
D: disability
Je kijkt naar 3 hoofdgroepen:
Bewustzijn: AVPU
Lichaamshouding
Pupilreactie
Casus 16 Fatima
Tijdens de avonddienst wordt Fatima binnengebracht op de SEH. Ze is 12 maanden oud en heeft sinds een aantal dagen last van diarree en spugen. De huisarts had haar thuis bezocht in verband met sufheid en heeft haar toen direct met de ambulance naar het ziekenhuis gestuurd. Ze was apathisch, haar ogen draaiden weg, ze had een steunende ademhaling en een apnoe. Tijdens deze apnoe werd ze grauw en cyanotisch. Op de SEH ziet u een zieke, geprikkelde zuigeling met een wisselend bewustzijn. Ze weegt 10 kg, haar temperatuur is 38,5 graden Celsius, de bloeddruk is 105/67, de pols is 200 per minuut, de ademhalingsfrequentie is 40 per minuut en de capillaire refill is vertraagd (4 seconden). De huidturgor is niet verminderd.
1. Een vitaal bedreigd kind benader je volgens het ABCDE-systeem.
2. De snelle pols, het wisselende bewustzijn en de vertraagde capillaire refill geven aan dat er een shock gaande is. De shock kan zijn ontstaan door een infectie of door dehydratie bij haar diarree en spugen.
3. Vullen via een infuus. Je geeft als bolus 20 ml/kg lichaamsgewicht. Daarna stel je onderhoud in naar de behoefte die de patiënt op dat moment heeft (onderhoud en continuerende verliezen)
4. Na deze eerste behandeling ga je op zoek naar een oorzaak. Hiervoor kun je lab prikken, kweken afnemen en eventueel beeldvorming inzetten. Als de patiënt instabiel wordt, is het soms nodig om de patiënt over te plaatsen naar de intensive care.
5. De ernst van de dehydratie wordt vastgesteld aan de hand van verschillende klinische criteria. Je kijkt naar allerlei aspecten van het lichamelijk onderzoek, zoals capillaire refill, pols, bewustzijn, huidturgor, fontanel, slijmvliezen, ogen, urineproductie, etc.
Op basis van deze factoren wordt dehydratie in 3 groepen ingedeeld:
Mild: minder dan 3% van het lichaamsgewicht verloren door vochtverlies
Matig: 3-9% van het lichaamsgewicht verloren door vochtverlies
Ernstig: meer dan 9% van het lichaamsgewicht verloren door vochtverlies
Vervolg casus
Er is lab geprikt. De uitslagen zijn weergegeven in het blokboek.
6. Er is een metabole acidose, partieel respiratoir gecompenseerd. De compensatie is partieel, omdat de zuurgraad niet volledig is herstelt door middel van de hyperventilatie. De acidose is ontstaan door verlies van natrium en bicarbonaat via de diarree. Er is ondanks het verlies van natrium geen hyponatriëmie. Dit komt doordat Fatima in verhouding meer water dan zout heeft verloren.
7. Fatima heeft een hypertone dehydratie. Dit betekent dat er een hypernatriëmie is doordat de patiënt meer water dan zout heeft verloren. Van zowel water en zout is er een tekort. Het lastige bij een hypertone dehydratie is dat de huidturgor normaal kan zijn, terwijl er wel een forse dehydratie is.
8. Ter behandeling van de dehydratie krijgt Fatima intraveneuze therapie. Bij milde of matige dehydratie wordt ORS gebruikt in plaats van infusie. Het is belangrijk dat Fatima wat extra natrium krijgt via het infuus (ze heeft immers zout verloren), maar niet zoveel als je bij een hypotone of isotone dehydratie zou geven. Als ze eenmaal weer gaat plassen, suppleer je ook kalium (in het lab werd namelijk een hypokaliëmie gezien). De hoeveelheid vocht die je moet geven, bepaal je door te berekenen hoeveel vocht Fatima heeft verloren. Daarbij tel je de standaard vochtbehoefte en de continuerende verliezen op.
Casus 17 Angelique
Angelique van 2 jaar komt samen met haar moeder rond 19.00 uur op de SEH. Ze is verwezen via de huisartsenpost. Angelique is ongeveer 1,5 uur geleden van de trap gevallen. Sinds de val heeft ze constant gehuild en ze wil haar linker arm niet meer bewegen. Moeder had geen vervoer om naar het ziekenhuis te gaan en daarom heeft ze gewacht tot haar buurman thuis kwam. Hij heeft hen vervolgens gebracht. Moeder maakt een bezorgde indruk. Op de röntgenfoto wordt een spiraalfractuur gezien. Zo’n fractuur wordt ook wel een schuine fractuur genoemd.
1. Kinderen vallen vaak en kunnen dan iets breken. Toch is er hier wel aanleiding tot enige bezorgdheid dat er iets vreemd aan de hand is. Mogelijk is er sprake van kindermishandeling. Aanwijzingen uit de casus zijn het feit dat de moeder 1,5 uur heeft gewacht voordat ze naar het ziekenhuis ging. Verder zou je bij een val van de trap niet direct een spiraalfractuur verwachten. Als Angelique echt van de trap is gevallen, kun je je nog afvragen hoe het zo ver heeft kunnen komen.
2. Bij een verdenking op kindermishandeling let je bij het lichamelijk onderzoek extra op de volgende aspecten:
Blauwe plekken
Littekens
Algemene verzorging
Aanwijzingen voor nieuwe of oude fracturen
Wanneer de verdenking serieus is, kun je aanvullend onderzoek inzetten. Er wordt een röntgenfoto van het hele skelet gemaakt. Tevens is een oblique opname van de ribben zinvol, omdat daarmee ribfracturen kunnen worden opgespoord. Ribfracturen bij kinderen zijn er suspect voor kindermishandeling.
3. De type fracturen waarbij je extra alert moet zijn op kindermishandeling zijn:
Ribfracturen: bijna altijd op basis van kindermishandeling. Met name de posterieure ribfracturen worden bij kindermishandeling geregeld gezien. Ze ontstaan doordat het kind omvat wordt met de handen van de volwassene.
Metafysaire fracturen
Complexe schedelfracturen
Aanwezigheid van zowel oude als nieuwe fracturen op röntgenfoto’s
Bij een kind dat nog niet kan lopen, moet je je altijd extra afvragen hoe de fractuur heeft kunnen ontstaan. De kans dat het een ongeluk is, wordt namelijk kleiner als het kind niet zelf een verhoging op kan komen (en er dus af kan vallen).
4. Kenmerken van het shaken baby syndroom zijn:
Apnoe
Retinabloedingen
Agitatie
Slecht eten
Convulsies
Bewustzijnsdaling
Anemie
Bomberende fontanel
Deze klachten ontstaan doordat er scheurtjes in de kleine vaatjes van de subdurale ruimte ontstaan. Het kind vertoont dus symptomen van een subduraal hematoom. Er kan een lucide interval zijn.
Casus 18 Tabitha
Tabitha (zie werkgroep 1) is opgenomen op de kinderafdeling. Daar wordt ze behandeld met intraveneus vochts, antibiotica en fototherapie in verband met de hyperbilirubinemie. Er is tevens een liquorpunctie verricht, maar die gaf geen aanwijzingen voor een meningitis. De dag na opname werd de bloedkweek positief voor een bacterie.
1. Bij een neonaat manifesteert sepsis zich als volgt:
Instabiele temperatuur
Slechte perifere circulatie
Ademhalingsproblemen
Slecht eten
Agitatie
Lethargie
2. De belangrijkste verwekkers zijn afhankelijk van het moment waarop de sepsis ontstaat. Wanneer er een early onset sepsis is, ontstaan de klachten binnen 48 uur na de geboorte. De infectie is dan al voor de geboorte opgetreden. Dit kan intra-uterien of tijdens de baring zijn gebeurd. De belangrijkste verwekkers zijn in zo’n geval de groep B streptokokken en E. coli. Beide geven een ernstig beeld Listeria monocytogenes komt minder vaak voor, maar geeft ook een ernstig beeld.
Late onset sepsis ontstaat meer dan 72 uur na de geboorte. Er zijn vele verwekkers mogelijk, maar onder andere Staphylococcus aureus en Staphylococcus epidermidis zijn vaak de oorzaak.
3. Sepsis bij neonaten heeft een hoge mortaliteit. Dit is de reden dat zwangere vrouwen die een groep B streptokok bij zich dragen ook goed worden vervolgd.
Casus 19 Gerben
Gerben van 5 maanden oud komt ’s avonds op de SEH. Hij is al 5 dagen verkouden, maar sinds vandaag drinkt hij slechter en heeft hij koorts. Moeder heeft 39 graden Celsius gemeten. Wat opviel was dat hij ‘kreunerig’ ademhaalde. Die avond maakte hij tweemaal een kortdurende, gegeneraliseerde convulsie door. Daarom zijn de ouders van Gerben zelf naar de SEH gekomen.
Gerben heeft een oudere broer. Zijn broer Michiel is gezond, maar heeft wel altijd veel last van zijn oren. Hij heeft veel oorontstekingen waarvoor hij dan antibiotica krijgt.
Bij het lichamelijk onderzoek valt op dat Gerben suf is. Hij is bleek. Er zijn geen vlekjes op zijn huid te zien. Zijn ademhalingsfrequentie is 50 per minuut, er zijn geen intrekkingen, maar het is inderdaad wat kreunend. De hartfrequentie is 170 per minuut en de bloeddruk is 70/50 mmHg. De saturatie is 96%. Het is lastig om het KNO-gebied te inspecteren. Zijn trommelvliezen lijken wat rood, maar zijn niet bomberend. Tijdens het hele onderzoek reageert Gerben geïrriteerd en pijnlijk, vooral bij het verwisselen van zijn luier. De keel ziet er onrustig uit, de fontanel is erg klein en moeilijk te beoordelen. Over de longen is een symmetrisch ademgeruis te horen zonder bijgeluiden. Bij auscultatie van het hart worden, afgezien van de tachycardie, geen afwijkingen gevonden. Onderzoek van de buik is normaal. De extremiteiten zijn matig warm.
1. De vitale functies zijn verstoord. Er is namelijk een tachypnoe en een tachycardie.
2. Om de arts-assistent te overtuigen Gerben snel te zien, noem je dat er mogelijk een sepsis-meningitis is. Gerben geeft pijn aan bij het optillen van de benen en zijn vitale functies zijn verstoord. In je DD staat verder een urosepsis.
3. De onderzoeken die nu gedaan moeten worden zijn:
Lab: bloedbeeld, elektrolyten, onstekingsparameters, nierfunctie
Urine: sediment en kweek
Bloedkweek
Liquorpunctie: verschillende bepalingen en kweek
Eventueel een thoraxfoto
Vervolg casus
Na overleg met de arts-assistent moet een liquorpunctie worden aangevraagd. Als co-assistent moet jij de formulieren invullen. U blijft achter met 2 liquorbuisjes.
1. De volgende diagnostiek vraag je aan voor de liquor:
Leukocyten
Eiwit
Glucose
Grampreparaat
Kweek
PCR
2. De kweek en het Gram-preparaat worden uitgevoerd bij het laboratorium van de microbiologie. De overige bepalingen moeten naar de klinische chemie.
3. De klinische chemie en uitslag van het Gram-preparaat kun je binnen een uur hebben. De kweek duurt meestal enkele dagen.
4. Wanneer de eerste uitslagen bekend zijn, kun je al differentiëren tussen een virale of bacteriële meningitis. De tekenen van een bacteriële meningitis zijn:
Veel polymorfe leukocyten
Hoog eiwit
Laag glucose
Vervolg casus
Uit de eerste uitslagen van de liquorpunctie blijkt dat Gerben (waarschijnlijk) een bacteriële meningitis heeft. Hiervoor gaat u hem dus behandelen.
5. Je start een 3e generatie cefalosporine: Ceftriaxon 100 mg/kg lichaamsgewicht. Dit antibioticum dekt de meest waarschijnlijke verwekkers: meningokok en pneumokok.
6. Het effect van Ceftriaxon berust op de bactericide werking.
7. Wanneer je dexamethason geeft voor de eerste gift antibiotica en dit 4 dagen continueert, is er een lagere kans op gehoorverlies op lange termijn. Aan neonaten geef je geen dexamethason.
Verder geef je Gerben ook paracetamol (pijnstilling) en zorg je dat hij in een prikkelarme omgeving verblijft.
Vervolg casus:
Nadat u de ouders hebt verteld dat er waarschijnlijk een bacteriële meningitis is, zijn ze erg bezorgd. Ze stellen veel vragen.
8. Gerben moet waarschijnlijk 7-10 dagen in het ziekenhuis blijven. Na een aantal dagen zal zijn koorts waarschijnlijk weg zijn en dan blijft hij tot de antibioticakuur is afgelopen. Bij een meningitis op basis van meningokokken is het verblijf meestal wat korter (7 dagen) dan bij de andere mogelijke verwekkers.
9. Er zijn verschillende complicaties op de lange termijn. Ongeveer 10% van de patiënten houdt restverschijnselen. Deze kunnen onder andere bestaan uit doofheid, cerebrale infarcering, epilepsie, hydrocephalus en hersenzenuwuitval (door lokale vasculitis). Of deze complicaties optreden hangt onder andere af van hoe snel je erbij bent (en hoe snel er dus is gestart met antibiotica). Ook de verwekker heeft invloed: bij meningokokken-meningitis komt cerebrale schade minder voor, maar is er een verhoogde kans op huidnecrose aan de ledematen.
10. De directe omgeving moet profylactisch worden behandeld met rifampicine. Wie er verder profylaxe moeten krijgen, wordt bepaald (en geregeld) door de GGD. Bacteriële meningitis is een aangifteplichtige ziekte.
11. De kweek is na 36 uur positief voor pneumokokken. Een bacteriële meningitis door pneumokokken is met vaccinatie niet volledig te voorkomen. In het vaccin zitten namelijk 10 soorten, terwijl er in totaal meer dan 90 soorten pneumokokken zijn. De kans wordt wel veel kleiner, omdat de meest voorkomende typen wel in het vaccin zijn opgenomen.
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Koorts is een centraal gemedieerde verhoging van de lichaamstemperatuur tot minstens 38,5 graden Celcius. Het is belangrijk na te gaan hoe de koorts is gemeten. Rectale metingen en metingen in het oor zijn het meest betrouwbaar. Axillaire metingen zijn erg onbetrouwbaar. Vraag dus naar de meetwijze als ouders vertellen dat hun kind koorts heeft (gehad).
Een neonaat met koorts moet altijd worden doorgestuurd naar een kinderarts. De neonatale periode bestaat uit de eerste 28 levensdagen van het kind. Andere redenen om door te sturen zijn alarmsymptomen. Een aantal belangrijke alarmsymptomen zijn sufheid en petechiën. Ook wanneer het kind erg hangerig is, moet je hem of haar laagdrempelig zien.
Bij een neonaat presenteren infecties zich vaak atypisch. Bij een zieke pasgeborene moet de DD dan ook niet alleen uit infecties bestaan:
Infecties
Aangeboren (hart)afwijkingen
Stofwisselingsziekten
Pijn
Aandoeningen van het centraal zenuwstelsel
Als een kind vitaal bedreigd is, ga je te werk via het ABCDE systeem. Dit is hetzelfde als bij volwassenen. Het kind moet altijd helemaal worden nagekeken. Een aantal belangrijke aspecten uit het lichamelijk onderzoek zijn:
Vitale functies: ademhalingsfrequentie, pols, saturatie
Meningeale prikkeling: Brudzinski (wanneer bij een liggende patiënt het hoofd passief wordt geflecteerd, heft de patiënt zijn benen) en Kernig (de patiënt ligt met de heup en knieën in 90 graden flexie. Bij het strekken van de benen ontstaat pijn).
Petechiën
Tekenen van dehydratie
Zoeken naar een oorzaak: vlekjes (maculopapulaire huiduitslag), inspectie luchtwegen, inspectie KNO gebied, onderzoek van het gehele abdomen inclusief de nierloges.
Fontanel (bij zuigelingen): een ingezonken fontanel past bij dehydratie. Een bomberende fontanel is een teken van meningitis.
Wanneer geen duidelijk focus wordt gevonden, moet een urineweginfectie worden overwogen.
Bij jonge kinderen komen veel oorontstekingen voor. Een otitis media acuta is een acute ontsteking. Deze wordt behandeld met 2 medicijnen:
Neusdruppels xylomethazoline 0.05%
Paracetamol oraal of rectaal
Antibiotica wordt gegeven wanneer het kind ernstig ziek is of steeds zieker wordt. In sommige ander gevallen wordt het overwogen:
Kind onder de 2 jaar met een dubbelzijdige OMA
Het trommelvlies is bij presentatie reeds geperforeerd
Er is geen verbetering na 3 dagen
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Al tijdens de zwangerschap moet op voeding gelet worden. Het is goed als een vrouw al voor ze zwanger is, begint met het gebruik van foliumzuur. De man doet er goed aan geen alcohol te gebruiken voor de conceptie. Hierdoor verbetert de kwaliteit van het sperma. Tijdens de zwangerschap gebruik de vrouw foliumzuur, om de aanleg van het centraal zenuwstelsel bij het kind te optimaliseren, en vitamine D, wat goed is voor de botaanleg van het ongeboren kind.
Het geboortegewicht van een Nederlands kind is ongeveer 3000-3500 gram. Het gewicht van het kind neemt de eerste 12 maanden snel toe:
In de eerste 3 maanden groeit het kind 700-800 gram per maand.
In maand 4 tot 6 groeit het 500 gram per maand.
In maand 7 tot 12 groeit het 400 gram per maand.
Na een jaar is het kind dus gemiddeld 6 tot 6.5 kg aangekomen en weegt het 9 tot 10 kilogram.
De lengte bij de geboorte is 50-54 cm. De lengtegroei is ook erg groot in het eerste jaar. Het kind is na een jaar ongeveer 1.5 keer zo lang als bij de geboorte: er komt zo’n 27 cm per jaar bij.
De eerste 3 maanden groeit het 3 cm per maand.
In maand 4-12 groeit het 2 cm per maand.
Het aantal en soort voedingen veranderd veel gedurende het eerste levensjaar. De eerste 6 maanden krijgt het kind borstvoeding of volledige zuigelingenvoeding (speciale flesvoeding voor kinderen tot 6 maanden). In maand 6-12 eet het kind steeds meer verschillende dingen, maar blijft er ook nog borstvoeding en/of opvolgmelk in het dieet. Na 12 maanden hoort het kind met de pot mee te eten.
Maand 1: 7 en later 6 voedingen per dag (borstvoeding of volledige zuigelingenvoeding).
Maand 2-4: 5 voedingen per dag
Maand 4-6: afbouwen tot 4 voedingen per dag. Daarnaast fruitmix, groente en aardappelen introduceren. De reden dat nu kan worden gestart met bijvoeding is dat de mondmotoriek van het kind inmiddels voldoende is ontwikkeld om gemalen voeding te kunnen eten.
Tussen de 6 en 12 maanden worden steeds minder melkvoedingen gegeven en wordt meer groente, aardappelen, vlees, fruit, vruchtensap, volle yoghurt en uiteindelijk brood met beleg geïntroduceerd in het
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Een koortsconvulsie wordt ook wel een koortsstuip of febrile seizure (engelse literatuur) genoemd.
Casus 1
Een meisje van 1,5 jaar komt op de SEH. Ze ziet er niet ziek uit, maar is wel hangerig. Thuis heeft ze een 5 minuten durende stuip gehad, waarbij er trekkingen waren aan beide armen en benen. Voor het begon draaide eerst haar beide ogen weg naar rechts. De ouders hebben thuis geen temperatuursverhoging bemerkt, maar op de SEH heeft ze een temperatuur van 38,4 graden Celsius.
Dit is een vrij typisch verhaal voor een koortsstuip. De koorts hoeft voor de koortsstuip nog niet aanwezig te zijn. Typisch zijn de symmetrische trekkingen en korte duur van de stuip. Bovendien zijn er geen aanwijzingen voor een andere oorzaak (bij lichamelijk onderzoek werden geen andere symptomen gevonden en het meisje maakt een niet zieke indruk).
Casus 2
Jongetje van 6 maanden komt op de SEH nadat hij aanvallen heeft gehad. Zijn ogen draaiden weg, waarna hij schokken kreeg in zijn rechter lichaamshelft. Later gingen ook zijn linkerarm en -been meedoen. De aanval duurde 30 minuten. Op de SEH had hij een temperatuur van 38,8 graden Celsius. De familieanamnese is positief voor koortsconvulsies.
Op de SEH maakte dit jongetje een zieke indruk. Er moet daarom verder onderzoek worden gedaan. Er kan natuurlijk een infectie spelen. Het CRP werd bepaald en deze was hoog. Meningitis moet hier absoluut in de DD staan (koorts, hoog CRP, convulsie, jong kind), dus is een LP verricht. Hierbij werd geen meningitis aangetroffen. Vanwege de afwezigheid van een infectie van het centraal zenuwstelsel kon hier de diagnose koortsconvulsie worden gesteld.
De presentatie van de koortsconvulsie is hier minder duidelijk dan bij casus 1. Er was een asymmetrisch begin en de convulsie duurde lang. Het was daarom belangrijk de DD uit te breiden en meer onderzoek te doen. Bij deze presentatie wordt gesproken van een complexe koortsconvulsie. De exacte criteria hiervoor worden in het volgende MTE (koortsconvulsies) besproken.
De positieve familieanamnese draagt bij aan het vermoeden van de diagnose. Het is namelijk aangetoond dat een positieve familieanamnese bij 1e of 2e.....read more
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Een kind met een chronische ziekte heeft een 2 keer zo hoog risico om later in het leven psychische klachten te ontwikkelen dan gezonde personen. Het gaat dan niet alleen om psychiatrische problemen. Met name klachten als gedrags- en aanpassingsproblemen komen veel voor.
Vanaf de geboorte totdat het kind 4,5 jaar is, moeten onderstaande taken door het gezin worden uitgevoerd. Bij een chronische ziekte in deze periode komt dit in het gedrang.
Hechting: tot de leeftijd van 6 maanden hecht een kind zich met name aan degene die hem/haar verzorgt. Dit kunnen verschillende mensen zijn. Vanaf 6 maanden wordt de hechting specifieker naar 1 persoon gericht. Voor een goede hechting is een goede afstemming tussen verzorger en kind nodig. De verzorger moet bijvoorbeeld adequaat reageren op slaap en honger. Hechting vindt plaats in een kritische periode. Dit betekent dat er een bepaalde window is wanneer het kind goed kan hechten. Als dit door bijvoorbeeld ziekte dan niet gebeurt, is de kans groot dat het kind later in het leven ook hechtingsproblemen ontwikkelt.
Interactie en sociale feedback
Co-regulatie: de volwassene moet zich aanpassen aan het kind
Aanmoedigen interactie met andere kinderen
Na de leeftijd van 4,5 jaar staan andere gezinstaken op de voorgrond:
Bevorderen van zelfcontrole
Bevorderen van zelfwaardering
Bevorderen van onafhankelijkheid en initiatief
Open communicatie en tolerantie
Toekomstperspectief
Niet alleen bij objectief ernstige ziekten ontwikkelen kinderen psychische problemen. Acne kan voor pubers bijvoorbeeld erg invaliderend zijn. De ernst van een aandoening speelt wel mee in de kans op latere psychische problemen, maar er zijn veel meer factoren.
Deze factoren zijn: aard van de ziekte, stadium van ziekte, leeftijd kind, sociaal-emotionele ontwikkeling, cognitieve ontwikkeling en gezinsfactoren.
Kinderen hebben vaak last van zichtbare ziektes. Moeheid en pijn kunnen leiden tot veel schoolverzuim (bijvoorbeeld bij reuma).
Een lange ziekteduur is gerelateerd aan het ontwikkelen van somberheid.
Kinderen moeten hun ziekte kunnen verwerken. Deze verwerking is een soort rouwproces. Hierbij rouwen ze om het toekomstbeeld dat ze zich hadden voorgesteld (en dat ze door ziekte niet meer kunnen bereiken). Langzaam wordt dan acceptatie bereikt.
Ziekte bij een jong kind heeft met name invloed op:.....read more
Stamplijst met belangrijke begrippen en toelichting bij het vak Kindergeneeskunde. De stamplijst is online beschikbaar met een abonnement 2 of als hardcopy verkrijgbaar in het JoHo Center Utrecht (gecombineerd met week 3 en 4)
Tekenen van dehydratie |
|
ORS | Oral rehydration solution, bevat natrium, kalium en glucose. Door de actieve absorptie van glucose samen met natrium en vocht kan de absorptie van water, suiker en zouten gelijk worden aan het verlies of zelfs groter worden.
|
Toddlers diarrhoea (peuterdiarree) | Pathofysiologie: vertraagde ontwikkeling van de darmmotiliteit + het eten van veel suikers spelen een rol Behandeling: geen
|
Coeliakie | Pathofysiologie: gliadine in gluten veroorzaken een immunologische respons in de mucosa van het jejenum. Cellen migreren in toenemende maten van de crypten naar de villi, de compensatie is echter niet groot genoeg en er ontstaat door verlies van cellen een platte mucosa. Diagnostiek: Serologie. Jejunumbiopt. Eventueel kijken of glutenvrij dieet klachten vermindert. Behandeling: glutenvrij dieet
|
Post gastro-enteritis syndroom | Tijdelijke lactose-intolerantie t.g.v. een doorgemaakt gastro-enteritis |
Oorzaken voor huilen | -E.c.i.: tanden krijgen (kinderen krijgen rond de 8 maanden tanden), psychisch (relatie-problemen moeder en kind), krampen -Gastro-intestinale problematiek: reflux, darmkrampen, voedselallergie, obstipatie -Infectie: UWI, OMA, luchtweginfectie of meningitis -Neurologische oorzaken: zeldzame stoornissen |
Normaal huilgedrag | 6 weken is piekleeftijd, 2 tot 2,5 uur per dag Excessief huilen: 3 uur per dag, 3 dagen in de week gedurende 3 weken |
Koemelkallergie | Symptomen: Dunne ontlasting, failure to thrive, diarree, overgeven, huilen, urticaria, jeuk en oedeem in het gezicht. Door aantasting van villi kan er lactose-intolerantie ontstaan. Diagnostiek: eliminatie provocatietest en dubbelblinde provocatietest. |
Pathofysiologie functionele obstipatie | -Door ophouden van faeces zet het rectum uit, hierdoor vermindert het gevoel van aandrang -Continue druk op de sfincter kan leiden tot incontinentie -Druk van het uitgezette colon/rectum op de blaas kan leiden tot enuresis -Stase van urine kan leiden tot UWI’s |
Soorten diarree | -Osmotische diarree: hypertone darminhoud zorgt ervoor dat water zich naar het lumen verplaatst -Secretoire diarree: secretie van water en elektrolyten in de darm, door bijv. virale of bacteriële infecties -Exsudatieve diarree: door ontsteking van de darmwand vindt er meer vochtsecretie plaats, bijv. bij colitis ulcerosa en M. Crohn -Gestoorde motiliteit van de darm: bijv. bij IBS(= irritable bowl syndrome) |
Pylorus stenose | Pathofysiologie: is geassocieerd met hypochloremische alkalose en komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes. Symptomen: projectiel braken, palpabele massa en |
Oefenvragen voor het voorbereidend vak Kindergeneeskunde (incl antwoorden). De oefenvragen zijn online beschikbaar met een abonnement 2 of als hardcopy verkrijgbaar in het JoHo Center Utrecht (gecombineerd met week 3 en 4).
Vraag 1
U bent huisarts en ziet Bas, een peuter van 16 maanden oud, en zijn moeder. Hij was kerngezond tot de leeftijd van 9 maanden. Moeder klaagt dat Bas sinds een maand of vier niet meer goed in gewicht aankomt, terwijl hij wel goed eet. Hij heeft vier tot zesmaal per dag dunne ontlasting, maar braakt niet. Verder vindt moeder hem hangerig en humeurig.Bij lichamelijk onderzoek ziet u een dystroof kind met een opvallend bolle buik. Het gewicht van 9,5 kg is beneden het gewicht op het consultatiebureau bij 12 maanden.
Vraag Antwoord
1. Noem de 2 meest waarschijnlijke diagnoses. | 1. Coeliakie-parasitaire infectie en/of Giardia Lamblia infectie |
2. Noem voor elk de gangbare behandeling. | 2. Glutenvrij dieet (bij keuze voor coeliakie)-Antibiotica (Flagyl of tinidazol) (bij keuze voor Giardia infestatie) |
Vraag 2
U bent huisarts en wordt voor een spoedvisite geroepen bij de 18-maanden oude Jeremy. Hij was kerngezond tot gisteren. Hij spuugt sinds 1 dag elke voeding uit en heeft elk uur waterdunne diarree. Het is onduidelijk of hij nog geplast heeft. Andere kinderen op de crèche zijn ook ziek met spugen en diarree. U houdt er rekening mee dat u een ernstig gedehydreerd kind zult aantreffen.
Vraag Antwoord
1. Noem zes symptomen waarop u zult letten om dehydratie vast te stellen | 1. -Droge slijmvliezen -Ingezonken ogen en ingezonken fontanel -Daling van het gewicht -Hypotensie (in laat stadium) -Tachycardie -Verlengde capillary refill -Afgenomen perifere pulsaties -Verminderde turgor -Snelle en diepe ademhaling |
Orale Rehydration Solution (ORS) bevat naast electrolyten ook glucose. | |
1. Waarom? | 1. De glucose is toegevoegd om de absorptie van natrium- en chloride-ionen te bevorderen. |
Vraag 3
Op uw spreekuur ziet u een jongetje van 6 weken oud. Moeder vertelt dat hij de laatste weken meer en meer is gaan spugen, steeds kort nadat hij de fles heeft opgedronken. Na het spugen heeft hij direct weer honger. Opvallend is verder dat het braaksel er met zeer krachtige golven uitkomt. In de eerste weken na de geboorte is hij goed gegroeid, van 3150 gram bij de geboorte tot 3400 gram; sindsdien niet meer. Het ontlastingspatroon is niet wezenlijk veranderd: 3-4x per dag wordt een luier geproduceerd.
Vraag Antwoord
1. Wat is de meest waarschijnlijke diagnose. | 1. Pylorushypertrofie. |
2. Geef tenminste één alternatieve diagnose. | 2. Reflux, voedselallergie, gastritis, adrenogenitaal syndroom, malrotatie. |
Vraag 4
Als poortarts in een algemeen ziekenhuis ziet u de 10- weken oude ex-prematuur Osman, wegens ontroostbaar huilen. Hij.....read more
Uitwerkingen van de Interactieve Colleges tijdens het coschap Kindergeneeskunde. Gebaseerd op augustus 2012, inhoud van het vak gelijk aan 2013-2014.
IARC 1 Floppy infant
IARC 2 Het kind met een ontwikkelingsachterstand
IARC 3 Het kind met diabetes mellitus
IARC 4Geslachtsdifferentiatie
IARC 5 Kindermishandeling
IARC 6 Kinderorthopaedie
IARC 7 Brandwonden
IARC 8 Chronische en recidiverende koorts
IARC 9 Farmacotherapie bij kinderen
IARC 10 Het kind met hematurie
IARC 11 Nefrotisch syndroom
IARC 12 Het kind met urologische afwijkingen
IARC 13 Verdrinking
IARC 14 Acuut zieke kinderen
IARC 15 Aangeboren afwijkingen
IARC 16 Syndroom van Down
IARC 17 Cholestase
IARC 18 Chronische diarree op de kinderleeftijd
IARC 19 Chronische functionele obstipatie
IARC 20 Artritis
IARC 21 Vasculitis
IARC 22 LUTS bij schoolkinderen
IARC 23 Voeding bij kinderen
IARC 24 Voedingsproblemen bij zuigelingen en braken
IARC 25 Klinische betekenis van bloedgroepantistoffen in de zwangerschap
Tonus
Tonus is de spierspanning in rust, zonder actief bewegen. Tonus heeft iemand onbewust, er is sprake van een partiële spiercontractie van zowel de flexoren als de extensoren. Tonus zorgt uiteindelijk voor de houding. De tonus is afhankelijk van de leeftijd, hoe meer prematuur hoe lager de tonus.
Hypotonie
Een verminderde tonus kan veroorzaakt worden door een centraal of perifeer probleem, het is belangrijk hierin onderscheid te maken aangezien de differentiaal diagnose van floppy infant erg uitgebreid is. Bij een hypotoon kind met hoge reflexen is de oorzaak meest waarschijnlijk gelegen in de hersenen. Primaire klacht van de ouders is een slap kind, andere problemen zijn voedingsproblemen, later is er sprake van een ontwikkelingsachterstand. In de anamnese moet gevraagd worden naar familieanamnese, zwangerschap, partus, neonatale periode, parese, motorische ontwikkeling en mentale ontwikkeling. Lichamelijk onderzoek bestaat uit een algemeen onderzoek en het neurologisch onderzoek.
|
Oorzaken stijging van de levensverwachting: beter onderwijs, riolering, schoon drinkwater, schone en gezonde voeding, vaccinatie, vrede en veiligheid en gezondheidsvoorlichting en opvoeding.
De patiënt is geboren op 09-02-2013 en hij is opgenomen op de kinderafdeling op 26-10-2014. Hij is nu 20 maanden oud en is nu al driemaal elders opgenomen met dezelfde klachten. Zijn vader is Deens, zijn moeder is Roemeens en ze spreken onderling Engels. Ook leert hij nog Nederlands, hij kan alle talen goed oppakken en begint goed te praten.
Het kindje was heel erg aan het hoesten voor een paar dagen en daarna ging hij overgeven en toen zijn ze naar het ziekenhuis gegaan. Vorig jaar.....read more
Bevat diverse studiematerialen met relevante onderwerpen in het thema 'Obstetrie en Gynaecologie'
Bevat studiematerialen bij het blok (zowel oud en nieuw curriculum) Vraagstukken Voortplanting en Vroege Levensfasen en ook Voortplanting en seksualiteit
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Koorts is een centraal gemedieerde verhoging van de lichaamstemperatuur tot minstens 38,5 graden Celcius. Het is belangrijk na te gaan hoe de koorts is gemeten. Rectale metingen en metingen in het oor zijn het meest betrouwbaar. Axillaire metingen zijn erg onbetrouwbaar. Vraag dus naar de meetwijze als ouders vertellen dat hun kind koorts heeft (gehad).
Een neonaat met koorts moet altijd worden doorgestuurd naar een kinderarts. De neonatale periode bestaat uit de eerste 28 levensdagen van het kind. Andere redenen om door te sturen zijn alarmsymptomen. Een aantal belangrijke alarmsymptomen zijn sufheid en petechiën. Ook wanneer het kind erg hangerig is, moet je hem of haar laagdrempelig zien.
Bij een neonaat presenteren infecties zich vaak atypisch. Bij een zieke pasgeborene moet de DD dan ook niet alleen uit infecties bestaan:
Infecties
Aangeboren (hart)afwijkingen
Stofwisselingsziekten
Pijn
Aandoeningen van het centraal zenuwstelsel
Als een kind vitaal bedreigd is, ga je te werk via het ABCDE systeem. Dit is hetzelfde als bij volwassenen. Het kind moet altijd helemaal worden nagekeken. Een aantal belangrijke aspecten uit het lichamelijk onderzoek zijn:
Vitale functies: ademhalingsfrequentie, pols, saturatie
Meningeale prikkeling: Brudzinski (wanneer bij een liggende patiënt het hoofd passief wordt geflecteerd, heft de patiënt zijn benen) en Kernig (de patiënt ligt met de heup en knieën in 90 graden flexie. Bij het strekken van de benen ontstaat pijn).
Petechiën
Tekenen van dehydratie
Zoeken naar een oorzaak: vlekjes (maculopapulaire huiduitslag), inspectie luchtwegen, inspectie KNO gebied, onderzoek van het gehele abdomen inclusief de nierloges.
Fontanel (bij zuigelingen): een ingezonken fontanel past bij dehydratie. Een bomberende fontanel is een teken van meningitis.
Wanneer geen duidelijk focus wordt gevonden, moet een urineweginfectie worden overwogen.
Bij jonge kinderen komen veel oorontstekingen voor. Een otitis media acuta is een acute ontsteking. Deze wordt behandeld met 2 medicijnen:
Neusdruppels xylomethazoline 0.05%
Paracetamol oraal of rectaal
Antibiotica wordt gegeven wanneer het kind ernstig ziek is of steeds zieker wordt. In sommige ander gevallen wordt het overwogen:
Kind onder de 2 jaar met een dubbelzijdige OMA
Het trommelvlies is bij presentatie reeds geperforeerd
Er is geen verbetering na 3 dagen
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Al tijdens de zwangerschap moet op voeding gelet worden. Het is goed als een vrouw al voor ze zwanger is, begint met het gebruik van foliumzuur. De man doet er goed aan geen alcohol te gebruiken voor de conceptie. Hierdoor verbetert de kwaliteit van het sperma. Tijdens de zwangerschap gebruik de vrouw foliumzuur, om de aanleg van het centraal zenuwstelsel bij het kind te optimaliseren, en vitamine D, wat goed is voor de botaanleg van het ongeboren kind.
Het geboortegewicht van een Nederlands kind is ongeveer 3000-3500 gram. Het gewicht van het kind neemt de eerste 12 maanden snel toe:
In de eerste 3 maanden groeit het kind 700-800 gram per maand.
In maand 4 tot 6 groeit het 500 gram per maand.
In maand 7 tot 12 groeit het 400 gram per maand.
Na een jaar is het kind dus gemiddeld 6 tot 6.5 kg aangekomen en weegt het 9 tot 10 kilogram.
De lengte bij de geboorte is 50-54 cm. De lengtegroei is ook erg groot in het eerste jaar. Het kind is na een jaar ongeveer 1.5 keer zo lang als bij de geboorte: er komt zo’n 27 cm per jaar bij.
De eerste 3 maanden groeit het 3 cm per maand.
In maand 4-12 groeit het 2 cm per maand.
Het aantal en soort voedingen veranderd veel gedurende het eerste levensjaar. De eerste 6 maanden krijgt het kind borstvoeding of volledige zuigelingenvoeding (speciale flesvoeding voor kinderen tot 6 maanden). In maand 6-12 eet het kind steeds meer verschillende dingen, maar blijft er ook nog borstvoeding en/of opvolgmelk in het dieet. Na 12 maanden hoort het kind met de pot mee te eten.
Maand 1: 7 en later 6 voedingen per dag (borstvoeding of volledige zuigelingenvoeding).
Maand 2-4: 5 voedingen per dag
Maand 4-6: afbouwen tot 4 voedingen per dag. Daarnaast fruitmix, groente en aardappelen introduceren. De reden dat nu kan worden gestart met bijvoeding is dat de mondmotoriek van het kind inmiddels voldoende is ontwikkeld om gemalen voeding te kunnen eten.
Tussen de 6 en 12 maanden worden steeds minder melkvoedingen gegeven en wordt meer groente, aardappelen, vlees, fruit, vruchtensap, volle yoghurt en uiteindelijk brood met beleg geïntroduceerd in het
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Een koortsconvulsie wordt ook wel een koortsstuip of febrile seizure (engelse literatuur) genoemd.
Casus 1
Een meisje van 1,5 jaar komt op de SEH. Ze ziet er niet ziek uit, maar is wel hangerig. Thuis heeft ze een 5 minuten durende stuip gehad, waarbij er trekkingen waren aan beide armen en benen. Voor het begon draaide eerst haar beide ogen weg naar rechts. De ouders hebben thuis geen temperatuursverhoging bemerkt, maar op de SEH heeft ze een temperatuur van 38,4 graden Celsius.
Dit is een vrij typisch verhaal voor een koortsstuip. De koorts hoeft voor de koortsstuip nog niet aanwezig te zijn. Typisch zijn de symmetrische trekkingen en korte duur van de stuip. Bovendien zijn er geen aanwijzingen voor een andere oorzaak (bij lichamelijk onderzoek werden geen andere symptomen gevonden en het meisje maakt een niet zieke indruk).
Casus 2
Jongetje van 6 maanden komt op de SEH nadat hij aanvallen heeft gehad. Zijn ogen draaiden weg, waarna hij schokken kreeg in zijn rechter lichaamshelft. Later gingen ook zijn linkerarm en -been meedoen. De aanval duurde 30 minuten. Op de SEH had hij een temperatuur van 38,8 graden Celsius. De familieanamnese is positief voor koortsconvulsies.
Op de SEH maakte dit jongetje een zieke indruk. Er moet daarom verder onderzoek worden gedaan. Er kan natuurlijk een infectie spelen. Het CRP werd bepaald en deze was hoog. Meningitis moet hier absoluut in de DD staan (koorts, hoog CRP, convulsie, jong kind), dus is een LP verricht. Hierbij werd geen meningitis aangetroffen. Vanwege de afwezigheid van een infectie van het centraal zenuwstelsel kon hier de diagnose koortsconvulsie worden gesteld.
De presentatie van de koortsconvulsie is hier minder duidelijk dan bij casus 1. Er was een asymmetrisch begin en de convulsie duurde lang. Het was daarom belangrijk de DD uit te breiden en meer onderzoek te doen. Bij deze presentatie wordt gesproken van een complexe koortsconvulsie. De exacte criteria hiervoor worden in het volgende MTE (koortsconvulsies) besproken.
De positieve familieanamnese draagt bij aan het vermoeden van de diagnose. Het is namelijk aangetoond dat een positieve familieanamnese bij 1e of 2e.....read more
Gebaseerd op het collegejaar 2014-2015 van het masterprogramma Geneeskunde aan de UU. Zie voor de overige aantekeningen:
Een kind met een chronische ziekte heeft een 2 keer zo hoog risico om later in het leven psychische klachten te ontwikkelen dan gezonde personen. Het gaat dan niet alleen om psychiatrische problemen. Met name klachten als gedrags- en aanpassingsproblemen komen veel voor.
Vanaf de geboorte totdat het kind 4,5 jaar is, moeten onderstaande taken door het gezin worden uitgevoerd. Bij een chronische ziekte in deze periode komt dit in het gedrang.
Hechting: tot de leeftijd van 6 maanden hecht een kind zich met name aan degene die hem/haar verzorgt. Dit kunnen verschillende mensen zijn. Vanaf 6 maanden wordt de hechting specifieker naar 1 persoon gericht. Voor een goede hechting is een goede afstemming tussen verzorger en kind nodig. De verzorger moet bijvoorbeeld adequaat reageren op slaap en honger. Hechting vindt plaats in een kritische periode. Dit betekent dat er een bepaalde window is wanneer het kind goed kan hechten. Als dit door bijvoorbeeld ziekte dan niet gebeurt, is de kans groot dat het kind later in het leven ook hechtingsproblemen ontwikkelt.
Interactie en sociale feedback
Co-regulatie: de volwassene moet zich aanpassen aan het kind
Aanmoedigen interactie met andere kinderen
Na de leeftijd van 4,5 jaar staan andere gezinstaken op de voorgrond:
Bevorderen van zelfcontrole
Bevorderen van zelfwaardering
Bevorderen van onafhankelijkheid en initiatief
Open communicatie en tolerantie
Toekomstperspectief
Niet alleen bij objectief ernstige ziekten ontwikkelen kinderen psychische problemen. Acne kan voor pubers bijvoorbeeld erg invaliderend zijn. De ernst van een aandoening speelt wel mee in de kans op latere psychische problemen, maar er zijn veel meer factoren.
Deze factoren zijn: aard van de ziekte, stadium van ziekte, leeftijd kind, sociaal-emotionele ontwikkeling, cognitieve ontwikkeling en gezinsfactoren.
Kinderen hebben vaak last van zichtbare ziektes. Moeheid en pijn kunnen leiden tot veel schoolverzuim (bijvoorbeeld bij reuma).
Een lange ziekteduur is gerelateerd aan het ontwikkelen van somberheid.
Kinderen moeten hun ziekte kunnen verwerken. Deze verwerking is een soort rouwproces. Hierbij rouwen ze om het toekomstbeeld dat ze zich hadden voorgesteld (en dat ze door ziekte niet meer kunnen bereiken). Langzaam wordt dan acceptatie bereikt.
Ziekte bij een jong kind heeft met name invloed op:.....read more
Op zoek naar een uitdagende job die past bij je studie? Word studentmanager bij JoHo !
Werkzaamheden: o.a.
Interesse? Reageer of informeer
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
Field of study
Add new contribution