TRC - Pharmacology - Gynecology: Hypogonadisme

Het mannelijk hypogonadisme

Er kan sprake zijn van mannelijk hypogonadisme. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals een gonadotropine releasing hormone deficiëntie, een stoornis in de hypofyse, of een stoornis in de gonaden. Een stoornis in de gonadotropine releasing hormone productie is vaak een aangeboren afwijking en kan leiden tot een gonaden deficiëntie. Dit wordt ook wel hypogonadotroop hypogonadisme genoemd. Ook wanneer er een stoornis in de hypofyse aanwezig is, kan dit zorgen voor hypogonadotroop hypogonadisme. In dit geval is de productie van luteïniserend hormoon en follikelstimulerend hormoon laag doordat de maturatie van de geslachtscellen niet plaatsvindt en de hoeveelheid steroïde hormonen te laag is. Tenslotte kan er ook sprake zijn van hypergonadotroop hypogonadisme, waarbij het luteïniserend hormoon en follikelstimulerend hormoon juist hoog zijn door niet goed functionerende gonaden. De onderliggende oorzaak van hypogonadotroop hypogonadisme bij mannen kan zijn anorexia, het Kallmann syndroom of panhypopituïtarisme. De onderliggende oorzaak van hypergonadotroop hypogonadisme bij mannen kan zijn orchitis, trauma, straling of het Klinefeltersyndroom.

De behandeling van mannelijk hypogonadisme

Wanneer sprake is van hypogonadisme met een stoornis in de hypofyse kan dit behandeld worden met gonadoreline of gosereline dat LHRH agonisten zijn. Ze bootsen de werking van LHRH na. Wanneer sprake is van secundaire hypogonadisme kan dit behandeld worden met humaan choriongonadotropine (HCG) en follitropine (FSH). De geslachtscellen worden gestimuleerd door HCG en FSH, waardoor dit een positief effect kan hebben op de vruchtbaarheid. Wanneer sprake is van primair hypogonadisme en hypopituïtarisme kan dit behandeld worden met androgenen, zoals bijvoorbeeld testosteron. De secundaire geslachtskenmerken worden hierdoor gestimuleerd, maar er bestaat geen positief effect op de vruchtbaarheid.

Het vrouwelijk hypogonadisme

Ook bij vrouwen kan hypogonadisme ontstaan en verschillende onderliggende oorzaken hebben. Hypogonadotroop hypogonadisme kan op het niveau van de hypofyse plaatsvinden, waarbij de concentraties luteïniserend hormoon en follikelstimulerend hormoon laag zijn. De eicellen ontvangen niet genoeg signalen om de follikel te laten rijpen. Hypergonadotroop hypogonadisme kan ook plaatsvinden op het niveau van de gonaden. Symptomen die gepaard gaan met hypogonadisme bij de vrouw zijn onvruchtbaarheid en stoornissen in de menstruele cyclus. Oorzaken van hypogonadotroop hypogonadisme bij vrouwen zijn topsport, anorexia of stress. Oorzaken van hypergonadotroop hypogonadisme bij vrouwen zijn ovariële weerstand, het Turner syndroom en gonadale agenesie.

De behandeling van vrouwelijk hypogonadisme

Wanneer sprake is van hypogonadisme met een stoornis in de hypofyse kan dit behandeld worden met gonadoreline dat een LHRH agonist is. Deze bootst de werking van LHRH na. Wanneer sprake is van secundaire hypogonadisme kan dit behandeld worden met humaan menopauzaalgonadotropine (HMG) en follitropine (FSH). HMG is afkomstig van de urine van postmenopauzale vrouwen. De ovulatie wordt gestimuleerd door lutropine (LH) of HCG.