![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/tips_suggestions/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px.png?itok=rEljlfYL)
Je vertrek voorbereiden of je verzekering afsluiten bij studie, stage of onderzoek in het buitenland
Study or work abroad? check your insurance options with The JoHo Foundation
Collegeaantekeningen gebaseerd op 2015-2016, ook te gebruiken bij andere studiejaren. Een college was komen te vervallen wegens weersomstandigheden, bij dit college zijn geen aantekeningen beschikbaar.
Pedagogiek is praktisch, omdat het gaat over dingen doen en over handelen in bepaalde situaties. Het theoretische deel is meer abstract en men wil situaties goed verwoorden en de goede concepten gebruiken in een logisch verband. Er wordt een conceptuele benadering gebruikt, dit wil zeggen dat er gekeken wordt naar de betekenis en definities van begrippen.
‘Clarity before commitment’ wil zeggen dat alles eerst helder en duidelijk geformuleerd moet zijn, voordat je ergens in meegaat. Dit wordt toegepast op onderwerpen die relevant zijn voor de pedagogiek, zoals opvoeding, vorming en ontwikkeling. Er wordt gekeken op welke manier dit een rol speelt in visies over onderwerpen zoals opvoeding. Redeneren uit een visie bedoelt men mee dat je vanuit een kader of beeld van een visie kan denken, en op deze manier de consequenties kan zien.
Analytische filosofie is het geïnteresseerd zijn in de betekenis van heel alledaagse begrippen en concepten, bijvoorbeeld: wat betekend het als je iets begrijpt? Door middel van de filosofen worden er verschillende posities en visies naar voren gebracht. Hierbij gaat het om de betekenissen, uitvoeringen van begrippen en begripsverwarring met verwante begrippen. Het boek wordt geschreven alsof er ‘hardop’ wordt nagedacht, op deze manier wil de schrijver laten zien dat er meerdere visies zijn en deze worden tegen elkaar af gezet.
Opvoeding kan op verschillende manieren omschreven of gebruikt worden als begrip. Alledaags wordt het vaak gezien als de band tussen kinderen en hun ouder, fatsoen bijbrengen, volgens sommigen is het ook een taak van de school om op te voeden. Opvoeding kan mislopen, dan is er bijsturing of heropvoeding nodig, en het africhten van een huisdier kan ook worden gezien als opvoeding, en mensen kunnen ook veel waarde hechten aan het bespelen van een instrument of het beoefenen van een sport.
Het doel van de opvoeding is dat het leidt tot persoonsvorming. Een mens is een biologische soort, de mens. Het verschil met een persoon is, dat een persoon ontwikkeld is, door een opvoeding of scholing. Je bent meer dan gewoon de biologische soort mens. Ontwikkeld zijn is ook weer een onduidelijk begrip, maar het gaat er vooral om dat je niet alleen bezig bent met overleven en nuttig zijn, maar dat je ook bezig bent met je vorming als persoon. Zowel de hogere vormen (cultuur en scholing) als de basale dingen zijn belangrijk bij de persoonsvorming. Er is duidelijkheid nodig.
Opvoeding is een proces waarin er iets gebeurt, hierbij zijn er drie elementen:
De gever is iemand die iets wil doen voor een ander, of die een ander iets wil brengen/ geven.
De ontvanger ontvangt wat de gever aanbiedt of geeft.
Wat is overgedragen aan de ontvanger is terug te zien in het gedrag en in de houding van de ontvanger, hieraan kan je zien dat het aangeleerd (ontvangen) is.
Maar wat er nu precies wordt aangeleerd bij de opvoeding is niet duidelijk.
Vaak wordt de volwassene gezien als de gever en het kind als de ontvanger van opvoeding, maar kan een kind ook een volwassene opvoeden? En kan een kind een ander kind opvoeden, of een volwassene een andere volwassene? Niet iedere leersituatie is ook gelijk een opvoedingssituatie, over de verschillende mogelijkheden van gevers en ontvangers bij opvoeding zijn discussies.
Bij het artikel zijn er een aantal opvattingen beschreven over wat een mens tot ‘mens’ maakt. Bij het boek wordt er beschreven wat een pedagogische relatie nu onderscheid van andere soorten relaties. Wetenschap is het bewaren en beheren van de kennis maar ook het eventueel aanvullen van die informatie met nieuwe informatie, door middel van het doen van onderzoek. Dit moet wel volgens de juiste richtlijnen gebeuren voordat wordt goedgekeurd.
Pedagogische wetenschap levert niet alleen kennis, maar levert ook een bijdrage aan het echte leven, de praktijk. Het heeft een ethische dimensie, vanwege de directe impact op het bestaan van mensen.
Beschrijvend onderzoek, met deze manier van onderzoek doen wil men helder krijgen hoe processen verlopen. Er wordt in kaart gebracht hoe alles werkt. De informatie is alleen geen richtlijn voor het gebruik van de informatie.
Voorschrijvend onderzoek, hiermee schrijft men voor hoe er gehandeld moet worden, wat mensen moeten of horen te doen. Er het een benadering die concreet en handelingsgericht is. Er wordt echter geen rekening gehouden met jou eigen normen en waarden, of met jou kind.
Cultuurpedagogiek geeft aan dat de opvoedingspraktijk met name door je tradities, ervaringen, taal en betekenissen vormgegeven wordt. De vormgeving en ervaring hebben een grote rol in de opvoeding:
Een soort afspiegeling van de tijd waarin we leven, hoe je tegenwoordig met elkaar omgaat, welke gewoontes daarin zijn ontstaan op het moment.
Er zijn speciale begrippen die specifiek zijn voor een vakgebied, door het gebruik van deze begrippen, geeft dit gelijk al een lens waarmee we naar de realiteit kijken.
Dezelfde opvoeding of ontwikkeling in een andere tijd, context of plaats, kan anders geïnterpreteerd worden. De interpretatie kan erg verschillend zijn, bijvoorbeeld het gedrag van een kind. Vroeger zou men gezegd hebben dat het kind erg brutaal is, maar tegenwoordig noemen we het kind eerder mondig.
Opvoeding is een heel basaal iets, namelijk het opvoeden van kinderen, maar het is pas vanaf de 19e eeuw een wetenschap geworden.
Imelman heeft het over de pedagogische kwestie (de vraag wat we met z’n allen belangrijk vinden in de opvoeding om door te geven/ aan te leren) en beschrijft dit vanuit twee dimensies:
De historische dimensie gaat over het ontstaan van de pedagogische kwestie. Vanaf de verlichting kwam er meer mobiliteit in de samenleving. Kinderen gingen wat anders doen dan de ouders, waardoor er meer werd nagedacht over mogelijkheden. Er komen vragen over wat er vanzelfsprekend is om door te geven en of er nu ook rekening gehouden moet worden met andere factoren. Er is al onderwijs, dit wordt steeds belangrijker, maar het is de vraag wat er nu in het onderwijs aan iedereen moet worden doorgegeven, en hoe?
De antropologische dimensie gaat over de individuele ontwikkeling van het kind. Eerst kan het kind alleen vanuit zichzelf denken, maar vanaf ongeveer drie jaar gaan kinderen ook meer snappen dat ze zich ook als buitenstaander kunnen zien en snappen anderen beter. Het kind komt dan ook in een koppigheidsfase waarin het kind leert dat hij iets kan willen en kan afwijken van wat er tegen hem gezegd wordt. Onder andere door waarom-vragen te gaan stellen. Het kind gaat kijken wat dit uitlokt en als opvoeder moet je gaan nadenken wat je wilt meegeven aan regels en waarden aan het kind.
De pedagogische kwestie gaat dus om de kwestie in het kind zelf en om het kind in de samenleving. De vraag is wat we willen doorgeven aan het kind.
Normatief gaat om het maken van keuzes en afwegingen, hiermee wordt er rekening gehouden met het kind en met de omgeving.
Het vooruitgangsgeloof was het geloof dat mensen zelf iets in beweging konden krijgen. Ze konden zelf iets vooruit brengen wat de wereld kon gaan verbeteren. In de pedagogische kwestie zijn er verschillende fases. Eerst is er de fase wat het kind nodig heeft om te kunnen overleven. Daarna gaat het kind bezig met socialisatie en moeten de ouders letten op wat het kind kan gaan overnemen. En dan krijgt het kind het vermogen om zelf te kunnen nadenken over wat er gebeurt, en kan hier een rol in spelen. Het is dan aan de ouders om te kijken wat zij belangrijk vinden en hoe ze op het kind willen reageren.
Pedagogische antropologie kijkt niet naar de algemene mens, maar kijkt alleen naar de aspecten die voor de opvoeding relevant kunnen zijn. Historische perspectieven /visies:
Perspectieven op mens-zijn:
- Biologisch perspectief op mens-zijn:
Er wordt gekeken waarin mensen verschillen van hogere dieren, zoals zoogdieren of dieren met een wervelkolom.
Portmann
Portmann is diersoorten gaan categoriseren en heeft gekeken bij welke categorie de mens hoort. De categorieën bestaan uit nestblijvers, dit zijn diersoorten die zich niet direct na de geboorte kunnen redden, en nestvlieders, dit zijn diersoorten die vlak na de geboorte al wel kunnen overleven. De mens heeft eigenlijk een soort ‘eigen’ categorie, de secundaire nestblijvers. Dit houdt in dat de zintuigen al wel kunnen functioneren, maar verder kan er nog weinig. Het kind of dier is maar half af en moet nog veel ontwikkelen voordat het ook echt zelf kan overleven.
Er zijn rijpingsprocessen nodig voor lichaam om te ontwikkelen, voordat het een beweging kan uitvoeren. Het is een spontane rijping en dit kan beïnvloed worden door de omgeving.
Het leervermogen wordt onder andere bepaald door plasticiteit. Dit houdt in dat een functie alleen zal gaan ontwikkelen bij blootstelling. Als er geen blootstelling is waardoor de ontwikkeling gestimuleerd wordt, zal het vermogen voor die functie niet ontwikkelen en niet meer gebruikt kunnen worden. Bij de mens duurt de jeugdfase erg lang in vergelijking met andere organismen. Het duurt lang voordat een mens kan gaan voortplanten en voordat een mens geleerd heeft goed met externe factoren om te gaan. Dit leren gebeurt voornamelijk door middel van het gebruik van taal.
Gehlen
Gehlen heeft gekeken naar de lichamelijke verschillen tussen mensen en dieren. Het is opvallend dat een mens vooral veel niet kan en daardoor snel een hulpmiddel nodig heeft. Ook heeft de mens geen eigen natuurlijke omgeving, maar de mens kan overal wel wat. De wereld van de mens is open, omdat er geen vaste plek is waar de mens kan overleven. De mens moet de omgeving wel zelf leefbaar maken, dus zorgen voor bescherming en de vormgeving eventueel aanpassen. Men kan zich gaan specialiseren en aanpassen aan de omgeving. Zonder een cultuur kan een mens geen mens zijn, dus zal een mens zorgen voor een taal, kleding, manier van omgang en bepaalde voeding die er in de omgeving aanwezig is.
Het aanleren van deze vaardigheden van de mens gaat niet spontaan, maar moet actief aangeleerd worden door een ervaren generatie. Taal en gewoontes leren zijn twee erg basale dingen in de opvoeding van de mens. Voor het aanleren is het nodig om leerbaarheid en het vermogen om kennis op te doen, te hebben.
Bij het grootbrengen is het eerst nodig om een baby te voeden en te beschermen, zodat de rijping kan plaatsvinden. Daarna is het van belang dat een kind de dingen leert die niet ontwikkelen door spontane rijping. De taal wordt geleerd om andere kennis mee aan te duiden, om dingen te ordenen en om de nieuwe informatie te kunnen begrijpen.
- Sociologisch perspectief op het mens-zijn:
Een mens bestaat door zijn of haar sociale omgeving. Men leert zich te gedragen volgens een rol. Deze rol kan afhangen van de plek of van de mensen waarmee je op dat moment omgaat. Een rol wordt gekenmerkt door het gedrag, de houding, de kleding en het woordgebruik dat bij die rol past. Het moet voldoen aan de verwachtingspatronen bij een rol.
Role taking is het toe-eigenen van bepaalde rollen. Internalisatie is het eigen gemaakt hebben van een rol, je bent gewend aan het spelen van die rol en je hebt de opvattingen van de omgeving overgenomen.
Een rol kan overgenomen worden, maar een mens kan de rol ook iets aanpassen. Dit heeft te maken met openheid van de mens, er kan zelf invulling aan een rol gegeven worden. Dit wordt role making genoemd. Je kan doen alsof door een rol te spelen die er verwacht wordt, zonder dat je het daar mee eens bent. Je speelt dan met, of maakt gebruik van rollen. Dit is een actieve, eigen component.
Je kunt de omgeving biologisch gezien wel aanpassen, je creëert een andere cultuur ter aanpassing aan omstandigheden, sociologisch gezien kan je de omgeving niet aanpassen, het is niet mogelijk om mensen te wisselen (zoals een broer).
Reflexiviteit is het naar jezelf kunnen kijken in deze wereld en iets met die informatie gaan doen. Men is in staat om alles achter te laten waar je vandaan komt en om bijvoorbeeld met familie te breken. Een excentrische positie is het van buitenaf naar jezelf kijken en nadenken over het doen van dingen, en denken over je gedachtes (over je denken). In principe is iedereen altijd in staat om kritisch naar zichzelf te kijken.
We kunnen doen en denken zoals er van ons verwacht wordt, maar we vallen niet samen met de opvoeding, dus de schuld kan nooit aan de opvoeding worden gegeven. Iedereen is in staat om zelf te denken of je iets wilt. Er wordt aangeleerd wat men belangrijk vindt, maar hier voeg je zelf een eigen element aan toe. Dit heeft ook weer te maken met openheid, het vermogen om te kunnen reflecteren.
- Conclusie / samenvattend:
De twee visies zijn twee sturingen in wat van belang wordt gevonden in het mens-zijn. Bij de geboorte is een mens nog niet voltooid, maar een mens leert door middel van binding met het doen net zoals anderen en een mens leert van de vrijheid in het eigen denken en doen. Er moeten een lans gevonden worden tussen hoe het hoort en de eigen invulling van die regels.
1. Vrijheid en binding
Er is opvoeding nodig, zodat je weet wat er verwacht wordt. Tegelijk kan je ook afstand nemen van de rol die van je verwacht wordt, mensen zijn reflexief en staan open in de wereld. Het op eigen benen kunnen staan, maar ook kunnen functioneren in de samenleving staat centraal in de relatie tussen de opvoeder en het kind.
Het begrip van vrijheid van Kant, ratio onderscheid de mens van alle andere wezens. Het verstandelijk vermogen is fundamenteel voor de mens. De binding houdt in dat, ondanks dat de samenleving sterk geïndividualiseerd is, het is gekoppeld aan een sociale context. Vrijheid en binding zijn een spanningsveld, een antinomie, dat onontkoombaar met elkaar te maken heeft en tegelijkertijd sluit het elkaar uit. Zonder één van de twee, doen we het kind in de opvoeding tekort, dus er moet een balans en een plek voor beiden in de opvoeding gevonden worden.
2. De pedagogische relatie bij Langeveld
Een fenomenoloog kijkt niet precies naar wat er gebeurt, maar kijkt vooral naar het doel van de acties. Wat wil iemand bereiken met de handelingen die hij of zij doet? Het gedrag en betekenisvol handelen, bewust en intentioneel. Opvoeding is een intentionele, afgebakende handeling van de opvoeder. Gewoontes, zoals het aandoen van de radio als je thuis komt, zijn dagelijkse handelingen, niet intentioneel en daarom worden gewoontes niet als opvoeding gezien. Dit zegt niet dat het kind niks zal gaan overnemen van de gewoontes, maar de gewoontes zijn niet doelgericht aan het kind geleerd. Opvoeding moet zorgen voor persoonlijke vrijheid en voor het kunnen maken van eigen keuzes.
Vrijheid en saamhorigheid betekend het kunnen gaan van je eigen gang, maar ook dingen samen kunnen doen, ergens bij horen. Hopeloosheid betekend dat je niet kan overleven zonder dat je een opvoeder hebt die je beschermt. Eigen-leer is het graag zelf willen leren en doen van dingen. Tegelijkertijd is er hulp nodig om dit ook daadwerkelijk zelf te kunnen doen.
Waar zit het vertrouwen in de opvoeding?
- Vertrouwen in de volwassene, het kind geeft zich over aan de ouder/ opvoeder
Er is dan sprake van een pedagogisch optimisme, namelijk al het vertrouwen wordt in de opvoeders gestoken. Die heeft alles voor elkaar en die kan het alleen, het kind staat hierin buitenspel. Een praktisch gevolg is dat het kind geen ruimte heeft om te gaan ontdekken, doordat alles in de opvoeding door de opvoeder gecontroleerd wordt. Dit betekent dat de ouder de invulling van het kind verwaarloosd.
- Vertrouwen in het kind, het kind gaat zichzelf ontplooien
Er is in dit geval sprake van een naturalistisch optimisme, men moet niet teveel aan het kind komen, die ontwikkeld zich al vanzelf en het kind heeft alles al in zich zitten. Een praktisch gevolg is dat het kind teveel wordt losgelaten, vanuit het idee dat het kind door aanraking verstoord zou raken in de ontwikkeling. Dit betekend dat het vertrouwen in de opvoeding van de volwassenen weg is.
Dit moet in balans gehouden worden voor beiden. Een pedagogische relatie bestaat uit vertrouwen en uit gezag. Het vertrouwen moet van twee kanten komen, maar in de opvoeding moet de verdeling niet helemaal eerlijk zijn volgens Langeveld. De opvoeder heeft ook een verantwoordelijkheid en door het gezag wat een ouder heeft, kan hij of zij laten zien wat het beste is voor het kind. Gezag betekend niet de baas zijn. Deze verantwoordelijkheid van de opvoeder moet de opvoeder ook op zich nemen en uitvoeren.
Een pedagogische relatie is pas goed als deze is gericht op de eigen opheffing. Het kind wordt steeds meer verantwoordelijkheid gegeven, waardoor het kind al kan wennen. Op een gegeven moment kan het kind dan verantwoordelijkheid nemen voor eigen acties en daden. Langeveld noemt een kind volwassen als het komt tot ‘zelfverantwoordelijke zelfbepaling’, dat betekend dat een kind niet alleen in staat is om eigen keuzes te maken, maar de consequenties van de keuzes worden overzien en men kan en wil de verantwoording daarvoor nemen. Als dit stadium is bereikt, is er geen opvoeder meer nodig die de verantwoordelijkheid op zich neemt. Overleg tussen het kind en de opvoeder is nog wel mogelijk tijdens en na deze fase.
3. Historische voorbeelden
Rousseau schreef een boek over de opvoeding, hij wil de samenleving verbeteren, want deze is verdorven. De natuur is goed en daarom wil hij terug naar een natuurlijke opvoeding, waarin kinderen van een leermeester door middel van ervaringen leren. Kinderen leren alles the hard way. Door eigen ervaringen (i.p.v. boeken) zouden de kinderen leren om zelfstandig te denken en om zelfstandig vrij te zijn. In het boek krijgt Emile (representatief voor jongens) de natuurlijke opvoeding, maar Sophie (representatief voor meisjes) niet, zij leert andere dingen dan de man. In tegenstelling tot mannen moeten vrouwen wel leren over sociale conventies, moest gehoorzaam zijn en leerde regeltjes uit boeken. Dit zijn twee tegenovergestelde ideaal modellen om de samenleving mee te gaan verbeteren.
De pedagogische relatie is bij Emile met de leermeester, bij Sophie vervult haar moeder die rol. De rol van de natuur is bij de natuurlijke opvoeding naar voren gekomen en de rol van sekse wordt duidelijk door het grote onderscheid tussen mannen (Emile) en vrouwen (Sophie).
Wollstonecraft komt juist op voor vrouwen en heeft kritiek op Rousseau. Volgens Rousseau moeten de mannen verstandelijk zijn en de vrouwen moeten gevoelig zijn, maar Wollstonecraft wil gelijkheid. Dus voor zowel jongens als meisjes verstandelijke ontwikkeling en omgaan met gevoelens. De opvoeding wordt door Wollstonecraft gezien als de oplossing voor de samenleving, dit is ze eens met Rousseau, maar het probleem in de samenleving is volgens haar anders. De samenleving is niet verdord, maar het probleem zit in de sekseverschillen, dit moet verdwijnen.
Rousseau | Wollstonecraft |
Het ideaal voor de samenleving staat vast en daar werken we naartoe. | Het ideaal bevat meer rechtvaardigheid, maar het is niet duidelijk hoe dit eruit gaat zien en hoe. |
Het middel is een radicaal andere opvoeding die teruggaat naar de natuur. | De opvoeding is het middel, hierbij wordt er uitgegaan van de realiteit en de opvoeding wordt geleidelijk aangepast. |
Statisch, alles staat al vast in een visie. | Dynamisch, het middel is duidelijk, maar ziet wel hoe het wordt, open houding naar het resultaat. |
Rousseau heeft twee verschillende visies op de pedagogische relatie. Voor mannen moet een leermeester jongens een context geven om ervaringen in op te kunnen doen. Het gaat erom dat de jongens leren van de consequenties van de beslissingen die ze hebben gemaakt. De leermeester is degene waarvan de jongens in de opvoeding afhankelijk zijn, maar deze kijkt vooral aan de zijlijn toe. De vrouwen leren juist van hun moeder en zij staat niet langs de lijn, maar heeft een duidelijke, sturende en betrokken rol. De meisjes moeten regels leren uit boeken, maar het maakt niet uit of ze het daadwerkelijk begrijpen of niet. De moeder moet als opvoeder de meisjes onderbreken in activiteiten, waardoor de meisjes zouden leren dat hun wil ondergeschikt is en er niet toe doet. In de opvoeding is de moeder constant bezig met dingen voordoen, aanpassen en onderbreken.
Wollstonecraft is minder stelling dan Rousseau, bovendien is zij meer procesgericht. Ze wil gelijkheid voor meisjes en wil ook dat kinderen meer uitgedaagd worden tot het uitproberen van nieuwe ideeën. Het was destijds een radicaal ander idee om samen te leren in plaats van alleen. Aan andere ‘moderne’ opvatting van haar was dat de opvoeder niet alles moest bepalen en controleren, maar die moest een kader (van enkele regels) aan het kind meegeven en het dan loslaten.
In de opvoeding van Wollstonecraft is er vrijheid, in het ideaal van Rousseau is dat niet zo. Rousseau is alleen maar positief over de natuur en romantiseert hierdoor de vreselijke dingen die de natuur ook kan hebben. Door middel van de natuur, en dankzij de natuur, kan er een natuurlijke opvoeding zijn. Hierdoor kan de samenleving meer natuurlijk worden en uiteindelijk minder corrupt.
Wollstonecraft heeft de natuur niet zo geromantiseerd als Rousseau. Zij laat zien dat de natuur ook keihard kan zijn en dat niet alles zo prachtig is, als dat er gezegd wordt. In plaats van alleen de ongerepte natuur die zo mooi is, vindt Wollstonecraft dat er de bewerkte natuur er ook bij hoort.
4. Tot slot, tot nu toe
Rousseau zegt dat kinderen niet gelijk zijn en gaat hierin mee in de natuur van de sekse van de mens. Wollstonecraft wil juist gezamenlijk onderwijs en met dit nieuwe onderwijs wil ze tot iets nieuws komen. Wat dit precies gaat zijn, is nog niet duidelijk. Langeveld heeft het over het afstemmen van vrijheid en binding in de opvoeding. Binnen de opvoeding is het doel dat de verantwoordelijkheid voor de opvoeder uiteindelijk afneemt en door het kind wordt overgenomen. Nadat de verantwoordelijkheid is overgenomen door het kind, is het kind volwassen geworden.
Langeveld baseerde zijn visie van de opvoeding vooral op het vertrouwen. Er moet bij opvoeding sprake zijn van een veranderende verantwoordelijkheid. Eerst ligt deze bij de opvoeder, maar dit gaat steeds meer naar het kind toe, als de verantwoordelijkheid helemaal bij het kind ligt is het kind volwassen. Rousseau had een duidelijk ideaalbeeld van het doel van de opvoeding. Het verschil in sekse is in het doel en in het gedrag van de opvoeder terug te zien. Bij de jongen Emile was niet de ouder, maar een leraar de opvoeder. Wollstonecraft wil dat zowel jongens als meisjes gestimuleerd worden, op de sociale benadering van de relatie tussen kinderen is belangrijk volgens haar. Er is nog geen vooraf gesteld beeld waar naartoe wordt gewerkt, er is veel ruimte voor de invulling en het doel.
Tegenwoordig wordt de autoritatieve opvoeding als ideaalbeeld gezien. Dit is erop gericht om het beste uit het kind te halen. Er is sprake van wederzijdse inbreng, dus zowel de opvoeder als het kind heeft inbreng. Het kind wordt ook serieus genomen. Het is niet aan sekse gekoppeld, dit is te vergelijken met Wollstonecraft, en de wederzijdse inbreng kan vergeleken worden met het wederzijds vertrouwen dat Langeveld noemt.
Vaak worden scholen en andere educatieve organisaties gezien als pedagogische organisaties. Er wordt steeds meer nadruk gelegd op het goed presteren van werknemers binnen organisaties, waardoor het leiding geven voornamelijk bestaat uit goed plannen. Het is lastig om te zeggen waar het pedagogische element van de organisaties in zit, vaak is het niet meetbaar, maar er wordt door middel van de pedagogische relatie geprobeerd om het toch in beeld te krijgen.
Volgens filosoof Harry Frankfurt zijn er verschillende redenen voor ons handelen. Men wil graag de waarheid zoeken en men wil graag doen wat goed is. Dit zijn redenen die voor iedereen gelden, maar vaak heb je ook een persoonlijke reden om iets te doen. Dit is care, waar je om geeft en wat voor jou belangrijk is als persoon, liefde, wat jou drijft om dingen te gaan doen. Hier gaan we in mee, als ze hierdoor iets willen, raakt de rest meer uit zicht en zien we alleen nog wat we willen. Terwijl het rationeel gezien niet zo handig of logisch kan lijken. Het is voor een ander vaak niet te begrijpen waarom iets voor een ander belangrijk is, als het om care gaat. Voor een pedagogische relatie is het wel belangrijk om de beweegredenen van een ander te proberen te begrijpen.
Er zijn twee soorten liefde in de pedagogische relatie. Actieve liefde is onbegrensd, het doet er niet veel toe hoe de ander is of doet, een ander kan helemaal zichzelf zijn. De waarden van een ander worden gewaardeerd, zonder dat je eigen wensen op de voorgrond komen en je niet meer naar de ander luistert. Passieve liefde is een soort eigenbelang, willen dat jou wensen uitkomen en dat er gedaan wordt wat jij wilt. Het is bij een pedagogische relatie juist ook belangrijk dat je echt naar de ander luistert. Niet alleen horen en dan je eigen ding doen, maar wat een ander zegt ook echt overwegen.
Luce Irigary meent dat men niet één met elkaar moet willen worden en samensmelten, maar dat men twee losse personen moet blijven. Men moet oppassen dat men niet zoals een ander gaat worden, maar dat er telkens verschillen tussen elkaar blijven bestaan.
Hoveid & Finne zien de pedagogische relatie als het de mogelijkheid geven aan de ander om zich te kunnen ontwikkelen, ruimte geven, zodat een ander kan opbloeien. De beweegreden hierachter is belangeloze liefde. Dit komt terug in de opvoeding, op scholen of in leiding door het uitnodigen van de ander om zichzelf te zijn. Doordat een ander kan opbloeien, omdat hij zich open kan stellen, wordt de relatie pedagogisch. Langeveld noemde in zijn visie ook het kunnen openstellen door een bestaan wederzijds vertrouwen, maar het element van belangeloze liefde als beweegreden heeft hij niet.
De Ruyter geeft aan dat de optimale ontwikkeling wordt gezien als een nieuw opvoedingsdoel. Het gaat om het streven dat mensen optimaal kunnen opbloeien. Hierdoor is het de bedoeling dat men optimaal de mogelijkheid krijgt om te ontwikkelen, waardoor capaciteiten benut kunnen worden.
De pedagogische basisbehoeften bestaan uit: erbij horen, competentie en autonomie. Dit is vergelijkbaar met de algemene domeinen voor het welzijn, deze domeinen gelden voor iedereen. Het doel van gezond zijn, heeft te maken met inspanning en ontspanning kunnen hebben.
Maximaliseren is het hoogste wat mogelijk is, optimaliseren is kijken naar wat je nu kan, en het beste uit jezelf halen wat je kunt. Het is een balans in wat je kunt, belangrijk vindt en omstandigheden van de situatie.
De optimale ontwikkeling is een streven, het is nodig om idealen te stellen, op deze manier krijgt men inspiratie om iets te gaan doen. Idealen kan men uit jezelf halen, een eigen idee wat je wilt behalen, of een ideaal ontstaat door het kijken naar anderen. Door de ander krijg je een doel en inspiratie voor het behalen van een doel.
Door de optimale ontwikkeling als opvoedingsdoel te hebben, zijn er risico’s:
1. Egocentrisme: het beste willen zijn, hierbij wordt vaak niet meer naar anderen omgekeken. Het kan ook ten koste gaan van contacten.
2. Elitair: niet iedereen kan het voor elkaar krijgen.
3. Perfectionisme:
Sociaal georiënteerd perfectionisme is het meest risicovol. Dit wordt ook wel neurotisch perfectionisme. Er is geen sprake van realistische verwachtingen, er wordt constant met anderen vergeleken en er is geen steun. Men wil ‘paniekerig’ voldoen aan de eisen van anderen.
Perfectionisme kan ook gezond zijn, doordat je zelf belang hebt aan iets, is er meer inzet. Door een oplopende druk en negatieve reacties kan het perfectionisme weer negatief zijn voor het welbevinden. Realistisch perfectionisme gaat vooral om zelf georiënteerd perfectionisme, namelijk streven omdat je zelf iets wilt, en het is haalbaar om voor elkaar te krijgen. Als iets een uitdaging is om te halen, is het leuk om te doen.
Door optimale ontwikkeling als opvoedingsdoel komen mensen verder, doordat ze tot bloei kunnen komen, men kan meer uitdagingen aangaan. Door optimale ontwikkeling is er geen specialisatie, maar zijn er verschillende capaciteiten ontwikkelt. Er moet een balans gevonden worden en geen streven naar een zo hoog mogelijke prestatie. De motivatie moet uit een kind zelf gehaald worden, als het kind zelf gemotiveerd is, kan het kind zeggenschap krijgen over dingen in de ontwikkeling.
Alles samen is floreren voor De Ruyter het kijken naar de capaciteiten die een kind heeft, in plaats van het kijken naar verschillende ‘vakjes’ van opvoedingsdoelen. In de pedagogische relatie worden andere accenten gelegd: Dialogisch en wederkerig, het uitwissen van informatie tussen opvoeder en kind, zelfstandigheid en zeggenschap, realistisch bekijken wat het doel is, wezenlijk een ander persoon blijven dan de ander, door onvoorwaardelijke liefde kan men de mogelijkheid gegeven worden om op te bloeien.
Het is een lopende discussie of je elke relatie een pedagogische relatie moet noemen, het is namelijk de vraag of het wel zinvol is om sommige relaties (kind tot kind bijvoorbeeld) pedagogisch te noemen.
Carr gaat in zijn boek in op verschillen en overeenkomsten tussen onderwerpen. De relaties en definities bespreekt hij voornamelijk in zijn boeken. Op de PowerPoint staat de volgorde van de onderwerpen die we langsgaan.
Education is teaching en learning, lesgeven (onderwijzen) en leren in het onderwijs. Leren heeft echter twee definities in het Nederlands. Het kan gaan om begrijpen, snappen wat er bedoelt wordt, maar het kan ook gaan om leren in de zin van aanleren, een ander iets leren of uitleggen.
Education is niet echt te vertalen met opvoeding, dit is niet hetzelfde, maar het valt ook niet geheel onder het de definitie van het onderwijs. Het is iets dat je hebt aangeleerd, iets waardevols, een vaardigheid. Maar het gaat bij education ook om jou als persoon, de vorming van jou als mens.
Mensen met veel kennis kunnen wel veel weten, maar hoeven dan nog niet educated te zijn. Als je veel weet, kan het namelijk zo zijn dat je niet genoeg weet van de praktische omgang en dat je persoonlijk niet ontwikkeld.
Matthew Arnold vindt dat kinderen moeten leren van onderwijs die ze de mogelijkheid geeft om het beste voor zichzelf eruit te halen om te ontwikkelen. Elk kind zou de kans moeten krijgen om te kunnen ontwikkelen. Het gaat om de inhoud, dus vaardigheden die nu nuttig zijn en om dingen die later nodig zijn en voor de ontwikkeling, maar het gaat ook om de vorm en het doel van onderwijs.
Als er een samenspel bestaat tussen het belang van het kind en het belang van de samenleving, is er sprake van goed onderwijs. Aan de ene kant staat het onderwijs ten dienste van de samenleving, aan de andere kant moet het onderwijs zich kritisch opstellen tegenover de samenleving, om te kijken of iets inderdaad het beste is om aan kinderen aan te bieden.
Doeldomeinen/ processen in het onderwijs:
Bij elk domein kunnen we noteren wat we daarin belangrijk vinden. Door een focus op één domein, kan het zo zijn dat dit op een ander domein een (negatief) effect heeft. Het is belangrijk om af te stemmen, vaak wordt er gekeken naar wat wenselijk is voor de leerling en dit is vaak niet de meest efficiënte manier. Er wordt steeds meer naar efficiënte manieren van lesgeven gevraagd, dit botst vaak met de wenselijke manier van het lesgeven, botst met persoonsvorming en socialisatie.
Kunst, een persoonlijke expressie dat uit jezelf moet komen, op een geheel eigen wijze iets mooi neerzetten. Een uniek resultaat. Kunde is een techniek die aangeleerd wordt, het is degelijk, maar niet origineel of creatief. Een voorspelbaar resultaat.
Carr vindt dat leraarschap eerder artistiek is, een kunst.
Charisma is een inhoudelijke autoriteit die een leraar moet hebben volgens Carr:
De persoonlijkheid en het karakter beïnvloeden elkaar.
Deugden (virtues), helpen je om verder te ontwikkelen. Ze zijn gekarakteriseerd door respect, zorg en vertrouwen, dus menselijk contact, niet directief en zonder dwang geleerd. Dit zijn goede eigenschappen die een leraar zou moeten bezitten.
Aristoteles heeft het over verstandig handelen, dit is algemeen en niet alleen voor leraren:
Beide dingen komen terug in het onderwijs. Vooral phronesis is voor een leraar belangrijk om te hebben. Leraar zijn is meer een kunst dan een kunde, maar de vaardigheden van het lesgeven zijn wel nodig om het vak goed uit te kunnen voeren.
Verschillende beelden van een goede leraar:
1. Alles weten, een leraar is goed in zijn vakgebied. Kennis hebben is belangrijker dan het kunnen lesgeven, dit staat op de tweede plaats.
2. Een leraar moet als een rolmodel zijn, moet de leerlingen inspireren met zijn voorbeeldfunctie en moet de leerlingen vrij laten om zich te kunnen ontwikkelen.
3. Een leraar moet weten hoe de stof aan de leerlingen geleerd kan worden. Kennis is niet zo belangrijk, het gaat om de vaardigheden om aan te leren, omgang met anderen en kunnen plannen en organiseren.
4. Een leraar moet kunnen inspelen op de praktijk, improviseren als dat nodig is.
Op dit moment is het vaardigheidsgerichte ideaalbeeld dominant. Het onderwijs moet steeds meer gedragscodes, normen en waarden doorgeven aan de leerlingen. Er komt een nadruk te liggen op het gedragen volgens de regels. Hierdoor komt het idee dat kinderen zelf moeten leren nadenken meer op de achtergrond.
De status van het beroep leraar is erg wisselend, er wordt vaak makkelijk over gedacht. Als je niets kan, wordt je wel een leraar. Qua salaris maak je niet de meeste winst door leraar te zijn.
Is het beroep leraar ook een professie?
1. Wel op het gebied van het welzijn van anderen, een leraar leert anderen iets aan. Dit draagt bij aan de vaardigheden van een ander, wat het welzijn verbeterd voor die persoon.
2. Niet echt op het gebied van inbedding van theoretische kennis, het gaat namelijk vooral om de praktische kennis. Er is vaak maar een smalle theoretische basis.
3. Ook niet echt op het gebied van autonome keuzes maken, omdat er voor docenten weinig ruimte is om eigen keuzes te kunnen maken. Ze zitten vaak vast aan een opgesteld lesschema dat uitgevoerd moet worden.
Volgens Carr is leraar zijn geen professie, maar het is een roeping, wat jij als persoon graag wilt doen. Hierbij moet je inhoudelijke en didactische kennis opdoen, aanvoelen wat je moet doen. Je hebt een nobel doel wat je dient, namelijk het bestrijden van onwetendheid, maar hier heb je gek genoeg weinig autonomie in (gek, omdat er wel veel waarde aan autonomie wordt gehecht).
Zonder een pedagogische relaties kan een leraar eigenlijk niks aan een leerling leren. Het is van belang dat een leraar aansluit bij de noodzaak voor de leerling, de interesse van de leerling en bij de vaardigheden die de leerling al wel heeft. Hierin is de autonomie te zien in het heden, nu begeleiden, en in de toekomst, waar wil je naartoe? Het is de bedoeling dat deze twee tegelijk samenkomen en dat er een balans in gevonden wordt.
Carr noemt dit geen pedagogische relatie, maar in zijn uitleg zijn er wel elementen van de pedagogische relatie, zoals deze hier is omschreven, terug te vinden. Wat hij zegt in zijn boek is daardoor eigenlijk hetzelfde als de pedagogische relatie.
Carr hanteert een stijl in zijn teksten, die hij bij verschillende kwesties toepast om het toe te lichten. Als eerst omschrijft hij de kwestie, hoe zit het en wat is de context? Hierbij noemt hij een aantal hypotheses over hoe de kwestie in elkaar kan zitten. Hierna probeert hij eerst de ene hypothese te verklaren. Daarna gaat hij hier eigenlijk tegenin, hij geeft tegenargumenten voor de ene hypothese, om de andere hypothese te onderbouwen met argumenten. Dit is een wisseling in de argumentatie. Deze twee onderbouwde hypotheses zijn nodig om de conclusie van Carr te begrijpen, waarom komt hij tot dit punt?
Voor het tentamen moet men wel weten welk punt Carr inneemt, de argumentatie vooraf is nodig voor het begrijpen van het standpunt, maar hoeft niet letterlijk geleerd te worden.
Iemand die gevormd is tot een persoon is iemand die dingen snapt, veel weet en die hier verstandig mee om kan gaan. Carr noemt een persoon iemand die is ingeleid in de elementen van de cultuur. Het is volgens hem essentieel om de manieren van bijvoorbeeld de omgang te kennen, zodat men lid kan zijn van een cultuur. Er is vrijwel volledige consensus over wat belangrijk en waardevol is in de cultuur, al blijven het abstracte, algemene waarden of regels. Dit moet op een positieve manier bijdragen aan de vorming tot een persoon. Er wordt ook gezegd dat de persoon waar men tot gevormd wordt, het resultaat is van de opvoeding en het onderwijs dat men heeft gehad.
Antropologie is de menskunde, vanuit een biologisch standpunt. Portmann en Gehlen bekijken beiden wat een mens onderscheid van een dier, Portmann doet dit door te kijken naar de ontwikkeling vanaf de geboorte, waarbij de opvoeding een rol speelt. Mensen worden een jaar te vroeg geboren, omdat baby’s pas na een jaar leren voortbewegen (lopen) en communiceren. Bij de geboorte zijn de zintuigen al wel functionerend, maar het duurt ongeveer een jaar voordat een baby zich kan voortbewegen. De natuurlijke, biologische rijping is niet genoeg volgens Portmann. De functie ontwikkelt zich wel, maar men moet leren door omgang met de omgeving of door een voorbeeld. Er is input van buitenaf nodig voor de ontwikkeling. Leren is nodig voor de ontwikkeling.
Gehlen ziet de noodzaak van het leren van de omgeving. De mens heeft geen eigen leefomgeving, waardoor men moet leren om te overleven in de omgeving. Mensen kunnen dit leren door openheid, er is geen voorgeprogrammeerd gedrag, maar mensen zijn open om te kunnen leren overleven. Men leert, doordat iets zich voordoet in de omgeving.
Kant kan geplaatst worden in de tijd van de Verlichting. Dit was een tijd waarin de mens anders ging nadenken en veel ontdekte. Dit zorgde voor het idee dat de mens de hele wereld kan begrijpen en beheersen. De ratio van de mens is het instrument om dit voor elkaar te krijgen. Men hoeft niet alleen dingen op te volgen, maar men kan ook zelf nadenken. Men is vrij om te denken en een utopische visie stelt dat men door denken tot iets hogers dan het aardse kan komen. De mens heeft ratio gekregen, omdat de mens, mens is. Men heeft zelf de vrijheid om te denken, maar de grens van die vrijheid ligt bij het schaden van de vrijheid van een ander. Het idee van sociale rangen wordt doorbroken door het idee van de ratio. Het idee is namelijk dat iedereen het vermogen van ratio in zich heeft, waardoor iedereen gelijk is (alleen kunnen sommigen het beter gebruiken dan anderen).
In de context van het leraar-zijn en het lesgeven bespreekt Carr de definities van persoonlijkheid en karakter:
Oftewel, eigenschappen van jezelf, die deels van jezelf komen (persoonlijkheid), maar die ook deels aangeleerd zijn (karakter).
Het verschil tussen een beroep en een professie is in het Nederlands niet zo groot. In het Engels is het verschil tussen een profession en een occupation voornamelijk een statusverschil.
De pedagogische relatie wordt voornamelijk gezien als een openheid, een hand die naar men uitgereikt wordt, zonder dat het verplicht is om deze aan te pakken. Het is de bedoeling om te helpen en hiermee wordt de belangstelling en zorg voor het welzijn van de ander laten zien.
Het is belangrijk om niet samen te smelten tot een eenheid, het goede aan een tweeheid zijn, is dat je de ander ruimte geeft. In die ruimte kan die ander zich ontwikkelen en opbloeien. De selfless /active love is inzet, er willen zijn voor een ander. Door middel van aandacht geven, zorg en welzijn.
Het tweede artikel van Meijer gaat over de scholen die alle dingen waar men zich in de samenleving moeten repareren. Het moet in het onderwijs opgelost worden. De relatie tussen de school, het gezin en vrienden of vrije tijd staat in het artikel centraal.
In de grondwet staan de rechten en vrijheden van het onderwijs beschreven, dit is onderscheidend voor Nederland, andere landen hebben dit niet zo beschreven.
Categorieën onderwijs:
Ouders mogen binnen de kaders van de wet ook zelf een school op gaan richten. Ze mogen ook zelf kiezen naar welke school zij hun kind willen sturen. De opvattingen en waarden van de ouders nemen ze hierin mee, zodat ze een school kiezen voor hun kind die volgens hen goed is.
Thuisscholing mag volgens de wet wel, maar het wordt door de vele eisen aan het onderwijs dat een kind moet krijgen, wordt het de thuisscholing wel erg lastig gemaakt. Er is in Nederland een leerplicht en geen schoolplicht, wat het mogelijk maakt om thuis les te krijgen.
Er is een opvatting dat continuïteit in de opvoeding zorgt voor het meer op het gemak zijn van het kind. De ouders kiezen voor hun eigen belang, daarbij letten ze op de normen en waarden van bijvoorbeeld de omgang met het kind, privé domein. Er wordt door de school tegelijkertijd ook een maatschappelijk doel nagestreefd. Leerlingen moeten worden klaargestoomd voor de samenleving, om eventueel te gaan participeren, publiek domein.
Als de overheid teveel inbreng heeft in het onderwijs, zal er geen rekening meer gehouden worden met de opvoeding, waarden of opvattingen van ouders. Hun belangen en wensen zullen er dan niet meer toe doen. Wat dan ontstaat, is een staatspedagogiek, waarin een sterk ideaalbeeld van de staat te merken is. Dit is wat volgens de staat het belangrijkste is om mee te geven aan de kinderen.
Als de ouders juist teveel inbreng krijgen in het onderwijs, zal de vrijheid van de kinderen worden aangetast. Nu wordt aan kinderen geleerd om vrije denkers te worden, die zelf keuzes leren maken. Deze keuzes kunnen de ouders soms niet aanstaan. Vrij laten in plaats van beperken zorgt voor een betere ontwikkeling van jezelf. Die vrijheid in keuzes zal met teveel inbreng van ouders beperkt gaan worden, waardoor kinderen waarschijnlijk niet zichzelf meer kunnen zijn.
De detached school biedt werkelijke vrijheid om de leerlingen een eigen manier van denken en doen te ontwikkelen. Ook al staat dit wellicht tegenover de opvatting van de ouders. Het liberalisme is terug te zien in de methode, het vermogen tot autonomie staat centraal. Dit houdt in dat kinderen ook de verantwoordelijkheid voor hun keuzes moeten zien. De gevolgen accepteren.
Op school is het de bedoeling dat de kinderen dingen gaan leren die ze nog niet wisten. Dit moet zorgen voor nieuwe perspectieven en visies van mensen die moeten helpen in het leerproces. Door meningen etc. van anderen kunnen kinderen gaan bepalen wat ze niet willen, waardoor ze beter kunnen bepalen wat ze wel willen.
Het verbreden van de horizon van kinderen mag ze eventueel shockeren om zoveel mogelijk te leren, om zo verder te komen in het leren. Matthew Arnolds’ bedoeling is, dat kinderen zoveel mogelijk vaardigheden aanleren, om eventueel later te gaan gebruiken.
Kinderen vind het contact met anderen erg leuk, dingen samen doen en het is belangrijk dat men samen is. Als kinderen samen zijn, kijken ze ook naar de ander, hoe zij dingen doen en zo leren kinderen van elkaar. Dit heet ‘’peer learning’’. De invloed van de peergroup is groter dan men denkt, dit is ten opzichte van de invloed van ouders.
Ouders hebben invloed op verschillende manieren:
Er is een opvatting die beweert dat het gedrag dat kinderen laten zien, niet zozeer overeenkomt met wat de ouders wilden aanleren. Het komt des te meer overeen met het gedrag van leeftijdsgenoten.
Bij het kiezen van een basisschool willen de ouders dat er een dezelfde omgeving, dat wil zeggen in de omgangsvormen en dezelfde soort mensen, aanwezig is. Dit kan een religie of opvatting zijn, maar ook een gevoel van de ouders. Bij het kiezen van de middelbare school, is er te zien dat het kind hierin meer inspraak heeft. Het gaat er nu om waar het kind zich lekker voelt en op zijn plek.
Verschillende gedragingen of uitingen in kleding worden voornamelijk bepaald door de groep leeftijdsgenoten waar een kind mee omgaat.
De conclusie van Harris is dat ouders denken dat een kind door hen gevormd is, maar dit is in kleine mate waar. Een kind is zo door de peergroup, ondanks de ouders. Net zoals de ouders, draagt een docent nauwelijks aan dit proces bij. Hierdoor moeten opvoeders wat meer bescheiden zijn in wat ze wel en niet als resultaat geboekt hebben met hun opvoeding.
Kinderen moeten leren om zelf goede keuzes te gaan maken, de pedagogische relatie van vertrouwen en verschuivende verantwoordelijkheid is daarom gericht op de eigen opheffing.
Ouders kunnen hun best doen en het is prima, maar scholen krijgen de verantwoordelijkheid om een kind van een ander op te voeden. Door de plicht van de school om een kind meer aan te leren dan het al wist, kan een school niet gewoon haar best gaan doen. Het is een moreel principe dat ieder mens vrijheid van denken heeft, hieruit volgt een morele plicht om de leerlingen op school de beste mogelijkheden te geven om daadwerkelijk vrij te zijn in het denken.
De school laat een leerling ontwikkelen, als een leerling ontwikkeld is, kan de leerling uiteindelijk zelf de keuze maken of hij gebruik gaat maken van de ontwikkelde vaardigheid, of niet. De vrijheid krijgen om je vrijheid op te geven (men kan ervoor kiezen om iemand te gaan volgen).
Op school worden kinderen voorbereid op het burgerschap. Dit heeft te maken met meedoen of inpassen in de maatschappij, maar men houdt de mogelijkheid om daadwerkelijk iets te willen en kunnen veranderen in de maatschappij, of om dit niet te doen. Dit is een dubbele boodschap, leerlingen moeten zich als persoon en geestelijk gaan ontwikkelen, maar moeten ook leren om in de maatschappij een plek te vinden, eventueel door zich aan te passen. In een steeds veranderende maatschappij moet het onderwijs ook met de nieuwste ontwikkelingen meegaan.
Er moeten vaardigheden aan kinderen meegegeven worden die actueel zijn en die ze nu kunnen inzetten, maar er moeten ook vaardigheden aangeleerd worden die over tien jaar nog bruikbaar zijn. De inhoud van het onderwijs is daarom voor een deel ook conservatief. Het bestaat wellicht niet uit de meest up-to-date kennis, maar het is wel kennis die klopt en die relevant bewezen is.
In de samenleving zijn verschillende domeinen (economisch, medisch) en daarnaast staat het individu met eigen normen en waarden. Deze beïnvloeden elkaar, maar er is geen sprake van een hiërarchie. Iedereen kijkt verschillend naar de kern van een domein, dit is per persoon, dus onderscheidend, maar de hoofdlijn (-doel) van het domein krijgt iedereen hetzelfde mee.
De ideeën van het onderwijs, van de ouders en van de overheid vallen niet altijd met elkaar samen, sluiten niet altijd goed op elkaar aan.
Ouders kunnen in hun opvoeding randvoorwaarden opstellen, kaders voor een kind voor wat mag en wat niet. Meer kunnen ze niet echt doen, door de grote invloed van leeftijdsgenoten.
Het is de plicht van het onderwijs om een kind persoonlijk te laten ontwikkelen, maar om een kind tegelijkertijd ook leert hoe het er in de samenleving aan toe gaat. Het zelfstandig kunnen maken van keuzes over het doen en denken wordt in het onderwijs gestimuleerd.
Epistemologie, wat telt als kennis en wanneer:
True belief, degene die de uitspraak doet is geheel overtuig dat zijn uitspraak waar is.
Laten zien dat de uitspraak aannemelijk is. Een zo goed mogelijke onderbouwing.
Anderen kunnen overtuigen van die aannemelijkheid. Als de ander jou kan overtuigen van je ongelijk, dan kan je het idee van de ander overneemt.
Theorieën over hoe men leert:
Behaviorisme = alleen achteraf kan men zien dat er iets geleerd is, maar het proces van hoe iets is aangeleerd wordt, is niet duidelijk. Dit is de black box.
Pavlov heeft de klassieke conditionering: hierbij worden nieuwe reflexen, natuurlijke reacties aangeleerd (de hond van Pavlov).
Skinner heeft de operante conditionering: hierbij worden nieuwe gedragingen aan geleerd, die men niet natuurlijk al kan, maar dit kan wel aangeleerd worden.
De operante conditionering maakt gebruik van bekrachtigers. Positief gedrag wordt beloond en het negatieve gedrag wordt bestraft of iets anders wordt kwijtgescholden. Op deze manier wil men het gedrag goed aanleren, wat wel en wat niet te doen.
Kritiek op het behaviorisme is onder andere dat het object dat leert iets passiefs is en er is niks duidelijk over de rol van het leren, door de Black box. Er wordt ook niets gezegd over de rol van emoties, motivatie die het leren sneller laat verlopen of niet. Er is in het leerproces van het behaviorisme geen mogelijkheid om van anderen te leren door te kijken, of meedoen met anderen.
Constructivisme = leren is het actief bouwen aan je kennis en vaardigheden. Het gaat om wat je doet, dit moet echt geleerd worden en komt niet spontaan voorbij. Hierbij is er een meer actieve rol voor degene die leert.
De omgeving waarin iemand leeft, speelt een rol in de ervaringen die iemand al heeft opgedaan. Het bepaald wat je al hebt meegemaakt en wat je al hebt gezien.
Het begrijpen en toepassen van basis ideeën.
Kant: zonder woorden begrijpt men elkaar niet en kan er geen betekenis gegeven worden aan gevoelens of acties.
In het leren is logisch nadenken belangrijk, als een situatie onbekend is, kan men algemene waarheden en ervaring gebruiken. Op deze manier kan men bedenken wat het beste is om in een situatie te doen.
Rationalisme: de wereld bestaat uit allerlei abstracte concepten die iedereen kan begrijpen, door middel van een ordeningsmechanisme dat alles bij de goede benaming sorteert. Hierdoor begrijpt men de wereld en kan oorzaak-gevolg relaties zien.
Empirisme: men kent en begrijpt de wereld door waar te nemen. Dit doet men door middel van de zintuigen. Inductief leren is het leren van algemene principes uit concrete voorbeelden, hieruit wordt het principe afgeleid. Bij deductief leren wordt er vanuit een algemeen principe een concreet voorbeeld beredeneerd.
Het behaviorisme en het constructivisme gaan samen, worden vaak in combinatie toegepast en gaan daarom hand in hand.
Gestalt-theorie = herkennen wat bij elkaar hoort. Op het moment van waarnemen wordt er gelijk een interpretatie gemaakt. Men ziet niet allemaal losse blaadjes, maar ziet het geheel en interpreteert dit als een boom. Patroonherkenning is hierin erg belangrijk, als iemand iets nog nooit heeft gezien, zal dit herkend worden. Als men iets herkent, past het beeld bij een al bestaand beeld in je hooft.
De theorie gaat uit van modellen en van de functie van het herkennen, maar het is onduidelijk hoe dit kan en hoe dit in je hoofd kan ontstaan. Dit is nog niet gevonden.
Cultuurspecifieke dimensie: door een cultuur zie je dingen op een bepaalde manier, het is hierdoor wel lastig om vast te kunnen stellen wat nu de waarheid is.
Relatie mens-wereld
Locke: de zintuigen nemen kennis op de werkelijke manier waar en zorgen voor ervaringen. De zintuigen zijn een doorgang naar de werkelijkheid, ze geven aan wat er echt is.
Hume: de zintuigen leiden tot kennis, maar het is niet zeker of het ook werkelijk zo is, maar als men het er over eens is en er een afspraak over is gemaakt, is het zo. Dit is het subjectief idealisme, ideeën zijn geen zekerheid door dat jij dit vind, het is een interpretatie of mening die beïnvloed. Doordat er met een grote hoeveelheid wordt afgesproken, afgestemd, dat dit klopt, nemen we dit aan. Meer zekerheid kan je volgens Hume niet hebben.
Kant: wil meer zekerheid krijgen dan alleen met een afspraak. Als er sprake is van stabiliteit, dus op verschillende momenten wordt telkens hetzelfde geconstateerd, en er zijn meerdere mensen het eens, dan is dit de werkelijkheid. Echter, er is geen 100% zekerheid over de dingen zelf, want we kunnen de wereld achter de dingen niet kennen.
Het concept idealisme meent dat men die achterliggende wereld niet hoeven te begrijpen. Alles gebeurt niet willekeurig op een bepaalde manier, maar hoe de dingen gebeuren zijn ook geen absolute waarheden. Men moet omgaan met de kennis en ervaringen die men heeft, de concepten die zinvol zijn, zijn goed voor de ordening.
Mensen bepalen op het moment of begrippen logisch zijn in een situatie. Aan de hand van de ideeën die zich op een bepaald moment aan iemand voordoen, maken we ordeningen in ons hoofd. Het is dus erg tijd gerelateerd. Waar men behoefte aan heeft of wat gangbaar is, de taal past bij de omstandigheden waar mensen in leven.
Door anders na te denken, nieuwe of andere woorden, groeit de kennis telkens meer. Door de concepten van taal kunnen benamingen geven aan de dingen om ons heen.
Pragmatisme = het gaat er niet op wat de waarheid is en wat niet, maar kennis is alleen de vaardigheid die je gebruikt bij het oplossen van problemen. Als het niet werkt, dan moet de kennis die je bezit aangepast of ontwikkeld worden, zodat de kennis verbeterd. Kennis moet een nuttige bijdrage leveren.
John Dewey wil het pragmatisme in het onderwijs toepassen. De kennis helpt met het kunnen doen van dingen en het leren gaat vanzelf door het uitvoeren of proberen van dingen. Tussen verschillende manieren van leren wordt geen onderscheid gemaakt.
De laboratorium school was revolutionair, in plaats van stilzitten in de schoolbanken ging men gebruik maken van tafels en stoelen, themagericht werken het opstarten van projecten van waaruit de kinderen leerden over verschillende onderwerpen. Het leerplan werd opgesteld aan de hand van de ontwikkeling van kinderen.
Het echte leven was nu al, kinderen hoeven niet voorbereid te worden, maar moeten er nu al mee bezig. Het is een soort probleemgestuurde vorm van onderwijs, al was dit er toen nog niet.
Leren is een sociale ervaring dat telkens meer opbouwt:
De ervaring, een gevoel dat ervaren wordt in een bepaalde situatie.
Begrip, dit moet bijgesteld worden door de taal, wordt het wel goed begrepen?
Jezelf uitdrukken in taal en ervaringen delen met een ander persoon, waardoor men hoopt dat de ander hen begrijpt.
Sociale inbedding is het niet alleen snappen van een individu, maar door te kijken, luisteren en te voelen van een ervaring van een ander, voelt het alsof deze ervaring van de ander een deel van jou eigen ervaring wordt.
In het onderwijs wordt er gestart met aanleren aan de leerlingen bij de ervaringen die ze al hebben en van daaruit begint men met de leerstof en met de vaardigheden aanleren. Hoe ver iedere leerling al is met ervaringen en kennis kan erg variëren.
In de relaties van de mens en de wereld willen we kinderen dingen aanleren, we weten zelf wat er allemaal voor kennis is. Hoe dit aan de kinderen geleerd moet worden en wat belangrijk is voor iedereen om te weten is de vraag.
De leerplicht is vastgelegd in de wet. Het informele leren geeft te weinig houvast aan mensen in de toekomst, dus moet het leren meer systematisch plaatsvinden. Het is de kwestie wat er dan wanneer aangeleerd moet worden. De taal is erg belangrijk voor het leren, door het leren van concepten krijgt men meer besef van de wereld en kan men meer met kennis en ervaringen.
Algemene vorming is het onderwijs dat kinderen voorbereid op verder leren. Dit kan zowel een volgende studie zijn, of een beroep. Tijdens de leerplicht van vijf tot zestien jaar krijgt iedereen vakken die telkens verder uitbreiden en ontwikkelen, dit is onderdeel van de algemene vorming die in het onderwijs plaats moet gaan vinden.
Ieder kind ontwikkelt zich anders, de overheid garandeert door het brede aanbod van vakken dat ieder kind zoveel mogelijk kanten op kan. Dit wordt gewoon ervaren.
De inspectie controleert de stof die de kinderen aangeleerd wordt, en de manier waarop.
Examens worden landelijk gehouden, dit zorgt voor verschillende niveaus.
Er moet niet gestreefd worden naar hetzelfde aanleren aan iedereen:
Speciaal onderwijs heeft een groep leerlingen die een beperking hebben. Binnen die beperkingen is er grote variëteit aan kwaliteiten en leerverschillen, dat het men geen algemeen traject kan volgen, maar een individueel project nodig heeft.
De vrije school is een school dat geen vaste normen heeft die gehaald moeten worden, niet iedereen is gelijk. De norm die gesteld wordt kan eventueel niet bij een persoon passen, daarom wordt er ruimte gelaten voor het gezamenlijk ontwikkelen van talenten.
Noodzaak van een algemene vorming:
Individu: een basis waaruit men kan beslissen wat men in de toekomst wil gaan doen.
Samenleving: er zijn steeds grotere verschillen in de maatschappij, met het onderwijs wil men zorgen voor een gemeenschappelijke basis en cultuur die iedereen heeft.
Men probeert het verschil te verkleinen. Men wordt door het onderwijs gelijker in kennis en vaardigheden. Dit idee van meer gelijkheid is in de Verlichting ontstaan.
Meritocratie is het oordelen op grond van prestaties, een voorbeeld is de Cito-score. Het idee is dat men gelijke kansen krijgt in het onderwijs, en prestatiegericht is.
Algemene vorming:
Voor iedereen in de samenleving.
Breedte van algemene vorming in het bieden van veel mogelijkheden, door een scala aan vakken te geen. Het is lastig om te zorgen dat de verschillende vakken en onderwerpen bij elkaar aan blijven sluiten, en dat het niet alle kanten op gaat zonder een hoofdlijn.
Door de hoeveelheid aan (verschillende) vakken is het belangrijk om een hoofdlijn aan te houden. Dit kan door een religie, maar dit is niet voor iedereen dezelfde religie, dus het is dan niet meer algemeen. Dit kan ook door een maatschappelijke kwestie als richtlijn, maar het is onzeker of dit in de toekomst nog relevant of nuttig is.
Comenius was erg modern met zijn idee om de algemene vorming in het onderwijs te voegen. Hij schreef Europese lesboeken waarin hij begon met het werken met plaatjes. Hiermee wilde hij laten zien hoe de wereld eruit ziet, met de Latijnse naam en de naam in de volkstaal ernaast. Door herkenning van het plaatje in de wereld, de omgeving waarin het voorkomt, zouden de kinderen beter kunnen leren. De samenhang in alles bestond uit het feit dat God alles gemaakt zou hebben en dit wilde hij laten zien.
Herbart vond dat men in de algemene vorming dingen moest leren die men nog niet wist. Het ging dus om nieuwe dingen leren en niet om leren wat men eigenlijk al wist. Hierbij hielt hij ook rekening met de didaktiek die gebruikt moest worden en tijd die nodig was voor de verwerking bij kinderen. Men moest niet bij de belangstelling beginnen, maar moest zorgen voor nieuwsgierigheid naar de nieuwe dingen. Dit zou leiden tot mensen die goede beslissingen kunnen maken; doordat men meer heeft geleerd en meer perspectieven heeft geleerd, kan maar beter oordelen over situaties en kan men een ander beter begrijpen.
De traditionele benadering van algemene vorming:
Alles wat met elkaar samenhangt, vormt samen een vakgebied. Vakken kunnen intern met elkaar samenhangen, maar kunnen onderling apart gehouden worden. Het belang ligt bij de wetenschap, niet bij de samenleving.
Tegenwoordig zijn sommige vakken met elkaar samengevoegd, bijvoorbeeld anw.
Vijf leerplanprincipes van Carr: dit is genoeg om concreet een leerplan mee te formuleren.
Balans = de weging van vakken is niet gelijk. Gym en wiskunde worden niet als even belangrijke vakken gezien. Wat belangrijker is, is een subjectieve keuze.
Breedte = aangeven waar de grens ligt van de breedheid van de vakken. Het moet niet alle kanten op gaan, maar het moet ook een lijn hebben die gevolgd wordt, een centrum.
Samenhang = onderwerpen die met elkaar te maken hebben, hoe veel en hoe ver gaat men daarin? Soms is het beter om geen samenhang te hebben, het leren gaat dan beter als er eerst maar één ding aangeleerd wordt in plaats van gelijk in samenhang met andere dingen.
Continue = het logisch door laten lopen van de stof, steeds meer opbouwen, waarbij er gezorgd wordt voor houvast van de dingen die de leerlingen al weten.
Voortgang = telkens nieuwe dingen leren en stappen zetten in je ontwikkeling. Het is ook goed om soms terug te kijken en te herhalen wat al geweest is, om dit beter te gaan begrijpen.
Dit is echter opgesteld vanuit het gemiddelde van leerlingen en is niet gericht op de leerling als individu. Er is ook sprake van normatieve keuzes in bijvoorbeeld de methode of beïnvloed door de praktijk.
De algemene vorming is problematisch in de uitvoering, omdat men zowel met de persoonlijke ontwikkeling bezig is, maar men moet tegelijk ook leren inpassen, de weg vinden in de samenleving. Dit is te vergelijken, niet rechtstreeks, met liberalisme en communitarisme. Dit loopt parallel:
Liberalisme volgens Rawls: de individuele vrijheid staat centraal, de overheid heeft de taak om dit recht op vrijheid te beschermen. Het onderwijs is ook gericht op deze individuele vrijheid, iedereen moet dat hebben of kunnen bereiken. Dit geldt voor iedereen.
Communitarisme volgens Maclntyre: de samenleving komt voorop, als de omgeving goed is, kan men goed ontwikkelen en tot bloei komen. De verhouding in de maatschappij ligt anders dan bij het liberalisme, in dit geval gaat het maatschappelijk belang voor dat van het individu. Deze belangen zijn soms in strijd met elkaar, vooral binnen de opvoeding en het onderwijs.
Vroeger was het niet toegestaan om als dove gebarentaal te gebruiken. Nu is dit wel toegestaan en krijgt men vaak een implantaat, dat zorgt voor het besef van geluid. Dit kan een voordeel zijn, maar het kan ook een negatieve indruk geven dat de gebaren taal minder belangrijk is in de maatschappij.
De relatie tussen individu en de gemeenschap is terug te zien bij het recht op de eigen cultuur, of bij het maatschappelijk belang van dezelfde dingen doen.
Door weersomstandigheden verviel college 10. Onderstaand college is college 11 volgens het oude collegerooster.
Bij het kiezen van normen en waarden begint men niet met de ontwikkeling vanaf een nulpunt, want men heeft ook al waarden. Men kan niet geheel vrij kiezen, want men is al ingedeeld in een sociale identiteit van waarden. Per cultuur is de vormgeving van waarden verschillend in opvatting. Wapenbezit wordt gezien als rechtvaardig in Amerika, maar dit is anders in Nederland. Begrippen als eerlijk of gelijk worden veel gebruikt in een omschrijving van cultuur, maar de beleving en de omgang naar elkaar is verschillend.
Liberalen zeggen dat de mens zelf kiest voor een cultuur, maar dit kan niet. Men kan ook niet weten hoe het zou zijn als er wat anders was gekozen.
De morele vorming van Aristoteles sluit aan bij het standpunt van het communitarisme. Bij moreel redeneren gaat het er niet om iets absoluuts te zoeken, maar men moet doen wat goed is. Bij de opvoeding of vorming moet men deugden (virtues) ontwikkelen. Er is bij een deugd een neiging om iets goeds te doen. Of iets goed is, wordt bepaald door wat men gezamenlijk, intersubjectief, als gedeelde mening heeft. Men streeft naar het zo goed mogelijk doen, dit is echter niet altijd helpen. Het kan soms goed zijn om iemand de autonomie te geven om het zelf te doen.
Niet iedereen moet gelijk behandeld worden. Een voorbeeld is erg actueel van de vluchtelingen. Moeten de vluchtelingen een andere behandeling krijgen, of moeten ze hetzelfde als iedereen in dit land behandeld worden?
Morele vorming, het kenmerk van kennis hierbij is het leren over en het kennen van verschillende perspectieven. Affectief is het de bedoeling dat men probeert zich in te leven wat het betekend als iemand volgens een bepaald perspectief leeft. Door het gebruik van verhalen kan er een inspiratie komen over hoe er naar de wereld gekeken kan worden.
Op school kan er een voorkeur voor een visie zijn, maar dit is aan de hand van een aantal eisen en het is onduidelijk wie die eisen op mag stellen. Zonder een voorkeur worden alle visies weergegeven. Dit is cultureel relativisme, waarbij alleen een insider kan oordelen over een visie, de outsider kan dit niet, omdat diegene al een eigen perspectief heeft. Hierdoor komt er geen input van buitenaf en komt er geen verandering.
Een voorbeeld van zo’n traditie is de discussie over zwarte piet. Outsiders vatten het anders op en hebben kritiek. De insiders vinden het belangrijk om de traditie hetzelfde te houden. De scholen zorgen voor de overdracht van tradities.
In zekere zin bepaald de economie welke veranderingen er plaats vinden, want als er geen geld voor is als het te duur is, wordt het niet gedaan. Er is sprake van een hegemonie, er is een quasivanzelfsprekende dominantie, het is zo normaal dat economische argumenten bepalend zijn, dat niemand het ziet als dominantie. Men denkt op een bepaalde manier, doordat deze manier niet veranderd, wordt de situatie in stand gehouden. De scholen werken sterk mee aan het in stand houden van dezelfde manier van denken.
Volgens Karl Marx moet de school kinderen kritisch leren denken, waardoor ze zien dat er bij vragen gesteld kunnen worden over vanzelfsprekende dingen. Dit zal zorgen voor meer rechtvaardigheid en gelijkheid. In de praktijk behoudt of versterkt de school de sociale verschillen in de samenleving alleen maar, omdat de manier van denken niet wordt aangepast.
Het ideaalbeeld van Rousseau is maar voor een kleine groep, dit komt door het meenemen van het beeld van sekse dat is de maatschappij erg sterk heerste. Hierdoor is de vrijheid om te kiezen alweer sterk beperkt.
Plato maakte een onderscheid binnen de samenleving. Hoe meer vermogens iemand had om te leren, des te meer onderwijs diegene nodig had. Plato was een voorvechter van meritocratie, onderwijs dat gebaseerd is op basis van prestatie, in plaats van op sekse of afkomst; De boeren hielden zich bezig met de basale levensbehoeften en hadden niet echt onderwijs nodig, de soldaten moesten risico’s durven nemen, en daardoor kregen zij al meer uitdaging. De heersers streven naar wijsheid en moeten voor anderen beslissingen maken, waardoor zij het meeste onderwijs nodig hebben.
Volgens Carr is het gangbaar om mensen met meer vermogens meer onderwijs te laten volgen, maar misschien is het veel logischer om mensen die niet veel vermogens hebben meer onderwijs te geven? Op deze manier kunnen ze bijkomen.
Binnen het onderwijs is intelligentie een maatstaaf voor het niveau. Hiervoor zijn testen gemaakt, om dit niveau vast te kunnen stellen. Bij testen is het lastig om de validiteit vast te stellen. Het is niet zeker of er intelligentie wordt gemeten of dat de vaardigheid van het maken van testen wordt gemeten.
Sommige vragen kunnen anders beantwoordt worden, afhankelijk van de cultuur. In het voorbeeld kiest men als hindoe voor de heilige koe, bij een andere religie is het varken onrein, etc. Op basis van de verwachtingen die men heeft door cultuur, kiest men een antwoord.
De taal, opvattingen van het goede en van religie bepalen hoe men is en dit kan als richtlijn gelden voor ouders bij het kiezen van een school. Men kan van mening zijn dat een andere visie, niet die zij zelf aanhangen, een verkeerde visie is. Carr is aan de ene kant van mening dat bij pluriformiteit een kind de kans moet krijgen om alles te weten, om op deze manier zelf een keuze te kunnen maken, een eigen weg kiezen. Aan de andere kant vindt Carr dat een kind naar een eigen opgerichte school moet kunnen gaan, als de ouders er fundamenteel op tegen zijn dat hun kind over een ‘verkeerde’ visie leert op school. Zo gaan de kinderen in elk geval nog wel naar school en is er geen conflict thuis.
Iedereen heeft een eigen opvatting over wat ‘normaal’ is, dit is in de omgang te merken. Pas als iemand omgaat met een ander met een andere opvatting en degene reageert niet als verwacht, kan er gemerkt worden wat de eigen visie op ‘normaal’ is.
Vanuit allerlei culturen komen kinderen naar school toe. Hier leren ze kennis maken met andere opvattingen, huidskleuren en gewoontes. Peuters zullen de verschillen alleen nog maar constateren en er nog niets achter zoeken.
Scholen kunnen op verschillende manieren omgaan met die diversiteit:
Bij voorschoolse educatie worden de verschillen erg ongelijk gehouden, om gericht te kunnen helpen, zodat de kinderen met een zo gelijk mogelijk niveau beginnen aan het onderwijs. Zo zijn er gelijke kansen voor kinderen van een andere afkomst, zij kunnen zo goed mogelijk gaan profiteren en beter voor hun eigen leven kiezen.
De paradox van het liberalisme is de vrijheid om te kiezen om die vrijheid af te staan. De opvatting dat men geen vrijheid wil hebben, mag en wordt gerespecteerd, want het is mogelijk om dat in vrijheid te kiezen.
Carr is van mening dat mensen, vanwege de vrijheid om voor onvrijheid te kiezen, eigen scholen mogen oprichten. Levinson noemt bij de eigen opgerichte ‘onder ons’-scholen, dat er een risico bestaat dat kinderen niet optimaal kunnen ontwikkelen, doordat ze niet van alle verschillende opties af weten. Tegelijk is het een recht van de ouders om hun kind naar zo’n school te laten gaan.
Dit is een spanning tussen het communitarisme en vrijheid.
Door weersomstandigheden verviel college 10. Onderstaand college is college 12 volgens het oude collegerooster.
Het eerste deel hoort bij de PWP van college 11, de samenvatting hoort bij de PWP van college 12.
Het onderwijs heeft de plicht om het burgerschap te bevorderen. Dit is door leerlingen te leren hoe ze kunnen omgaan met sociale verwachtingen. De leerlingen wordt geleerd om verschillen tussen mensen te zien, de diversiteit. Ze moeten persoonlijke vrijheid benutten, maar hier zit een grens aan. De grens van de persoonlijke vrijheid is, wanneer de persoonlijke vrijheid van een ander geschaad gaat worden. De inspectie bekijkt wat er terecht komt van de Wet over het burgerschap in het onderwijs.
Reflectie waarom er dingen in de samenleving zo gedaan worden, de waarden en keuzes in de samenleving, wordt bij het VWO en bij de HAVO minder aandacht aan besteed. Dit is een redelijk groot aantal. Hieruit blijkt dus ook, dat de uitvoering van het burgerschap in het onderwijs heel divers aan bod komt. Er kan veel of weinig aandacht aan besteed worden, er kan aandacht gaan naar de omgangsregels in de maatschappij of de aandacht gaat naar de kennis die men zou moeten hebben.
Een hoogleraar uit Utrecht vroeg jongeren wat zij nu wilden. Het was voor die jongeren erg belangrijk dat ze het gevoel kregen serieus genomen te worden buitenshuis. In het gezin gebeurt dit wel, maar in de maatschappij worden jongeren als kleine kinderen behandeld, waardoor zij hun mening of punt over een onderwerp niet echt kunnen maken. Men wil inspelen op het gat in de opvoeding, op de behoefte van jongeren om gehoord te worden. Er worden Jeugdraden opgesteld, maar de jongeren die zich hiervoor inzetten voelen zich nog steeds niet gehoord. Er wordt naar een mening of advies gevraagd, maar er wordt niet daadwerkelijk wat mee gedaan, men luistert alleen even. Jongeren willen echt participeren en meebeslissen, niet op zo’n schijn manier.
De Ruyter had het over floreren in de opvoeding. Hierbij ontdek je wat jij belangrijk vindt en kan je zelf beslissingen maken. Het is belangrijk om serieus genomen te voelen, zodat je een plek in de samenleving kan vinden en volwassen kan worden.
Volgens Langeveld is volwassenheid te merken aan het nemen van verantwoordelijkheid voor eigen dingen, maar ook voor dingen van een ander. Het is ook te merken aan het kunnen doen en uitvoeren van taken, en doordat er op diegene gerekend kan worden. Een volwassene is iemand die gesetteld is in zijn denken en doen.
Tijdens de periode van kind zijn, en ook nog in de adolescentie, kan men zoeken naar dingen en gaan uitproberen. Op een gegeven moment kan dit niet meer en moet er een zekerheid en vaststelling zijn wie je bent.
Die zekerheid is kennis die je hebt. Kennis bestaat uit dingen waarvan jij meent dat die waar zijn. Jij kunt zelf vertellen waarom je meent dat iets waar is. Je handelt naar de kennis die je hebt, dit leidt tot situaties waarin een ander je kan aanspreken op de handeling, op jouw kennis. Als je het met de kritiek eens bent, met goede redenen, dan pas je de kennis die je hebt aan. Die kennis is altijd voorlopig en kan altijd veranderen. De onzekerheid over kennis is niet een grote twijfel, maar is een niet-100%-zekerheid, doordat er telkens weer veel veranderd kan worden aan de kennis.
Democratie kan alleen in de samenleving bestaan, als men weet wat het inhoudt, weet hoe het in zijn werk gaat en de redenen van het aanhouden van een democratie weet. Het onderwijs moet zorgen voor het overdragen van deze kennis, hier is een belang van de hele maatschappij.
De overheid moet zorgen voor ontwikkeling van vaardigheden en kennis tot het gewenste niveau. Dit is politiek, want het draagt bij aan de samenleving.
Niet-politiek is het als er vaardigheden en kennis aan een individu geleerd worden, voor persoonlijke ontwikkeling. Het bepalen welke vakken er op een school gegeven moeten worden is wel politiek, dit wordt algemeen bepaald, maar de invulling van die vakken moet aan de experts overgelaten worden.
Leerkrachten moeten zich niet alleen verantwoorden naar belastingbetalers, maar moeten zich ook naar de ouders van de leerlingen verantwoorden. De leerkracht moet aan de ouders kunnen laten zien waarom dingen op een bepaalde manier gekozen of gegaan zijn.
De burgers als groep en het individu zijn een spanningsveld. De overheid moet jongeren leren in de democratie mee te doen en autonoom te zijn. Een kind heeft het recht goed genoeg onderwijs te krijgen om een plek mee te kunnen vinden in de samenleving. Ouders hebben het recht om hun kind op te voeden zoals zij vinden dat goed is. De rechten van kinderen en ouders kunnen haaks op elkaar staan als er gekeken wordt naar wat er goed is voor een kind. Het is de bedoeling om alle partijen te verenigen in een soort compromis of samenspel.
De stof van de afgelopen periode als korte hoofdpunten, de PowerPoint van college 13 hoort hier bij:
Opvoeding bestaat uit handelingen die een bedoeling hebben. Het zijn geen spontane, toevallige bewegingen, maar er is een doel achter. Dit is niet altijd te zien in de feiten, dit is hetzelfde bij betekenissen van handelingen.
Conceptuele bouwstenen zijn begrippen die in de realiteit zijn. Het gaat ook om de verbanden tussen die begrippen. Met die bouwstenen kan men doelen bereiken, ieder concept heeft een eigen context waarin het een rol speelt.
Opvoeding:
Mens-zijn vanuit verschillende perspectieven:
De opsommingen op de slides zijn opvolgorde gemaakt van de perspectieven op mens-zijn. Het eerste streepje van de opsomming hoort bij antropologie, de tweede bij epistemologie en de derde bij ethiek. Dit hoeft niet letterlijk zo geleerd te worden, maar het is een manier waarop de visies beter te plaatsen zouden zijn.
In de pedagogische relatie is vertrouwen erg belangrijk, het is echter niet aan te wijzen of concreet te maken. Er is bij vertrouwen altijd een interpretatie. De ouder heeft vertrouwen in het kind, dat het zal gaan opgroeien en dat het kind vaardigheden zal gaan leren. De ouder moet ook vertrouwen hebben in de eigen mogelijkheden om het kind op te voeden, hierbij moet de ouder verantwoordelijkheden nemen.
Een kind moet zich op zijn gemak voelen om te kunnen leren. Als dit niet het geval is, zal de ontwikkeling van het kind stagneren.
Hoveid & Finne menen dat opvoeding openstellen is, onder winst (terug) te verwachten.
Men moet kijken naar wat het kind in het heden nodig heeft, waar is baat bij en wat speelt er nu in het leven van het kind. Maar men moet ook denken aan de consequenties van het gedrag dat nu wel of juist niet toegestaan wordt. Als het goed is gegaan met de pedagogische relatie, is deze relatie op een gegeven moment niet meer nodig.
De mens als een biologisch wezen heeft spontane rijping en ontwikkeling, maar heeft de omgeving nodig om te leren om goed te functioneren. Het leren van een taal is een vaardigheid die men vanaf de geboorte kan. Door de invloeden van de omgeving wordt die taal daadwerkelijk aangeleerd. De men heeft het vermogen om iets in een ander perspectief te plaatsen, vrijheid tot reflectie.
De mens als een antropologisch wezen heeft een beperkte vrijheid oor een sociale context waar men in leeft. Een kind leert om zich aan de omgeving met regels (van bv. omgang) aan te passen. Role taking is het op je nemen van rollen en ze leren spelen. Role making is het geven van een eigen invulling aan een rol. Het zijn antinomieën van open- en geslotenheid en van vrijheid en binding.
Bij de optimale ontwikkeling van de Ruyter zijn er algemene punten die iedereen belangrijk vindt en graag wilt, maar er zijn ook persoonlijke kenmerken. Deze kenmerken horen bij een individu en hierdoor is men van elkaar verschillend. Het kan echter zijn dat er overeenkomsten tussen mensen zijn. Het is geen doel om uniek te zijn, dit kan automatisch gaan, maar het gaat erom dat de ontwikkeling van talenten ervoor zorgt dat jij je goed voelt.
Teleologische en instrumentele rechtvaardigingen: teleologisch is het dicht bij de functie blijven van een object. De uitleg van een ladder is dan: iets wat je gebruikt om ergens bij te kunnen wat hoger is. Een instrumentele uitleg is creatiever, het gaat niet om het primaire doel van een object. Een ladder kan dan opeens gebruikt worden voor een sportieve activiteit door de ladder plat op de grond te leggen.
Instrumenteel en niet-instrumenteel, in het kader van kennis en onderwijs: Instrumenteel is iets leren dat alleen maar nuttig (en rechtstreeks) gebruikt kan worden. Niet-instrumentele vakken zijn waardevol, ook al is er geen direct nut, het is wel aanwezig en nodig voor de ontwikkeling.
Intrinsiek is de waarde die het voor jezelf heeft, daarom hoort dit bij de niet-instrumentele vakken. Extrinsiek is het nut van wat je met dingen kan doen, dit hoort bij de instrumentele vakken.
Vaardigheden die een leraar moet hebben goed kunnen beheersen, maakt je nog niet tot een goede leraar. Persoonlijkheid bestaat uit eigenschappen die min of meer vaststaan, die heb je van nature. Het karakter is meer veranderlijk, je kunt het jezelf aanleren. Dit zijn onder andere deugden, maar deugden zijn niet alleen vaardigheden. Het vraagt kennis (ervaring) en motivatie (je wilt, een persoonlijke reden) om iets te kunnen doen.
Teaching kan op verschillende manieren worden gezien:
Het beroep leraar als een professie: er is te weinig autonomie voor leraren door strakke kaders waarin gewerkt moet worden. Bovendien wordt er niet veel nadruk gelegd op theoretische kennis. Dit maakt dat het niet echt als een professie kan worden gezien.
Leren volgens het behaviorisme is alleen maar te zien aan het resultaat, het gedrag van iemand. Hier is te zien of de kennis wordt toegepast, en dus ook het is aangeleerd of niet. Er wordt dus geconstateerd dat men kan leren, maar het is niet zeker hoe dit werkt, dit is de ‘black box’. De conditionering is een manier om leren voor elkaar te krijgen. De manier focust zich op het resultaat dat te zien gaat zijn in gedrag. Men kan zien dat de methode van straffen en belonen werkt, maar men weet niet hoe dit nu werkt.
Het constructivisme geeft een antwoord op het behaviorisme. Het leren wordt beïnvloed door motivatie en belangstelling, iemand die geïnteresseerd is leert sneller. De ‘’black box’’ van de behavioristen is volgens constructivisten het inpassen van nieuwe dingen in de strategieën en methoden die we al hadden. Leren is het zelf actief zoeken naar structuur en ordening van informatie, zodat het een plek krijgt in wat je al weet. Volgens Kant gaat het niet alleen om wat men al weet, maar samen met gevoelens en ervaringen kunnen we leren en zien waar het leren over gaat.
Rationalisten menen dat de wereld kunnen kennen zonder input van buitenaf, maar door de conceptuele structuur die men al bezit. Empiristen menen juist dat men niks weet en pas door de zintuigen kennis krijgt. Kant neemt de twee samen en zegt dat men de logica die men heeft samen met de input van de omgeving moet gebruiken om te leren.
De Gestalt-theorie zegt dat men dingen in de wereld kent, door het gebruik van concepten en input. Men ziet dingen als een geheel, door patroonherkenning en interpretatie. Dingen die zinvol zijn in jouw leven herken je eerder, dan dingen die dat niet zozeer zijn. Door de cultuur die je hebt opgedaan, heb je bepaalde patronen die zorgen voor de herkenning van nuttige dingen: een structurele waarneming.
De studievraag van Carr, nummer 30: het is niet overal relevant om begrippen te gebruiken die dingen onderscheiden. In sommige culturen zijn verschillende benamingen voor soorten regen irrelevant, terwijl wij ze wel gebruiken. Dit komt doordat men op verschillende manieren kan kijken naar de omgeving, naar de wereld (bij jou manier van kijken zijn die benamingen bijvoorbeeld irrelevant).
Hume zegt dat we alleen zeker kunnen zijn van kennis als we het aan een ervaring kunnen koppelen. Dit is een claim: subjectief idealisme = men kan alleen zeggen wat waar is in de wereld aan de hand van eigen ervaringen. Het napraten van ervaringen van anderen is geen kennis. Het is niet objectief voor iedereen de werkelijkheid, maar subjectief, want het is alleen zo voor jou. Locke beweerde juist dat men door ervaringen niet subjectieve, maar objectieve kennis opdeed.
Kant beweert dat door het vaker voorkomen en een bevestiging van meerdere personen ervoor zorgt dat er meer zekerheid is over de waarheid van de kennis. Men kan niet weten of iets goed of fout wordt waargenomen, maar er wordt vanuit gegaan dat de dingen zo zijn als dat men het kan zien.
Pragmatisten willen de discussie over het eventueel waar zijn van kennis of niet, stoppen. Het gaat er bij kennis volgens hen om, dat de kennis moet werken in de praktijk. Hierbij kan men de kennis gaan ontwikkelen door verbeteringen en door dingen uit te proberen. Als er naar het onderwijs gekeken wordt, kan men niet kennis aan de kinderen aanleren die wel werkt, maar waarvan het niet zeker is of het waarheid is. Er is waarheid nodig in het onderwijs, men moet weten of wat er aangeleerd wordt, klopt. Mensen worden tekort gedaan met kennis die niet waarheid blijkt te zijn.
Kennis krijgt in een sociale omgeving vorm. Binnen die omgeving heeft het een betekenis en daarbuiten is dat ‘nut’ verdwenen. De subjectieve vorm van leren heeft een culturele of sociale lading. Kennis is niet helemaal objectief, doordat je ziet hoe een ander iets doet, zie je het verschil en hoe anders ‘gekleurd’ jij bent door de sociale omgeving.
Algemene vorming bestaat uit brede kennis die iedereen moet hebben om zelf te kunnen ontwikkelen en om een plek in de samenleving te kunnen krijgen. Het is gemeenschappelijk, maar houdt ook rekening met verschillen tussen mensen, bijvoorbeeld door niveauvariaties en keuzemogelijkheden.
Communitarisme:
Liberalisme:
Bij het krijgen van consensus wordt er vaak gekeken naar de meeste stemmen. Volgens Carr resulteert dit niet in de beste oplossing, maar in de minst slechte oplossing, dit wordt voornamelijk bij ethische dilemma’s gebruikt.
Collegeaantekeningen gebaseerd op 2015-2016, ook te gebruiken bij andere studiejaren.
Pedagogische wetenschappen is een alledaagse wetenschap, mensen worden beïnvloed door hun dagelijkse omgeving. Hierdoor heeft pedagogiek veel te maken met factoren die in de samenleving een rol spelen, zoals social media of het overheidsbeleid in een land. Wat voor jou heel vanzelfsprekend is, hoeft voor een buitenlander helemaal niet vanzelfsprekend te zijn. De omgeving die om een kind heen is, heeft veel invloed op het gedrag en op de opvatting van een kind.
Het is daarom belangrijk dat men kijkt naar wat er in de praktijk echt nodig is. De praktijk moet niet zomaar geaccepteerd worden, er moet kritisch naar gekeken worden. Dit kan door middel van een brede sociaalwetenschappelijke analyse, maar er kan ook gekeken worden het lange-termijn perspectief: Hoe is iets tot stand gekomen? Bestaande theorieën en ideeën over pedagogiek moeten goed en kritisch bekeken worden.
De definitie van pedagogiek kan verschillend beschreven worden. Het wordt opvoedingskunst genoemd, oftewel iets doen en bezig zijn met opvoeding, maar het wordt ook wel leer van de opvoeding genoemd, kennis tot je nemen over opvoeding. Over de definitie van een pedagoog worden ook verschillende dingen gezegd, het kan iemand zijn die alles al weet, maar juist ook iemand die bezig is met het bestuderen van en leren over pedagogiek. Binnen pedagogische wetenschappen is er kennis beschikbaar die gaat óver de opvoeding, maar ook kennis die ten dienste van opvoeding is.
Kennis kan objectief en neutraal zijn, maar ook normatief. Normatieve informatie is waarde geladen, je laat je handelen sturen door kennis en normen die je hebt. Als er in een onderzoek is vastgesteld dat een kind sneller leert door het te straffen door middel van het kind slaan met een stok, kan jij je afvragen of je deze kennis moet toepassen in de praktijk. Het is inderdaad een snelle en effectieve methode, maar door je eigen normen zou je dit niet in de praktijk uitvoeren. Kennis staat soms tegenover normen en waarden. Waardegeladenheid is voor iedereen verschillend, wat iemand een goede opvoeding vindt, wordt beïnvloed door zijn opvatting over hoe opvoeding volgens hem hoort te zijn. Per persoon kan de mening over goede opvoeding verschillen door invloeden van het geloof, door invloed van een mensbeeld en door invloed van maatschappelijke idealen. Meningen en opvattingen interpreteren is riskant, hier hangen consequenties aan, omdat dingen anders bedoelt kunnen zijn dan dat de interpretatie beweert.
Pedagogiek is een wetenschap vol handelingen, met als doel de praktijk te verbeteren. Instellingen die vormen van leren, educatie en training verzorgen wil men
.....read moreKwesties binnen het onderwijs gaan onder andere over hoe academische prestatie verbeterd kan worden, welke morele en religieuze overtuigingen doorgegeven moeten worden en in hoeverre technologie een bijdrage levert. Het zijn morele, politieke en religieuze vraagstukken.
Onderwijs (education) is een proces wat je hele leven lang plaatsvindt. Het gaat om leren op school, leren door ervaring, leren in een landelijke of stedelijke omgeving, industrieel of niet industrieel, voor jong en voor oud. De sociologie van onderwijs kijkt naar hoe je om moet gaan met deze kwesties, wat voor regelingen er getroffen worden die effect hebben op de scholen, en wat precies goed werkt binnen het onderwijs. Samenvattend: sociologie kijkt niet naar wat goed of fout is, maar hoe het onderwijs er voor staat en wat voor consequenties bepaalde regelingen hebben op het onderwijs.
Sociologie bekijkt hoe mensen in kleine en grote groepen met elkaar omgaan. Er zijn hierin verschillende takken te onderscheiden:
Onderzoek naar instellingen in de samenleving en de kenmerken ervan.
Onderzoek naar processen.
Onderzoek naar de interacties tussen mensen en groepen.
De structuur van een samenleving bestaat uit terugkerende patronen van gedrag en relaties en brengt de behoeftes van mensen in kaart. Dit kan opgedeeld worden in zes domeinen: familie, religie, onderwijs, politiek, economie en gezondheid.
Processen (het “actieve” gedeelte van de samenleving) zorgt ervoor dat structuren tot leven komen. Socialisatie is het proces waarbij mensen leren hoe ze in een samenleving passen en hoe ze zich moeten gedragen. Stratificatie (stratification) is een proces wat bepaalt in welke sociale structuur mensen passen. Verandering is een proces dat constant aanwezig is en ervoor zorgt dat organisaties zich constant moeten aanpassen. Leren is een proces wat formeel plaatsvindt (op school) en informeel (via familie, vrienden, media).
De sociologie van onderwijs probeert onderwijssystemen te begrijpen. Het gaat om de interacties tussen docent en student, maar ook over de grotere onderwijssystemen van landen. Sociologen geven inzicht over het schoolbeleid door middel van systematisch onderzoek. Het doel van de sociologen is om te kijken naar allerlei (ook controversiële) toepassingen voor het onderwijs om het onderwijssysteem te begrijpen.
Onderwijzers en andere professionals. Er wordt verwacht dat tussen 2008 en 2018 de meeste vacatures voor mensen met een bachelor vrij
.....read moreEen poging tot een definitie van het woord sociologie
Het is erg lastig om een definitie van sociologie te geven. Toch zijn er wel pogingen gedaan. Hieronder een aantal citaten uit het boek: ‘Sociologie. Een inleiding van M. Elchardus – pagina 6’.
“Sociologie is de studie van het menselijke, sociale leven, van menselijke groepen en maatschappijen. Het is een overweldigende en dwingende onderneming omdat het over ons eigen handelen als sociale wezens gaat. De sociologie heeft een zeer breed belangstellingsveld, gaande van de analyse kortstondige ontmoetingen van mensen op straat tot onderzoek naar globale sociale processen”.(Giddens, 2001:2)
“Sociologie is ‘de wetenschap die zich bezighoudt met het analyseren, beschrijven en verklaren van: 1. Het gedrag van en tussen mensen voor zover dat beïnvloed wordt door het feit dat zij in bepaalde verhoudingen tot elkaar staan; en van 2. De daaruit voortgekomen – min of meer vaste – gedragspatronen, structuren en bindende opvattingen in hun ontstaan, voortbestaan en veranderen”. (De Jager en Mok, 1978:21)
“De sociologie is… de wetenschap van de enigszins stabiele structuren en processen van sociale aard”. (Van Doorn en Lammers, 1967:24)
“De sociologie is de wetenschap die de totale verschijnselen bestudeert in het geheel van hun aspecten en hun beweging, door deze onder te brengen in gedialectiseerde typen, hetzij microsociale, dan wel op groepen of op de gehele maatschappij betrekking hebbende typen, welke bezig zijn zich te vormen en tot ontbinding te geraken”. (Gurvitch, 1968:52)
Bovengenoemde citaten zijn allemaal afkomstig uit succesvolle handboeken. Voor iemand die niet weet wat sociologie is zeggen deze begrippen niet zoveel. Degenen die wel weten wat sociologie inhoudt zullen merken dat deze begrippen oppervlakkig en niet volledig zijn. Vakmensen zijn het met elkaar eens over het feit dat het erg moeilijk is om een definitie te vinden voor sociologie.
Max Weber (1864-1920) omschreef de sociologie als volgt: “… wetenschappelijke poging om het sociale handelen te begrijpen, met de bedoeling op die manier tot een causale verklaring voor het verloop van de effecten van dat handelen te komen”. Op deze verklaring zijn wel twee opmerkingen te geven. Ten eerste noemt Weber de taak van de sociologie ook als iets wat al.....read more
Terugkijkend naar de 19de eeuw met een moreel kritische blik word je al snel een beetje verdrietig. Aan het begin van de eeuw leek men ervan overtuigd dat er een ongeschreven wet was betreffende moreel acceptabel gedrag. Aan het eind van de eeuw bleek daar echter weinig van over. Niet alleen hebben politiek leiders en invloedrijke personen, met hun achterban, misdaden gepleegd en openlijke gruweldaden verricht tegen de gehele mensheid maar daarnaast zijn er zoveel 'gewone' burgers geweest die hier stilzwijgend naar gekeken hebben zonder een poging te doen het tegen te gaan. Je zou bijna denken dat er sprake was van morele blindheid.
Bestond er wel een morele code? Of waren de geaccepteerde normen en waarden toentertijd zo verschillend van nu dat wat wij als misdaad zien voor hun meer op gerechtigdheid leek? Het is moeilijk vast te stellen of men 100 jaar geleden onwetend was of gewoon een andere instelling had. Het is makkelijk om het verleden te bekritiseren, maar hoe zit het eigenlijk met het heden? Vinden er in onze hedendaagse samenleving nog steeds praktijken plaats die eigenlijk, moreel gezien, niet door de beugel kunnen? Hier zijn drie voorbeelden van verschrikkelijke situaties die zich al langere tijd relatief onopgemerkt voordoen.
Onze (het menselijk wezen) onderdrukking van andere wezens (dieren).
Onze (het menselijk wezen) bijdrage aan de verwoesting van onze leefomgeving, denk hierbij bijvoorbeeld aan het broeikaseffect.
Onze (het rijke gedeelte van de wereld) tolerantie ten opzichte van hongersnood en armoede in de armere delen van de wereld.
We zien bijna dagelijks afbeeldingen op televisie of het internet van kinderen die zwaar ondervoed zijn, of langzaam dood aan het gaan zijn als gevolg van een besmettelijke ziekte. Toch doen we vrij weinig om deze mensen te helpen. Betekent dit dat we immoreel bezig zijn? Neem nou bijvoorbeeld een man die elke dag naar zijn werk gaat, zijn studie afgerond heeft, zorgt voor de mensen om hem heen en braaf zijn belasting afdraagt. Houdt deze man zich aan de morele code? Of overtreedt hij deze? Dit voorbeeld noemen we ook wel een praktische vraag.
Een praktische vraag wordt beantwoord met een handeling, deze handeling is afhankelijk van wat je besluit te doen met je leven. We worden continu geconfronteerd met dergelijke praktische vragen. Wat moeten we met de rest van ons leven doen? Een jonge vrouw is zwanger, moet ze het houden of zou een abortus beter zijn? Praktische vragen hoeven niet van individuele aard te zijn, vaak is het een vraag waar we
.....read moreAantekeningen bij de hoorcolleges uit 2015/2016.
Sociologen kijken naar het gedrag van mensen en de maatschappelijke invloeden hierop. Het is voornamelijk interessant welke invloed de maatschappij heeft op de keuzes van mensen. Het gaat niet alleen om een individu, maar vooral om het individu in een groep. Hierbij is het opvallend dat er bepaalde patronen zijn, een sociale orde. Deze sociale orde houdt puur waarneembare patronen / ordening en de inrichting van de maatschappij in.
Het onderwijs heeft invloed op de maatschappij en andersom geldt hetzelfde.
Stratificatie: de samenleving bestaat uit verschillende lagen, deze zijn opgedeeld door middel van verschillende indicatoren, zoals sekse of opleidingsniveau. Er is een bepaalde ongelijkheid tussen deze lagen. Door sociale mobiliteit kan men bijvoorbeeld gaan klimmen, een hogere opleiding volgen dan dat de ouders deden.
Verzuchting kan uitgelegd worden als het heel moeilijk eens kunnen worden van sociologen over hun vakgebied, of als het ontstaan van de sociologie, namelijk door verwondering en belangstelling voor de maatschappij.
150 jaar geleden kende men de samenleving slecht, maar door ontwikkelingen in de maatschappij is dat gaan veranderen:
Industrialisatie = de kracht van het werk komt niet langer van mensen of dieren, maar van machines. Dit heeft een grote impact op de samenleving gehad, er werden fabrieken gebouwd, mensen gingen massaal naar de steden verhuizen en er ontstonden arbeiderswijken. Dit zorgt voor een belang naar kennis over deze situatie en de gevolgen.
Modernisering = het omslaan van de gelaagdheid in de samenleving. Eerst bestond de maatschappij uit drie verschillende standen, nu wordt de samenleving meer egalitair, mede door het onderwijs.
Er wordt niet alleen informatie verzameld, maar men gaat ook interpreteren: wat vinden we van de resultaten en wat willen we hiermee gaan doen?
Men is het vaak niet eens over de definitie van sociologie, waardoor er heel algemene, brede definities worden opgesteld, zo breed, dat ze vaak nietszeggend zijn. Een werkdefinitie is beter en zal na de uitbreiding van de sociologie eventueel meer worden afgebakend.
Waar sociologen het wel over eens zijn is het volgende:
De discussie over de sociale orde in de samenleving.
Dingen die een socioloog doet en moet kunnen.
Twee manieren van kijken naar de basis van de maatschappij.
Contingentie staat voor variatie en voor keuzevrijheid waarbij er nog van alles mogelijk is. De samenleving had dus ook een andere vorm kunnen aannemen. Bij het voorbeeld van de hogere onderwijssystemen is er te zien dat er heel verschillende invullingen aan het systeem gegeven kunnen worden.
De keuzes en manieren van doen zijn niet volledig willekeurig zo gegaan, het is voor een socioloog interessant wat de.....read more
Aantekeningen bij de hoorcolleges uit 2015/2016.
De definities van de Van Dale of van Wikipedia zijn te beperkt, het gaat over het vergaren en toepassen van wetenschappelijke kennis. Hierbij is het belangrijk om de verschillende niveaus van de samenleving telkens in het oog te houden, de verbanden tussen de verschillende hoofdstukken zijn hiermee in een schema te plaatsten:
De maatschappij, het beleid dat gevoerd wordt.
De leraren zelf in opleiding en de organisatie op scholen.
Onder het leren vinden in een leerling veel processen plaats.
Onderwijskundigen richten zich op het verbeteren. Er wordt naar gestreefd dat degenen die minder goed presteren, ook goed gaan presteren. Bij een falend systeem werkt dit niet goed en er wordt vaak naar andere landen gekeken om te zien wanneer en hoe dit mis gaat.
PISA is een toets van wiskunde, lezen en natuurvakken die in verschillende landen onder 15-jarigen wordt gehouden. De minister die gaat over het beleid van het onderwijs, moet zich verantwoorden over de scores die Nederland hierop behaald. Er wordt in Nederland minder aandacht besteed aan wiskunde en taal, waardoor er meer bezig kan worden gegaan met andere vakken, bijvoorbeeld meer culturele vakken. Vanuit de overheid is er bedacht dat er meer aandacht moet gaan naar de al goed presterende leerlingen, zodat de beste prestaties steeds beter worden. De slechtste leerlingen van Nederland presteren beter dan de slechtste leerlingen uit andere landen, dit komt doordat er in Nederland minder grote verschillen bestaan tussen leerlingen.
Van het onderwijs kunnen er verschillende aspecten beschreven worden:
Onderwijs moet in een instelling plaatsvinden, waarbij er gehouden moet worden aan wetten en regels. Online cursussen worden onderwijs genoemd, maar het is geen instelling.
De organisatie is via een vast systeem en wordt bewust gedaan.
Er moeten mensen in het onderwijs werken die de juiste opleiding hebben.
Het bekend worden in de maatschappij gebeurd via de school, het begint klein, maar de manieren van de omgang die worden aangeleerd, worden steeds meer en breder.
Het onderwijs moet zorgen voor differentiëren. Hierbij gaat het om het verzorgen van een goede aanpak, waarbij er een goede plek is voor de leerling in het onderwijs. Er moet sprake zijn van een juist type onderwijs of opleiding en er moet gezorgd worden voor het de juiste moeilijkheidsgraad van het onderwijs.
Differentiatie wordt in de praktijk niet echt toegepast, voor iedereen zijn er dezelfde toetsen en iedereen krijgt eenzelfde manier van instructies. Het is onzeker of er wel onderscheid kan worden gemaakt in onder andere niveaus.
Hoe meer er geïnvesteerd.....read more
Aantekeningen bij de hoorcolleges uit 2015/2016.
Verschillende soorten teksten als bronnen:
Prescriptief: er wordt aan de lezer een norm voorgehouden, dit moet niet voor waar aangenomen worden. Er worden adviezen of moralen voorgehouden die uitgevoerd zouden moeten worden volgens de bron.
Descriptief: pas vanaf de 19e eeuw kwam er vanaf de overheid interesse in statistieken, dus vanaf die periode zijn er steeds meer dingen (jaarlijks) gemeten.
Egodocumenten: wat men over zichzelf schreef, ervaringen of gevoelens geschreven in dagboeken, brieven of autobiografieën.
Literaire fictie: voornamelijk het realistische genre is waardevol, bijvoorbeeld door de dingen die docenten vroeger opschreven, weten we nu hoe men toen leefde.
Afbeeldingen als bronnen:
Men moet niet alles voor waar aannemen wat er op een afbeelding te zien is. Er is een genre waarin juist alles tegenovergesteld aan de waarheid wordt weergegeven, dit is het omgekeerde genre van de vroeg moderne tijd.
Vaak bevatten de afbeeldingen een les of boodschap die geleerd kon worden, bijvoorbeeld hoe kinderen opgevoed zouden moeten worden.
Eén van de schilderijen laat veel spelende kinderen zien, maar alle activiteiten hebben andere betekenissen. Zo staat het vliegeren voor hoogmoed, omdat dit het omgekeerde genre is, betekend dit dat een kind juist niet hoogmoedig moet zijn. Het touwtjespringen staat voor volharding, dit is wel een positieve eigenschap.
Allerlei elementen uit de schilderijen bevatten symbolische betekenissen. De afbeeldingen laten zien wat men in die tijd dacht over verschillende bevolkingsgroepen, onder andere door wie er geschilderd werden in een bepaalde tijd.
Evolutionisten: grote verandering
De verschillende argumenten beweren allemaal dat de kindertijd net is ontstaan, hiervoor was het er nog niet. Daarnaast is het gezin rond de kinderen als een warmtevol en emotioneel gezin gaan ontwikkelen.
Revisionisten: revisie betekend herziening (tegen de evolutionisten)
Zij beweren juist dat er in de middeleeuwen ook al sprake was van kinderen die op de opvoeding waren aangewezen.
Tussen beiden is er een verschil in de bronnen die gebruikt worden. Evolutionisten maken vooral gebruik van moralistische teksten, revisionisten maken gebruik van egodocumenten.
Philip Ariès is een evolutionist
Het kind is kwetsbaar en te vormen tot een deugdzaam mens.
De vorming van kinderen is in eerste instantie in het onderwijs te bereiken, hier is een andere relatie tussen kind en volwassene dan thuis.
Kinderen moesten leren en studeren, hierbij hoort het gedragen volgens de regels en het leren van discipline.
Sentiment de l’enfance = het gevoel voor het kind.
Sentiment de la famille =.....read more
Collegeaantekeningen gebaseerd op 2015-2016, ook te gebruiken bij andere studiejaren. Een college was komen te vervallen wegens weersomstandigheden, bij dit college zijn geen aantekeningen beschikbaar.
Pedagogiek is praktisch, omdat het gaat over dingen doen en over handelen in bepaalde situaties. Het theoretische deel is meer abstract en men wil situaties goed verwoorden en de goede concepten gebruiken in een logisch verband. Er wordt een conceptuele benadering gebruikt, dit wil zeggen dat er gekeken wordt naar de betekenis en definities van begrippen.
‘Clarity before commitment’ wil zeggen dat alles eerst helder en duidelijk geformuleerd moet zijn, voordat je ergens in meegaat. Dit wordt toegepast op onderwerpen die relevant zijn voor de pedagogiek, zoals opvoeding, vorming en ontwikkeling. Er wordt gekeken op welke manier dit een rol speelt in visies over onderwerpen zoals opvoeding. Redeneren uit een visie bedoelt men mee dat je vanuit een kader of beeld van een visie kan denken, en op deze manier de consequenties kan zien.
Analytische filosofie is het geïnteresseerd zijn in de betekenis van heel alledaagse begrippen en concepten, bijvoorbeeld: wat betekend het als je iets begrijpt? Door middel van de filosofen worden er verschillende posities en visies naar voren gebracht. Hierbij gaat het om de betekenissen, uitvoeringen van begrippen en begripsverwarring met verwante begrippen. Het boek wordt geschreven alsof er ‘hardop’ wordt nagedacht, op deze manier wil de schrijver laten zien dat er meerdere visies zijn en deze worden tegen elkaar af gezet.
Opvoeding kan op verschillende manieren omschreven of gebruikt worden als begrip. Alledaags wordt het vaak gezien als de band tussen kinderen en hun ouder, fatsoen bijbrengen, volgens sommigen is het ook een taak van de school om op te voeden. Opvoeding kan mislopen, dan is er bijsturing of heropvoeding nodig, en het africhten van een huisdier kan ook worden gezien als opvoeding, en mensen kunnen ook veel waarde hechten aan het bespelen van een instrument of het beoefenen van een sport.
Het doel van de opvoeding is dat het leidt tot persoonsvorming. Een mens is een biologische soort, de mens. Het verschil met een persoon is, dat een persoon ontwikkeld is, door een opvoeding of scholing. Je bent meer dan gewoon de biologische soort mens. Ontwikkeld zijn is ook weer een onduidelijk begrip, maar het gaat er vooral om dat je niet alleen bezig bent met overleven en nuttig zijn, maar dat je ook bezig bent met je vorming als persoon. Zowel de hogere vormen (cultuur en scholing) als de basale dingen zijn belangrijk bij de persoonsvorming. Er is duidelijkheid nodig.
Opvoeding is een proces waarin er
.....read moreCollegeaantekeningen gebaseerd op 2015-2016, ook te gebruiken bij andere studiejaren.
Er worden twee boeken voor dit vak gebruikt, het handboek gaat voornamelijk over de toegepaste orthopedagogiek en het boek van Orthopedagogiek; ontwikkelingen, theorieën en modellen is vooral de theoretische kant.
Bij orthopedagogiek gaat het over interacties tussen mensen, bijvoorbeeld tussen het kind en de opvoeder. Er kan ook een probleem ontstaan in de interactie met de omgeving van het kind, hoe meer het misloopt in die communicatie, des te meer problematiek. Een orthopedagoog komt vaak in beeld als de opvoeding niet meer vanzelfsprekend verloopt. Vaak is er daarvoor al geprobeerd om tips te krijgen over hoe men het beste met de opvoeding bezig kan gaan, maar als dit niet werkt is er hulp van buitenaf nodig.
Orthopedagogiek heeft overlap met verschillende gebieden, maar is nu erkend als losstaand beroep in Nederland en Vlaanderen. Er zijn namelijk wel duidelijke verschillen te zien in bijvoorbeeld de psychologie, waar juist naar het individuele kind en zijn ontwikkeling wordt gekeken, en bij de orthopedagogiek, waar men juist op de context focust. De verandering moet niet plaatsvinden in de persoon, maar de omgeving (context) moet veranderen. Bijvoorbeeld de manier waarop de moeder over de beperking van haar kind denkt en hoe ze met het kind omgaat.
Rechttrekken wordt mee bedoeld dat het probleem rechtgetrokken wordt, of dat het verholpen wordt. In plaats van alleen kinderen, zijn er ook gebieden binnen de orthopedagogiek die ook met volwassenen werken. Het is een handelingswetenschap, omdat men veel bezig is met de toepassing van interventies, de problemen aanpakken, de situatie veranderen of verbeteren. Het probleem wordt in kaart gebracht en daar wordt wat aan gedaan.
Normen hebben te maken met een maatschappelijk kader van regels over hoe kinderen in een cultuur opgevoed moeten worden. Deze normen zijn per cultuur verschillend, maar met de tijd kunnen de normen ook veranderen. Vroeger mochten kinderen nog een tik krijgen van hun docent, tegenwoordig wordt dat gezien als een kind slaan en kan het zelfs onder kindermishandeling vallen.
Cultuur-historische normen: andere landen hebben andere kaders, deze zijn erg relatief en veranderlijk. De kaders kunnen te maken hebben met de omgang van mensen, verwachtingen van de maatschappij, welzijn en SES.
Handelingsverlegenheid houdt in dat men niet goed weet hoe er met een situatie moet worden omgegaan. Het doel is om mensen handelingsbekwaam te maken. Zo kunnen ze signalen herkennen en weten ze hoe ze om moeten gaan met de situatie.
Het vakgebied is op de afwijkingen bij het kind gericht, hoe kan dit worden opgelost? Vroeger
.....read moreAantekeningen bij de colleges uit 2015/2016
Filosofie bevat verschillende onderwerpen:
Logica: theorieën over de kwaliteit van argumentaties en redeneringen.
Alleen het denken is nodig om een oplossing te kunnen bedenken, hierbij is het niet nodig om te weten hoe de werkelijkheid eruit ziet. Het is niet altijd te zeggen dat 1+1=2, want als twee druppels bij elkaar worden geteld, is dit samen een grote druppel en geen twee. Logisch gezien is er soms een opstapeling van bewijs, terwijl het empirisch niet klopt.
Ethiek: wat goed of rechtvaardig is.
Het gaat om wat wel of niet mag, wat wel of niet hoort. Pedagogen wordt van verwacht dat zij van kinderen houden, het is onduidelijk waarom dit de verwachting is. Vaak wordt er ook gezegd dat je evenveel van je kinderen moet houden, in de praktijk heeft iedereen wel een voorkeur voor de een of de ander. Het gaat bij ethiek om het rechtvaardigen van kwesties.
Epistemologie: wat ware kennis is.
Niet alle kennis is échte kennis. Er is een verschil in gelijk krijgen of iets weten. Er zijn verschillende soorten kennis, men vraagt zich af wat de waarheid en kennis is. Dit is het eerste onderwerp dat in dit en in de volgende colleges behandeld wordt.
Onderwerpen kunnen ook met elkaar gecombineerd worden, een paar voorbeelden:
Logica en ethiek: Rechten van dove kinderen, zij worden als hulpbehoevend bestempeld, maar dit is niet logisch, omdat het van de context, het perspectief en de gestelde eisen afhangt.
Logica en ethiek: Vanaf achttien jaar mag je stemmen, maar wat zijn de redenen om deze grens op achttien jaar te stellen? Empirisch gezien kan het niet worden aangetoond dat men voor hun achttiende geen kennis hebben en daarna opeens wel. De ongelijkheid in het stemmen is niet rechtvaardig en niet helemaal logisch.
Logica en ethiek: Jehova’s die een strenge overtuiging van hun geloof hebben, kunnen het verbieden om bloedtransfusie te krijgen, dit is erg lastig voor medici, helemaal als het gaat om kinderen die onder invloed zijn van hun ouders.
Twee soorten kennis:
Procedureel = “kunnis”, iets kunnen doen, de vaardigheid.
Propositioneel = (bevat) gedachten.
In een voorbeeld. Frans kunnen spreken is procedurele kennis, het kennen van iemand die Frans heet, is propositionele kennis. Weten dat er water uit de kraan komt als je de kraan opendraait is propositionele kennis, het daadwerkelijk kunnen opendraaien van de kraan is procedureel.
Dit onderscheid maakt de schrijver van het.....read more
Oefententamens inclusief antwoorden voor M&T II-1: Grondslagen van Onderzoek.
Welke stelling omtrent effectonderzoeken in de gedragswetenschappen is waar?
Effectonderzoek in de gedragswetenschappen is niet complex, maar wel heel duur.
Tegenwoordig sluit de hulpverleningspraktijk vaak goed aan op het ideale onderzoeksmodel.
Onderzoekers zijn het wel eens over de toe te passen methoden en technieken, maar effectonderzoek in de wetenschap is heel complex.
Effectonderzoek in de gedragswetenschappen is heel complex en onderzoekers zijn het niet altijd eens over de toe te passen methoden en technieken.
Het aantonen van verschillend gebruik van dezelfde term in één theorie wijst erop dat er iets schort aan de theorie. Op welke formuleringseis heeft dit mankement betrekking?
Economisch principe
Logische consistentie
Toetsbaarheid
Empirische referenties.
Welke stelling omtrent de effecten van hulpverleningsprogramma’s is waar?
Van slechts een fractie van de aangeboden programma’s is het effect wetenschappelijk bewezen.
Van de meeste programma’s is wetenschappelijk bewezen dat zij niet effectief zijn.
Van deze programma’s is wetenschappelijk bewezen dat zij over het algemeen geen negatieve effecten sorteren.
De meeste programma’s zijn wetenschappelijk bewezen effectief, maar het is onbekend of die effecten van blijvende aard zijn.
In welke fase van de empirische cyclus valt de keuze voor welbepaald meetinstrument om bijvoorbeeld verbale intelligentie te meten?
Inductie
Observatie
Toetsing
Deductie.
Het wetenschappelijk forum omvat de Groot als …
De verzameling van alle ter zake kundige wetenschapsbeoefenaars.
Alle wetenschappelijke tijdschriftreacties.
Promotiecommissies die proefschriften moeten beoordelen.
Een commissie die wetenschappelijke onderzoeksaanvragen beoordeelt.
In ‘Effectonderzoeken in de gedragswetenschappen’ wordt onder gedragswetenschappen verstaan rationele activiteiten ter zake deskundigen, gericht op overeenstemming, waarbij met behulp van empirisch onderzoek zich wordt verkregen op gedrag en beleving. Welke stelling over gedrag in de in het boek gehanteerde definitie is waar?
Essentieel bij de definitie van gedrag is dat ook het niet-waarneembare en niet-registreerbare inbegrepen is, zodat ook beleving onder de definitie valt.
Essentieel bij de definitie van gedrag is dat het alleen via zelfreportage waarneembaar en registreerbaar is, net als de beleving.
Essentieel bij de definitie van gedrag is dat de nadruk wordt gelegd op registratie en waarneming, terwijl ook beleving onder de definitie kan vallen, voor zover deze beleving waarneembaar
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
Je vertrek voorbereiden of je verzekering afsluiten bij studie, stage of onderzoek in het buitenland
Study or work abroad? check your insurance options with The JoHo Foundation
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
Field of study
Add new contribution