![Image](https://www.worldsupporter.org/sites/default/files/styles/medium/public/tips_suggestions/wereldbol_summaries_joho_single_boek_1_150x190px.png?itok=rEljlfYL)
Er worden steeds meer wrakingsverzoeken ingediend, zo blijkt uit Utrechts onderzoek naar het functioneren van de wrakingsprocedure in verschillende landen. De stijging van het aantal gehonoreerde verzoeken is echter niet navenant. Het feit dat dit oneigenlijk gebruik van de wrakingsprocedure suggereert is de aanleiding voor auteurs om dit artikel te schrijven. Op lange termijn leidt dergelijk misbruik tot ondergraving van de procedure en is daarmee ongewenst.
Ook binnen de rechtspraak zelf leidt dit tot onrust en zijn er verschillende experimenten gaande, zoals het samenstellen van de wrakingskamer uit rechters afkomstig uit een ander gerecht. Ook de Raad voor de Rechtspraak onderkent het probleem en heeft in 2012 onderzoek uitgevoerd naar het functioneren van de procedure.
De Nederlandse wrakingsprocedure
Art. 6 EVRM vereist onder andere een onpartijdige rechter. Indien aan deze onpartijdigheid getwijfeld wordt, kan een wrakingsverzoek ingediend worden. Om te voorkomen dat de wrakingsprocedure ingezet moet worden, kan de rechter er uit eigen beweging voor kiezen zich (in)formeel te verschonen. De procedure voor zowel de wraking als de formele verschoning is vastgelegd in verschillende wettelijke regelingen (art. 36-39 Rv, 512-516 Sv en 8:15-8:18 Awb), die weer verder uitgewerkt zijn in richtlijnen en protocollen.
Bij het indienen van een wrakingsverzoek dienen de relevante feiten en omstandigheden naar voren gebracht te worden waaruit vrees voor rechterlijke partijdigheid ontstaat. Het verzoek wordt vervolgens door de wrakingskamer (waarin de te wraken rechter geen zitting heeft) ter openbare zitting behandeld.
In sommige gevallen wordt deze wrakingskamer samengesteld uit rechters afkomstig van een ander gerecht. Als de wrakingskamer misbruik van de procedure vermoed, kan zij ervoor kiezen volgende wrakingsverzoeken niet in behandeling te nemen. Het wrakingsverzoek heeft schorsende werking. Een rechter tegen wie een wrakingsprocedure loopt, kan ervoor kiezen om in de wraking te berusten op grond van art. 38 Rv. Als de betrokken rechter niet berust, zal binnen twee weken een uitspraak van de wrakingskamer volgen. Op basis van de beslissing van de wrakingskamer zal er een nieuwe rechter voor de behandeling van de inhoudelijke zaak moeten worden aangesteld.
Hoewel hier door de Hoge Raad in sommige gevallen uitzonderingen zijn aanvaard, staan er behalve de klachtprocedure van art. 26 RO geen rechtsmiddelen open tegen de beslissing van de wrakingskamer.
Elementen van inspiratie uit buitenlandse rechtsstelsels
In verschillende landen staan financiële sancties op misbruik van de wrakingsprocedure. Volgens de auteurs is dit ook in Nederland het overwegen waard, dit om te voorkomen dat betrokkenen al te licht over de inzet van dit middel zullen denken. Daarentegen gaat er van een dergelijke sanctie ook een sterk afschrikwekkend effect uit. Er moet tussen deze voor en nadelen dan ook een goede balans gezocht worden. Deze overweging geldt ook als er alleen gekozen wordt voor de mogelijkheid tot proceskostenveroordeling, zoals dat in Zwitserland mogelijk is. In de overweging moet in ieder geval ook betrokken worden dat de kosten van de wrakingsprocedure gezien kunnen worden als de systeemkosten van de rechterlijke macht. De auteurs zijn in ieder geval niet voor een wettelijke regeling die verplicht tot enige sanctie: de bevoegdheid om in individuele gevallen een afweging te maken, komt toe aan de wrakingsrechter. Indien gekozen wordt voor een financiële sanctie, dan dient voor die sanctie een wettelijke grondslag te bestaan, maar komt het aan de rechterlijke macht toe om in de concrete omstandigheden te bepalen wat als oneigenlijk gebruik van de bevoegdheid gezien moet worden. In veel landen wordt een wrakingsverzoek behandeld door een hogere rechter: in Nederland is er echter hooguit sprake van horizontale spreiding (behandeling door een rechter van een ander gerecht). De auteurs bepleiten echter ook verticale spreiding: dit om de maatschappelijke aanvaardbaarheid te vergroten. Er speelt in deze afweging ook een intern aspect mee, omdat het besluit van een hogere rechter om niet te wraken een bevestiging van de positie van de lagere rechter is (dit leidt uiteindelijk ook tot grotere aanvaardbaarheid van een uitspraak). Van toewijzing van het verzoek door een hogere rechter gaat weer een sterk leer-effect uit. Als nadeel wordt slechts het hogere salaris van een raadsheer aangedragen. Dit neemt ook de behoefte aan de mogelijkheid tot het aanwenden van een rechtsmiddel voor een groot deel weg. Deze behoefte ontstaat echter weer wanneer de mogelijkheid tot het opleggen van een sanctie ingevoerd zou worden.
Ook pleiten de auteurs voor de invoering van een stelsel van termijnen, omdat dit duidelijkheid schept en het vertrouwen in de rechtspraak dient. Een dergelijk effect kan ook worden bereikt door het in de wet opnemen van wrakingsgronden, omdat voor de rechters duidelijk is wanneer zij zich dienen te verschonen. Nadeel hiervan is dat de wrakingsregeling als geheel complexer wordt. Daarnaast stellen de auteurs een systeem voor waarin de schorsende werking van het wrakingsverzoek in min of meerdere mate te beperken. Dit om te voorkomen dat de wrakingsprocedure als vertraginsmethode ingezet wordt. Met betrekking tot motivatie van wrakingsbeslissingen pleiten de auteurs voor een stelsel waarin slechts in strafzaken gemotiveerd hoeft te worden in combinatie met het opnemen van een stelsel van formele wrakingsgronden die in beginsel minder motivering behoeven. De open grond blijft ook bestaan en motivering vereisen.
Contouren van de nieuwe wrakingsregeling
Naast de hierboven geschetste mogelijkheden tot verbetering pleiten de auteurs voor het benadrukken van de verantwoordelijkheid van de rechter om zich te verschonen. Ook bepleiten ze differentiatie in de wrakingsprocedures: een op snelheid gerichte procedure voor de beoordeling van kennelijk ongegronde verzoeken en een procedure voor de ontvankelijke verzoeken waarin de gegrondheid door een wrakingskamer onderzocht zal worden.
Samenvatting bij belangrijke artikelen voor Bestuursrecht
Samenvatting bij belangrijke artikelen voor Bestuursrecht, zoals behandeld tijdens diverse bachelor vakken over Bestuursrecht aan Nederlandse universiteiten in de periode 2016-2018
Maak gebruik van onderstaande links voor het lezen van de samenvattingen.
- 1 of 1913
- volgende ›
JoHo can really use your help! Check out the various student jobs here that match your studies, improve your competencies, strengthen your CV and contribute to a more tolerant world
Online access to all summaries, study notes en practice exams
- Check out: Register with JoHo WorldSupporter: starting page (EN)
- Check out: Aanmelden bij JoHo WorldSupporter - startpagina (NL)
How and why would you use WorldSupporter.org for your summaries and study assistance?
- For free use of many of the summaries and study aids provided or collected by your fellow students.
- For free use of many of the lecture and study group notes, exam questions and practice questions.
- For use of all exclusive summaries and study assistance for those who are member with JoHo WorldSupporter with online access
- For compiling your own materials and contributions with relevant study help
- For sharing and finding relevant and interesting summaries, documents, notes, blogs, tips, videos, discussions, activities, recipes, side jobs and more.
Using and finding summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter
There are several ways to navigate the large amount of summaries, study notes en practice exams on JoHo WorldSupporter.
- Use the menu above every page to go to one of the main starting pages
- Starting pages: for some fields of study and some university curricula editors have created (start) magazines where customised selections of summaries are put together to smoothen navigation. When you have found a magazine of your likings, add that page to your favorites so you can easily go to that starting point directly from your profile during future visits. Below you will find some start magazines per field of study
- Use the topics and taxonomy terms
- The topics and taxonomy of the study and working fields gives you insight in the amount of summaries that are tagged by authors on specific subjects. This type of navigation can help find summaries that you could have missed when just using the search tools. Tags are organised per field of study and per study institution. Note: not all content is tagged thoroughly, so when this approach doesn't give the results you were looking for, please check the search tool as back up
- Check or follow your (study) organizations:
- by checking or using your study organizations you are likely to discover all relevant study materials.
- this option is only available trough partner organizations
- Check or follow authors or other WorldSupporters
- by following individual users, authors you are likely to discover more relevant study materials.
- Use the Search tools
- 'Quick & Easy'- not very elegant but the fastest way to find a specific summary of a book or study assistance with a specific course or subject.
- The search tool is also available at the bottom of most pages
Do you want to share your summaries with JoHo WorldSupporter and its visitors?
- Check out: Why and how to add a WorldSupporter contributions
- JoHo members: JoHo WorldSupporter members can share content directly and have access to all content: Join JoHo and become a JoHo member
- Non-members: When you are not a member you do not have full access, but if you want to share your own content with others you can fill out the contact form
Quicklinks to fields of study for summaries and study assistance
Field of study
- All studies for summaries, study assistance and working fields
- Communication & Media sciences
- Corporate & Organizational Sciences
- Cultural Studies & Humanities
- Economy & Economical sciences
- Education & Pedagogic Sciences
- Health & Medical Sciences
- IT & Exact sciences
- Law & Justice
- Nature & Environmental Sciences
- Psychology & Behavioral Sciences
- Public Administration & Social Sciences
- Science & Research
- Technical Sciences
Add new contribution